Nhìn lại quá trình hoạt động từ năm 1976 đến nay, xin ông chia sẻ về những dấu mốc tổ chức hoặc kết quả cụ thể mà Nhà trường đánh giá cao nhất trong chặng đường 50 năm qua?
Từ năm 1976 đến nay, hành trình từ Khoa pháp lý trường ĐH Tổng hợp đến trường ĐH Luật ngày nay là một hành trình với những nỗ lực, phát triển không ngừng nghỉ của tập thể cán bộ, giảng viên, người học của Nhà trường. Tuy nhiên, trên phương diện tổ chức, 2 dấu mốc phát triển quan trọng nhất là việc nâng cấp Khoa Luật thuộc trường ĐH KHXH&NV thành Khoa Luật trực thuộc ĐHQGHN vào tháng 8 năm 2000 và việc thành lập Trường ĐH Luật là trường ĐH thành viên của ĐHQGHN vào tháng 9 năm 2022, trên cơ sở phát triển Khoa luật trực thuộc ĐHQGHN. Cả hai sự kiện này trước hết thể hiện tầm nhìn, quá trình hoàn thiện mô hình tổ chức đa ngành, đa lĩnh vực của ĐHQGHN, nhưng cũng là kết quả, thể hiện sự phát triển của bản thân Khoa luật - Trường ĐH Luật trên cả phương diện quy mô, chất lượng, lẫn uy tín học thuật và vai trò đóng góp trong ĐHQGHN nói riêng cũng như cho xã hội, đất nước nói chung trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về lĩnh vực pháp luật.
Về công tác chuyên môn, xin ông phân tích chi tiết những kết quả mà Nhà trường đã đạt được trong việc cung cấp nguồn nhân lực pháp luật, thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học pháp lý và trực tiếp tham gia vào thực tiễn xây dựng, hoàn thiện chính sách pháp luật?
Trải qua 50 năm xây dựng và phát triển (1976–2026), công tác đào tạo của Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội đã có bước phát triển mạnh mẽ cả về trình độ đào tạo, chương trình đào tạo, loại hình và quy mô người học. Từ một chương trình đào tạo đại học với 76 sinh viên khóa đầu tiên năm 1976, đến nay, Nhà trường đã có một hệ thống đào tạo luật hoàn chỉnh ở cả ba trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ với quy mô hơn 6.000 người học. Hiện Nhà trường đang đào tạo 3 ngành với 4 chương trình đào tạo cử nhân; 8 chương trình/chuyên ngành thạc sĩ; 6 chương trình/chuyên ngành tiến sĩ. Điều đặc không nằm ở quy mô và số lượng đào tạo, ngay từ ngày đầu cho đến hiện nay, định hướng chiến lược của Nhà trường là tập trung vào đào tạo chất lượng cao, đào tạo trình độ cao, phát triển các chương trình mới, tiên phong có tính khoa học cơn bản, liên ngành. Do vậy, có thể nói Nhà trường đã và đang là một địa chỉ cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao trong lĩnh vực pháp luật tiên phong và uy tín hàng đầu cả nước.
Các kết quả đào tạo của Nhà trường trên phương diện đào tạo được hình thành trên một nền tảng là các hoạt động nghiên cứu khoa học, vốn cũng rất uy tín, thể hiện thế mạnh của Nhà trường. Tập thể Nhà trường cũng như cá nhân từng nhà khoa học đã và đang thực hiện rất nhiều những đề tài, nhiệm vụ, chương trình nghiên cứu khóa học, từ nghiên cứu cơ bản đến ứng dụng, ở tất cả các cấp bậc trong nước và quốc tế. Gần đây, hoạt động công bố quốc tế của Nhà trường cũng đã được đẩy mạnh, đồng thời với định hướng đẩy mạnh các hoạt động tư vấn, tham vấn chính sách, thực hiện các tư vấn, dịch vụ phục vụ doanh nghiệp, cộng đồng. Nhiều hoạt động của các nhà khoa học, của tập thể Nhà trường đã đóng góp trực tiếp cho việc xây dựng, sửa đổi, hoàn thiện chính sách, pháp luật của đất nước qua các giai đoạn phát triển.
Sự vận động của thị trường lao động, quá trình hội nhập quốc tế và chuyển đổi số đang tạo ra sức ép lớn lên giáo dục đại học. Nhà trường nhận diện các yếu tố này như thế nào và tiêu chuẩn đào tạo sinh viên luật học cần điều chỉnh ra sao để đáp ứng yêu cầu thực tế, thưa ông?
Sự phát triển thị trường lao động, quá trình chuyển đổi số và hội nhập quốc tế đang đặt ra những yêu cầu, thách thức nhưng đồng thời là những cơ hội to lớn đối với giáo dục đại học nói chung và giáo dục, đào tạo đại học trong lĩnh vực pháp luật nói riêng. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ hoạt động đào tạo đại học, từ nhận diện nhu cầu, xác định mục tiêu, chuẩn đầu ra, xây dựng chương trình đào tạo, đến tuyển sinh, tổ chức dạy và học, kiểm tra, đánh giá, theo dõi đầu ra và cải tiến chương trình. Liên quan trực tiếp đến chuẩn đào tạo hay chuẩn đầu ra đối với sinh viên luật học, chúng tôi có những điều chỉnh cụ thể trên cả ba nội dung của từng chương trình đào tạo được triển khai, bao gồm những điều chỉnh cả về chuẩn đầu ra về kiến thức, chuẩn đầu ra về kỹ năng và chuẩn đầu ra năng lực tự chủ và trách nhiệm.
