THCL Đó là ý kiến của ông Trần Việt Hùng- Phó Trưởng Ban thường trực Ban chỉ đạo Tây Nguyên tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư Tây Nguyên lần thứ 3 vừa tổ chức.

Ông Trần Việt Hùng- Phó Trưởng Ban thường trực Ban chỉ đạo Tây Nguyên

Thưa ông, hiện nay, việc thu hút đầu tư vào Tây Nguyên đã tương xứng với tiềm năng thế mạnh của Tây Nguyên chưa?

Theo tôi, với tiềm năng thế mạnh hiện nay của Tây Nguyên, trong nhiều năm qua, thu hút đầu tư của Tây Nguyên chưa tương xứng, bởi lẽ, các nhà đầu tư vừa làm vừa thăm dò. Trong đó, có nhiều yếu tố làm các nhà đầu tư bắn khoăn.

Thứ nhất, hệ thống đường giao thông chưa hoàn thiện và đi lại rất khó khăn. Với vấn đề này, Bộ Giao thông vận tải đã sát cánh cùng Ban chỉ đạo Tây Nguyên và được Chính phủ đồng ý thông qua chương trình “Phát triển giao thông đến năm 2020, tầm nhìn 2030”. Với đề án này, được triển khai cụ thể, đường Hồ Chí Minh qua Tây Nguyên đến tháng 5/2015 là cơ bản xong, đến 10/2015 là thông tuyến toàn bộ. Sau đường Hồ Chí Minh, ngành Giao thông vận tải sẽ tập trung vào một số tuyến đường huyết mạch trọng điểm qua Tây Nguyên, đó là các Quốc lộ  27, 28, 26, 19. Có thể nói, với quan điểm đầu tư như vậy sẽ tạo ra một điều kiện cho Tây Nguyên phát triển. Thứ hai, các nhà đầu tư vẫn cân nhắc nguồn nhân lực đầu tư tại chỗ. Khi phát triển dự án, nguồn nhân lực tại chỗ cơ bản chưa đáp ứng được mong muốn của nhà đầu tư. Hiện nay, Ban Chỉ đạo Tây Nguyên cùng với Bộ Giáo dục đào tạo và các tỉnh Tây Nguyên đã có nội dung phối hợp thúc đẩy đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cho khu vực Tây Nguyên. Tôi nghĩ rằng phải có những điều kiện chuẩn bị như vậy.

Ngoài ra phải kể đến là thủ tục hành chính tại các địa phương phải được cải tiến một cách tốt nhất, thông thoáng nhất để tạo lực hút  cho các nhà đầu tư đến Tây Nguyên.

Thưa ông, Tây Nguyên xác định mục tiêu phát triển các cây trồng chiến lược như thế nào vì hiện nay 4 tháng đầu năm, xuất khẩu các cây công nghiệp đã sụt giảm. Vậy trong tương lai quy hoạch phát triển các loại cây này như thế nào?

Nông nghiệp là thế mạnh của Tây Nguyên và chắc chắn trong nhiều năm nữa, nông nghiệp vẫn là thế mạnh của Tây Nguyên. Nhưng do cách chăm sóc, đầu tư, khai thác chưa hợp lý, kể cả quy trình, khiến cho những thế mạnh đang mất dần đi. Ví dụ như cà phê, nếu không được tái canh kịp thời, với những loại giống tương đối phù hợp, và kể cả phương thức canh tác như tưới nước, nếu không làm tốt điều này, cây cà phê sẽ bị sụt giảm về sản lượng và chất lượng. Cho nên, hiện nay, Chính phủ đã đồng ý có một chương trình tái canh cây cà phê.

Cây Mắc Ca

Thứ hai, cây tiêu cũng là thế mạnh của Tây Nguyên. Nhưng hiện nay do giá cả thị trường cao cho nên tạo lực hút, người dân tập trung đổ xô trồng bằng mọi giá. Cái này hết sức nguy hiểm. Do vậy cần có sự khuyến cáo của ngành nông nghiệp để người dân thận trọng lựa chọn giống và có phương thức canh tác phù hợp để tránh sâu bệnh. Loại cây nữa cũng là thế mạnh của Tây Nguyên là cao su. Nhưng do giá cả thị trường bấp bênh nên hiện nay những người trồng cao su và trực tiếp là những hộ tiểu điền gặp rất nhiều khó khăn trong trồng cao su. Nhưng dẫu sao đi nữa, tôi nghĩ nếu có phương pháp canh tác tốt thì vẫn có thể giữ giá và tạo điều kiện cho người dân yên tâm với cây trồng này.

