Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 66.18/2026 về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, với trọng tâm là rút ngắn thời gian giải quyết nhiều thủ tục liên quan đến xây dựng nhằm tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là việc giảm mạnh thời gian cấp giấy phép xây dựng.
Theo quy định mới, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền phải xem xét cấp mới giấy phép xây dựng trong thời hạn tối đa 10 ngày. Trong khi đó, quy định hiện hành cho phép thời gian xử lý lên tới 20 ngày.
Đối với thủ tục điều chỉnh giấy phép xây dựng, thời gian giải quyết cũng giảm còn 9 ngày làm việc, thay vì 30 ngày như hiện nay.
Đáng chú ý nhất là thủ tục cấp và điều chỉnh giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ. Theo nghị quyết mới, thời gian xử lý chỉ còn tối đa 7 ngày, giảm một nửa so với mức 15 ngày hiện hành.
Các quy định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Theo ông Bùi Văn Dưỡng, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng thuộc Bộ Xây dựng, Bộ đang trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng.
Trong đó, Bộ Xây dựng đề xuất quy định rõ thẩm quyền cấp phép của từng cơ quan như UBND cấp xã, Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế và Sở Xây dựng nhằm tránh chồng chéo trong quá trình xử lý thủ tục cho người dân và doanh nghiệp.
Bên cạnh việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, Bộ Xây dựng cũng đề xuất đẩy mạnh thủ tục trực tuyến toàn trình đối với các trường hợp đủ điều kiện.
Theo đề xuất mới, người dân chỉ cần nộp một bộ hồ sơ điện tử thay vì phải chuẩn bị hai bộ hồ sơ giấy như hiện nay.
Đặc biệt, cơ quan quản lý sẽ không yêu cầu người dân nộp lại các giấy tờ đã có trên cơ sở dữ liệu quốc gia, như giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất.
Theo Bộ Xây dựng, nếu triển khai đồng bộ các giải pháp cải cách mới, thời gian cấp phép xây dựng có thể giảm khoảng 50% so với hiện nay, còn khoảng 7-10 ngày tùy từng loại công trình.
Việc các quy định mới có hiệu lực cùng thời điểm Luật Xây dựng 2025 được áp dụng được kỳ vọng sẽ giúp thủ tục hành chính liên quan đến xây dựng diễn ra thông suốt hơn, giảm thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp.
Nhiều công trình được miễn giấy phép xây dựng
Bên cạnh việc rút ngắn thời gian cấp phép, Luật Xây dựng 2025 cũng bổ sung nhiều trường hợp được miễn giấy phép xây dựng.
Theo quy định mới, công trình cấp IV và nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn dưới 500 m2 sẽ được miễn giấy phép xây dựng.
Tuy nhiên, việc miễn phép không áp dụng đại trà.
Các công trình chỉ được miễn giấy phép nếu không nằm trong khu vực đã có yêu cầu quản lý quy hoạch và kiến trúc.
Cụ thể, công trình không được thuộc khu chức năng, khu vực phát triển đô thị theo quy hoạch chung thành phố; khu dân cư nông thôn hoặc khu vực phát triển đô thị trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thành phố; khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng trong quy hoạch chung xã hoặc nơi đã ban hành quy chế quản lý kiến trúc.
Ngoài nhà ở riêng lẻ, luật cũng miễn giấy phép xây dựng đối với một số công trình đặc thù như công trình trên đất quốc phòng, an ninh; công trình điện lực theo Luật Điện lực; công trình cảng hàng không và các hạng mục phục vụ bảo đảm bay.
Phương Thảo(t/h)
