“An cư rồi mới lạc nghiệp” - với nhiều gia đình, một căn nhà an toàn, ổn định không chỉ là chỗ ở mà còn là nền tảng để yên tâm làm việc, chăm lo cuộc sống và gắn bó lâu dài với địa phương.
Theo Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng, Luật Nhà ở năm 2023 cùng các quy định mới đã xác định nhiều nhóm đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội (NOXH). Cùng với đó, tỉnh đang triển khai chương trình cho vay ưu đãi từ nguồn Quỹ phát triển nhà ở, góp phần giảm áp lực tài chính cho một số nhóm đối tượng khi mua hoặc xây dựng, sửa chữa nhà ở.
Ai được mua nhà ở xã hội?
Theo Điều 76 Luật Nhà ở năm 2023 và điểm a khoản 3 Điều 29 Luật Dân số năm 2025, các nhóm đối tượng thuộc diện hưởng chính sách NOXH khá rộng.
Trong đó có người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ thuộc diện được hỗ trợ cải thiện nhà ở; hộ nghèo, cận nghèo ở nông thôn, khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu và khu vực đô thị; người thu nhập thấp tại đô thị.
Công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong và ngoài khu công nghiệp cũng thuộc nhóm được hưởng chính sách.
Đối với khu vực công, chính sách áp dụng với sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan lực lượng vũ trang, công nhân công an, công chức, công nhân và viên chức quốc phòng đang phục vụ tại ngũ; người làm công tác cơ yếu và người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
Cán bộ, công chức, viên chức; người đã trả lại nhà ở công vụ theo quy định; hộ gia đình, cá nhân thuộc diện bị thu hồi đất, phải giải tỏa, phá dỡ nhà ở nhưng chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở, đất ở cũng nằm trong diện được hưởng chính sách theo quy định.
Ngoài ra còn có học sinh, sinh viên thuộc các cơ sở giáo dục theo quy định, học sinh trường dân tộc nội trú công lập và doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong khu công nghiệp.
Một điểm mới được quan tâm là chính sách cũng mở rộng tới người có từ hai con đẻ trở lên theo quy định mới.
Tuy nhiên, thuộc nhóm đối tượng mới chỉ là điều kiện đầu tiên. Để mua hoặc thuê mua NOXH, người dân còn phải đáp ứng các điều kiện về nhà ở và thu nhập.
Không có nhà, thu nhập trong ngưỡng
Theo Điều 29 Nghị định 100/2024/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 54/2026/NĐ-CP, điều kiện về nhà ở được xác định theo hướng người đăng ký chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình tại tỉnh, thành phố nơi có dự án NOXH.
Một trường hợp khác là người đăng ký chưa từng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở, đất ở dưới mọi hình thức tại nơi sinh sống.
Nếu đã có nhà ở thuộc sở hữu của mình thì diện tích nhà ở bình quân đầu người phải thấp hơn mức diện tích tối thiểu theo quy định của Chính phủ.
Về thu nhập, theo Điều 30 Nghị định 100/2024/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 136/2026/NĐ-CP, người thu nhập thấp, công nhân, cán bộ, công chức, viên chức thuộc diện không phải nộp thuế thu nhập cá nhân đối với các khoản thu nhập từ tiền công, tiền lương.
Riêng hộ nghèo, hộ cận nghèo phải thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo theo chuẩn nghèo do Thủ tướng Chính phủ quy định.
Như vậy, việc xác định đủ điều kiện không chỉ dựa vào nghề nghiệp hay mức thu nhập mà phải xem xét đồng thời các tiêu chí theo quy định hiện hành.
Nhà ở cách nơi làm việc 50km vẫn có cơ hội
Một điểm đáng chú ý được áp dụng tại Lâm Đồng là trường hợp người đã có nhà nhưng nhà ở quá xa nơi làm việc.
Theo Nghị quyết 201/2025/QH15, người có nhà ở nhưng nằm quá xa địa điểm làm việc có thể được tiếp cận chính sách NOXH theo điều kiện cụ thể.