Tại Hội nghị hôm nay, ông Nguyễn Đức Hưởng, Phó Chủ tịch thường trực Ngân hàng  Bưu điện Liên Việt đã nói về cây mắc ca, tôi cho đây là một hướng đúng nhưng phát triển trên cơ sở quy hoạch phù hợp và những nơi có điều kiện. Có lẽ ngành nông nghiệp lúc này phải đi vào mấy vấn đề: Một là, phải xác định giống cho cẩn thận; Thứ hai là phương pháp canh tác với cây mắc ca. Tôi cho rằng đây cũng là một cây trồng khó tính chứ không phải rõ ràng. Thứ 3, phải chuẩn bị thị trường, gắn với nhà máy chế biến để khi người ta trồng thì có thu mua, chế biến và như vậy người nông dân mới yên tâm. Và tôi hy vọng với chính sách Ngân hàng Bưu điện Liên việt đưa ra là sẽ bảo đảm vốn cho bà con canh tác cây mắc ca cùng với bảo hiểm nông nghiệp nông nghiệp thì chắc chắn là người dân trồng mắc ca có thể yên tâm trên những vùng đã được quy hoạch phù hợp.

Tuy nhiên, vẫn có những ý kiến cho rằng chúng ta không nên phát triển cây mắc ca một cách ồ ạt khi chưa có quy hoạch để tránh tình trạng hiện nay người dân một số nơi đã bắt tiến hành chặt bỏ cây cà phê, cao su, hồ tiêu để chuyển sang trồng mắc ca trong khi chúng ta chưa định lượng được thị trường mắc ca sẽ như thế nào trong tương lai. Vậy Ban Chỉ đạo Tây Nguyên có ý kiến như thế nào vấn đề này?

Chúng ta đã được nghe qua ý kiến này trên các phương tiện truyền thông đại chúng, và kể cả người nông dân cũng phản ánh. Cho nên chúng tôi cũng đã trao đổi với Bộ NN&PTNT trước hết phải xác định được quy hoạch cho phù hợp. Thứ hai, phải xác định bộ giống có phù hợp với từng vùng đất chứ không phải bộ giống đó có thể áp dụng cho tất cả các vùng đất ở Tây Nguyên này. Thứ 3 là phải lo ngay việc chế biến để khi cây mắc ca có sản phẩm trên diện rộng. Đó là những việc mà tôi nghĩ chúng ta phải lo toan, chứ chúng ta không quá lo lắng việc trồng cây mắc ca một cách thái quá. Việc này, những cơ quan chức năng như Bộ NN&PTNT phải có trách nhiệm xác định giống và phải khuyến cáo người dân không được mua giống một cách ồ ạt để tránh làm lợi cho những người chỉ chuyên bán giống, có thể làm rối thị trường và khi những cây giống không tốt thì phần thua thiệt người dân sẽ phải chịu. Tổn thất đó là tổn thất của xã hội chứ không phải chỉ riêng người nông dân.

Một trong những điểm yếu của Tây Nguyên là khâu liên kết, vậy làm thế nào để trong tương lai chúng ta hạn chế được điểm yếu này để làm sao tất cả các loại cây khi được trồng và quy hoạch sẽ đảm bảo được ổn định đầu ra để tạo đà cho sự phát triển của cả vùng?

Tôi xin khẳng định với các bạn là lâu nay chúng ta nói liên kết 4 nhà: nhà nông, doanh nghiệp, ngân hàng, nhà khoa học, nhưng tôi nói hình thức liên kết tốt nhất vẫn quy trở lại quan điểm hợp tác xã kiểu mới nhưng làm ăn tốt hơn. Cái này đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, Uỷ viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đang nói đến. Doanh nghiệp phải liên hệ ngay với Hợp tác xã và chính Hợp tác xã sẽ liên kết với các hộ thì nó sẽ tạo điều kiện cho chúng ta phát triển nông nghiệp tốt hơn và bền vững hơn. Nếu không theo được hướng này thì chắc chăn sẽ khó tìm được mô hình nào tốt trong điều kiện hiện nay của Tây Nguyên với đặc điểm phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số canh tác.

HT