Sau hơn 3 thập kỷ thiết lập quan hệ ngoại giao, Hàn Quốc đã trở thành nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam và là một trong những đối tác thương mại quan trọng hàng đầu. Hàng nghìn doanh nghiệp Hàn Quốc đang hoạt động tại Việt Nam, trong đó có nhiều tập đoàn lớn như Samsung, LG, SK, Hyundai, POSCO, Hanwha, Hyosung.
Năm 2025, thương mại hai chiều Việt Nam - Hàn Quốc đạt khoảng 89,5 tỷ USD. Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch đã đạt khoảng 70 tỷ USD. Những con số này cho thấy mục tiêu 150 tỷ USD vào năm 2030 không còn là định hướng xa, nhưng để đạt được, chất lượng tăng trưởng sẽ quan trọng không kém tốc độ gia tăng kim ngạch.
Không chỉ thu hút vốn, phải tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất
Dòng vốn Hàn Quốc trong nhiều năm qua đã góp phần hình thành những hệ sinh thái sản xuất quy mô lớn tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử, linh kiện, công nghiệp hỗ trợ, dệt may và một số ngành công nghiệp chế biến.
Tuy nhiên, khi Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, lợi thế về chi phí lao động thấp không còn đủ để tạo sức hút dài hạn. Yêu cầu đặt ra là phải nâng tỷ lệ giá trị được tạo ra tại Việt Nam và tăng sự tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn Hàn Quốc.
Theo ông Phạm Khắc Tuyên, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Hàn Quốc, quan hệ chính trị và niềm tin chiến lược giữa hai nước là nền tảng để doanh nghiệp đưa ra các quyết định đầu tư dài hạn. Đặc biệt, với những lĩnh vực có vòng đời dự án kéo dài như bán dẫn, năng lượng, cơ sở hạ tầng, sự ổn định và cam kết ở cấp cao có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố niềm tin của nhà đầu tư.
Từ góc độ Việt Nam, điều đáng quan tâm là làm thế nào biến sự hiện diện của các tập đoàn lớn thành cơ hội phát triển doanh nghiệp nội địa. Việc tham gia không nên dừng ở cung cấp những sản phẩm, linh kiện đơn giản mà cần từng bước mở rộng sang các khâu có giá trị gia tăng cao như thiết kế, nghiên cứu và phát triển, sản xuất linh kiện công nghệ cao, logistics và dịch vụ kỹ thuật.
Đây cũng là điểm quyết định để hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu.
Cơ hội mới từ công nghệ, năng lượng và thị trường tiêu dùng
Chuyến thăm chính thức Hàn Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân vừa qua diễn ra trong bối cảnh hợp tác kinh tế hai nước đứng trước nhiều dư địa mới. Bên cạnh việc củng cố các lĩnh vực hợp tác truyền thống, hai bên có thể mở rộng mạnh hơn sang những ngành gắn với công nghệ mới và chuyển đổi xanh.
Bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, robot, công nghệ sinh học, lượng tử, pin thế hệ mới hay trung tâm dữ liệu đang trở thành những lĩnh vực có nhu cầu đầu tư và nhân lực chất lượng cao ngày càng lớn. Đây cũng là những lĩnh vực Việt Nam cần thu hút để nâng cấp năng lực công nghiệp.
Cùng với đó, nhu cầu về nguồn điện ổn định và năng lượng sạch đang trở thành yếu tố ngày càng quan trọng đối với các dự án công nghệ cao. Kinh nghiệm của Hàn Quốc trong năng lượng, lưới điện thông minh và các công nghệ công nghiệp có thể bổ trợ cho quá trình phát triển của Việt Nam.
Ở chiều ngược lại, thị trường Hàn Quốc vẫn còn dư địa lớn đối với nông sản, thủy sản, thực phẩm chế biến và hàng tiêu dùng Việt Nam. Nếu doanh nghiệp Việt Nam nâng được chất lượng, tiêu chuẩn, bao bì và năng lực xây dựng thương hiệu, cơ hội không chỉ nằm ở xuất khẩu theo đơn hàng mà còn ở việc tham gia sâu hơn vào hệ thống phân phối và thương mại điện tử của Hàn Quốc.
Để tận dụng những cơ hội này, hoạt động xúc tiến thương mại cũng cần thay đổi. Thay vì chủ yếu tổ chức hội chợ và kết nối ngắn hạn, cơ quan xúc tiến cần đi sâu vào nhu cầu của từng ngành, từng tập đoàn và từng chuỗi cung ứng, từ đó tìm kiếm doanh nghiệp Việt Nam có khả năng đáp ứng.
Mục tiêu 150 tỷ USD vào năm 2030 vì thế không chỉ là câu chuyện tăng thêm kim ngạch. Quan trọng hơn, đây là cơ hội để Việt Nam nâng chất dòng vốn đầu tư, tăng hàm lượng công nghệ, mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp nội địa và đưa hàng Việt tiến sâu hơn vào thị trường Hàn Quốc.
Nếu tận dụng tốt nền tảng hợp tác đã được xây dựng trong hơn 30 năm, quan hệ kinh tế Việt Nam - Hàn Quốc có thể bước sang giai đoạn mới, trong đó tăng trưởng thương mại đi cùng với chuyển giao công nghệ, phát triển doanh nghiệp Việt và nâng cao vị trí của Việt Nam trong các chuỗi giá trị khu vực.
Minh Thành (t/h)