Tại Lâm Đồng, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định 32/2025/QĐ-UBND ngày 24/10/2025. Theo đó, người thuộc diện hưởng chính sách NOXH, chưa mua hoặc thuê mua NOXH, có nhà thuộc sở hữu của mình nhưng cách địa điểm làm việc tối thiểu 50km được mua, thuê mua NOXH tại dự án có khoảng cách không quá 15km tính từ nơi làm việc.
Khoảng cách được xác định theo tuyến đường bộ ngắn nhất, thông dụng và bảo đảm an toàn giao thông.
Quyết định có hiệu lực từ ngày 9/11/2025 đến hết ngày 31/5/2030. Sở Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương liên quan tham mưu UBND tỉnh xem xét sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế khi cần thiết, bảo đảm phù hợp thực tế và quy định hiện hành.
Quy định này đặc biệt đáng chú ý đối với những người đang làm việc tại các trung tâm đô thị nhưng sinh sống ở khu vực cách xa nơi công tác. Thay vì chỉ nhìn vào việc “đã có nhà hay chưa”, chính sách tính đến cả yếu tố khoảng cách giữa nơi ở và nơi làm việc.
Gói vay 600 triệu đồng, lãi suất 5,4%/năm
Cùng với tháo gỡ điều kiện tiếp cận, bài toán vốn cũng là vấn đề lớn đối với người có nhu cầu mua NOXH.
Ngày 10/8/2026, Quỹ Đầu tư Phát triển tỉnh Lâm Đồng ban hành Quyết định 540/QĐTPT về chương trình cho vay ưu đãi từ nguồn Quỹ phát triển nhà ở tỉnh.
Đối tượng vay gồm sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan lực lượng vũ trang, công nhân công an, công chức, công nhân và viên chức quốc phòng đang phục vụ tại ngũ; người làm công tác cơ yếu và người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu hưởng lương từ ngân sách nhà nước đang công tác.
Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật cũng thuộc nhóm được tiếp cận chương trình.
Nguồn vốn có thể sử dụng để mua NOXH hoặc tự xây dựng, cải tạo, sửa chữa nhà ở trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.
Mức cho vay tối đa 600 triệu đồng/trường hợp, thời hạn vay lên tới 25 năm, tương đương 300 tháng. Mức vay cụ thể được xác định dựa trên nhu cầu, khả năng trả nợ và quy định của Quỹ. Lãi suất ưu đãi hiện áp dụng ở mức 5,4%/năm.
Về tài sản bảo đảm, trường hợp mua NOXH, người vay có thể dùng chính tài sản hình thành từ vốn vay - căn NOXH mua - để bảo đảm tiền vay. Nếu vay để tự xây dựng, cải tạo hoặc sửa chữa nhà ở, tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất.
Việc trả nợ được thực hiện hàng tháng thông qua ủy quyền thu hộ qua tài khoản ngân hàng. Đáng chú ý, người vay được trả trước hạn phần nợ gốc mà không phát sinh phí phạt trả nợ trước hạn.
Với những người đang phải cân đối giữa thu nhập hàng tháng, chi phí sinh hoạt và khoản tiền tích lũy ban đầu để mua nhà, thời hạn vay dài cùng cơ chế trả nợ này có thể giúp phân bổ nghĩa vụ tài chính theo từng tháng thay vì phải chuẩn bị một khoản vốn lớn ngay từ đầu.
Từ điều kiện tiếp cận NOXH đến chính sách tín dụng ưu đãi, các quy định mới đang hướng tới việc đưa chính sách nhà ở đến gần hơn với những người thực sự có nhu cầu. Với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động, một nơi ở ổn định không chỉ giải quyết bài toán chỗ ở mà còn tạo thêm nền tảng để yên tâm làm việc, gắn bó và xây dựng cuộc sống lâu dài tại Lâm Đồng.
Hoàng Phương (t/h)