Trong bối cảnh nêu trên, những câu hỏi lớn được đặt ra và cần những câu trả lời cụ thể trong quá trình điều chỉnh hoạt động đào tạo: Với sự phát triển như vũ bão của công nghệ, truyền thông và trí tuệ nhân tạo, việc giảng dạy tập trung vào truyền đạt, cung cấp kiến thức, hay phải tập trung hơn nữa vào kỹ năng, đặc biệt là kỹ năng tư duy, kỹ năng phát nghề đặc thù? Làm thể nào để người học có khả năng tự học, tự thích ứng, tự hoàn thiện trong cả quá trình đào tạo, cũng như sau đó, trong những bối cảnh, môi trường sống và làm việc biến đổi không ngừng? Trước những biến đổi, thách thức nhanh và khó lường của xã hội, công nghệ…, người học cần luật được chuẩn bị ra sao về mặt thái độ, nhận thức trách nhiệm sống và nghề nghiệp?
Từ những đòi hỏi thực tiễn đó, chiến lược hoạt động của Nhà trường trong giai đoạn tới được xác định ra sao, thưa ông? Xin ông thông tin thêm về các giải pháp cụ thể dự kiến triển khai nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, năng lực nghiên cứu khoa học và chỉ số hội nhập quốc tế.
Cùng trong bối cảnh chung của ĐHQGHN, Nhà trường xây dựng chiến lược phát triển nói chung và chiến lược phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đến năm 2035, tầm nhìn 2045. Theo đó, chúng tôi xác định mục tiêu quyết tâm phát triển Nhà trường thành một trường đại học định hướng nghiên cứu xuất sắc, tinh hoa với các hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và tư vấn chính sách, thực hiện các dịch vụ pháp lý phục vụ cộng đồng và đóng góp cho sự phát triển chung của địa phương, đất nước.
Trên phương diện đào tạo, chúng tôi vẫn kiên định không phát triển về mặt quy mô đại trà, mà tập trung vào đào tạo chất lượng cao, trình độ cao, phát triển các chương trình mới, có tính tiên phong, dẫn dắt. Thực hiện đổi mới cả nội dung, phương pháp giảng dạy, phát huy thế mạnh vốn có của Nhà trường là trang bị kiến thức liên ngành, tổng hợp, phát triển phương pháp tư duy, tính tự chủ cho người học, tăng cường mạnh mẽ việc đào tạo kỹ năng thích ứng với môi trường nghề luật mang tính khu vực và quốc tế hóa.
Năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo vốn là thế mạnh của Nhà trường sẽ được nâng cấp, phát huy thông qua sự đầu tư bài bản, có chiến lược, đặc biệt thông qua việc thúc đẩy các nhóm nghiên cứu mạnh, phát triển các trung tâm nghiên cứu - ứng dụng triển khai xuất sắc, thực hiện các quan hệ đối tác chiến lược với khu vực tư và quốc tế, gắn hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo với nhu cầu và hiệu quả giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội, phụng sự cộng đồng trong lĩnh vực pháp luật.
Tất cả các hoạt động đào tạo, nghiên cứu, hợp tác phát triển và phụng sự cộng đồng cần được đặt trong bối cảnh hội nhập khu vực và quốc tế hóa, với tư duy lấy hiệu quả, kết quả đầu ta làm thước đo, lấy đổi mới quản trị đại học, xây dựng văn hóa chất lượng thông qua chuyển đổi số làm đảm bảo phát triển.
Để thực hiện chiến lược chuyên môn nói trên, lãnh đạo Nhà trường đặt ra yêu cầu thực hành nghề nghiệp và kỳ vọng cụ thể gì đối với đội ngũ cán bộ giảng viên, cũng như sinh viên đang học tập và các thế hệ người học tiếp theo?
Để có sự phát triển nhanh, bền vững của Nhà trường, thực ra trước hết cần một sự đồng thuận về mặt nhận thức, quyết tâm nỗ lực của cả tập thể cán bộ, giảng viên và cộng đồng người học, chứ không phải là yêu cầu, hay mệnh lệnh áp đặt nào. Rất vui là chúng ta đang cảm nhận, nhìn thấy được điều này ở Trường Đại học Luật, ĐHQGHN hiện nay, đặc biệt qua dịp kỷ niệm 50 truyền thống này của Nhà trường.
Để biến những mục tiêu chiến lược đầy kỳ vọng trong việc phát triển Nhà trường thành hiện thực, để phát huy được những thế mạnh, giá trị vốn có, đáp ứng được với những yêu cầu mới trong phát triển, công cuộc cấp bách và bao trùm cần sự nỗ lực của mỗi cán bộ, giảng viên, người học, nhà quản lý hiện nay của Nhà trường là đổi mới mạnh mẽ quản trị đại học, thiết lập và áp dụng hiệu quả các tiêu chuẩn của quản trị đại học hiện đại trên nền tảng chuyển đổi số và quốc tế hóa, từng bước xây dựng một văn hóa đại học đẳng cấp, tinh hoa để thực sự có một đại học đẳng cấp, tinh hoa.
Trân trọng cảm ơn ông!
Thành Nam - Tâm An (thực hiện)
