Theo thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, chính sách dự kiến áp dụng cho 15 nhóm ngành trọng điểm, gồm: Sinh học, sinh học ứng dụng, khoa học vật chất, khoa học trái đất, toán học, thống kê, máy tính, công nghệ thông tin, kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật, kỹ thuật điện - điện tử và viễn thông, kỹ thuật hóa học - vật liệu - luyện kim và môi trường, vật lý kỹ thuật, kỹ thuật địa chất - địa vật lý và trắc địa, kỹ thuật mỏ và xây dựng.
Mức hỗ trợ được thiết kế theo từng bậc đào tạo, bảo đảm phù hợp với nhu cầu học tập và nghiên cứu. Ở bậc đại học, sinh viên có thể nhận từ 3,7 đến 5,5 triệu đồng/tháng, tương đương khoảng 37–55 triệu đồng mỗi năm học (tính 10 tháng). Với bậc thạc sĩ và tiến sĩ, mức hỗ trợ cao hơn, tối đa khoảng 8,4 triệu đồng/tháng, tương đương khoảng 84 triệu đồng mỗi năm.
Chính sách áp dụng cho công dân Việt Nam theo học hệ chính quy từ bậc cử nhân đến tiến sĩ. Đáng chú ý, việc xét cấp học bổng dự kiến sử dụng dữ liệu tuyển sinh sẵn có, không phát sinh thủ tục hành chính, góp phần bảo đảm tính minh bạch và thuận tiện cho người học.
Dự thảo cũng xác định hai nhóm đối tượng chính được ưu tiên. Nhóm thứ nhất là thí sinh đạt giải Nhất, Nhì, Ba trong các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia hoặc quốc tế trong vòng 3 năm. Nhóm thứ hai là thí sinh có tổng điểm xét tuyển từ 22,5 điểm trở lên (với tổ hợp có môn Toán), đồng thời thuộc top 30% thí sinh có điểm cao nhất theo từng ngành trên phạm vi toàn quốc.
Không chỉ dừng lại ở hỗ trợ đầu vào, chính sách còn đặt ra yêu cầu duy trì trong suốt quá trình học tập. Người học cần đáp ứng các tiêu chí về kết quả học tập, tiến độ tích lũy tín chỉ, kỷ luật học tập; với bậc sau đại học, còn bao gồm yêu cầu về năng lực nghiên cứu khoa học. Cách tiếp cận này vừa mở rộng cơ hội tiếp cận học bổng, vừa bảo đảm hiệu quả đầu tư và thúc đẩy sự nỗ lực lâu dài của người học.
Chia sẻ về mục tiêu của chính sách, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) nhấn mạnh: “Học bổng vừa bảo đảm chi phí học tập - sinh hoạt, vừa tạo động lực mạnh để người học theo đuổi các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Chính sách dự kiến áp dụng từ ngày 1/9/2026”.
Thực tế cho thấy, nhiều ngành khoa học cơ bản và kỹ thuật cốt lõi vẫn chưa thu hút đông đảo người học do yêu cầu đầu vào cao và triển vọng thu nhập trong ngắn hạn chưa thực sự hấp dẫn. Trong khi đó, đây lại là những lĩnh vực giữ vai trò nền tảng đối với năng lực cạnh tranh quốc gia, nhất là khi chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và công nghệ xanh đang phát triển nhanh chóng.
Việc thiết kế mức học bổng đủ để trang trải chi phí sinh hoạt được kỳ vọng sẽ giảm áp lực tài chính, giúp sinh viên yên tâm học tập, nghiên cứu. Đồng thời, cơ chế hỗ trợ tăng dần theo trình độ đào tạo cũng phản ánh yêu cầu cao hơn về năng lực và đóng góp của người học ở các bậc sau đại học, qua đó góp phần hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển đất nước trong giai đoạn tới.
L.T(t/h)
