Sự phát triển của thương mại điện tử và bán lẻ hiện đại đã mở thêm kênh tiêu thụ cho sản phẩm OCOP, giúp nhiều mặt hàng vào siêu thị, lên sàn và từng bước tiếp cận thị trường xuất khẩu.

Tuy vậy, phần lớn vẫn tiêu thụ trong phạm vi địa phương hoặc qua các kênh ngắn hạn như hội chợ, sự kiện; việc mở rộng thị trường bền vững vẫn còn nhiều khó khăn.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ chi phí, thương hiệu và năng lực bán hàng. Chi phí logistics, bảo quản cao làm giá thành tăng mạnh; thương hiệu yếu nên khó cạnh tranh; trong khi nhiều cơ sở còn lúng túng với bán hàng online, từ vận hành đến xử lý đơn.

(Ảnh: internet)

Thực tế cho thấy, việc đưa sản phẩm lên sàn không quá khó, nhưng duy trì doanh số ổn định là thách thức lớn khi chi phí quảng cáo, chiết khấu và vận chuyển đều ở mức cao.

Ở góc độ thị trường, OCOP đang hưởng lợi khi người tiêu dùng ngày càng ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, mang dấu ấn địa phương – một lợi thế riêng biệt.

Tuy nhiên, xu hướng này cũng tạo áp lực lớn hơn về chất lượng, minh bạch và trải nghiệm. Người mua không chỉ quan tâm “đạt sao OCOP” mà còn muốn biết quy trình sản xuất, tiêu chuẩn an toàn và câu chuyện sản phẩm.

Thực tế, người tiêu dùng sẵn sàng chi trả cao hơn nhưng vẫn cân nhắc do giá thành và chất lượng có thể bị ảnh hưởng khi vận chuyển, nên chủ yếu mua vào dịp cao điểm.

Bên cạnh đó, sự phát triển của thương mại điện tử và livestream cũng tiềm ẩn rủi ro khi xuất hiện hàng gắn mác OCOP không rõ nguồn gốc, thậm chí bị làm giả, làm nhái, ảnh hưởng đến niềm tin thị trường.

“Nút thắt” lớn nhất của OCOP hiện nay là chuyển từ cách làm mang tính phong trào sang vận hành theo logic của kinh tế hàng hóa. Nếu giai đoạn đầu tập trung vào chuẩn hóa và gia tăng số lượng sản phẩm đạt chứng nhận, thì khi bước ra thị trường, yêu cầu đã cao hơn nhiều: sản phẩm phải sản xuất ổn định, kiểm soát chất lượng, xây dựng thương hiệu và có đầu ra bền vững.

Dù đã tạo được nền tảng và nhận diện ban đầu, OCOP vẫn đang ở thế “lưng chừng” khi chưa thực sự trở thành hệ thống hàng hóa có sức cạnh tranh rộng rãi. Chính sách hỗ trợ tại nhiều địa phương còn thiên về chứng nhận, xúc tiến ngắn hạn, thiếu chiều sâu về tín dụng, đào tạo, chuyển đổi số và kết nối thị trường.

Trong bối cảnh đó, bài toán không còn là có bao nhiêu sản phẩm đạt sao, mà là bao nhiêu sản phẩm có thể bán được, cạnh tranh được và tồn tại lâu dài trên thị trường.

Hà Trần (t/h)