Mới đây, đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam, với sự hỗ trợ của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc tại Việt Nam (UNDP Việt Nam), đã tham dự Chương trình trao đổi và học tập cấp vùng về triển khai Chương trình Đối tác hành động carbon xanh Quốc gia. Sự kiện được tổ chức tại thành phố Iloilo, Philippines, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu và khu vực tư nhân.

Chương trình được xem là dấu mốc quan trọng khi lần đầu tiên ba quốc gia sáng lập NBCAP cùng hội tụ để trao đổi kinh nghiệm triển khai các sáng kiến carbon xanh dương. Các phiên thảo luận tập trung vào việc thúc đẩy đối thoại chính sách, chia sẻ mô hình quản lý hiệu quả và tìm kiếm cơ hội hợp tác nhằm bảo tồn các hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn, cỏ biển và rạn san hô.

Tại sự kiện, đại diện Việt Nam đã trình bày tham luận về định hướng phát triển cũng như tiến độ triển khai chương trình NBCAP trong nước. Các đại biểu đánh giá cao nỗ lực của Việt Nam trong việc xây dựng nền tảng cho các sáng kiến carbon xanh dương, đồng thời nhấn mạnh vai trò của hợp tác khu vực trong việc giải quyết các thách thức chung.

Mặc dù mỗi quốc gia có điều kiện và mức độ triển khai khác nhau, các chuyên gia đều thống nhất rằng, bốn nhóm thách thức lớn cần được ưu tiên giải quyết. Trong đó bao gồm hạn chế về kỹ thuật trong hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm tra lượng carbon; sự thiếu đồng bộ của khung pháp lý; khó khăn trong việc huy động nguồn tài chính dài hạn; và năng lực thực thi tại cấp địa phương còn hạn chế.

Trong khuôn khổ hội nghị, đại diện Indonesia và Philippines cũng chia sẻ những kết quả bước đầu trong việc triển khai NBCAP. Hai quốc gia này hiện đã cơ bản hoàn thiện lộ trình hành động carbon xanh quốc gia. Đáng chú ý, Indonesia đã công bố Kế hoạch hành động carbon xanh giai đoạn 2025 – 2030 với 21 lĩnh vực ưu tiên, đồng thời tích hợp các giải pháp nhằm thiết lập cơ chế tài chính bền vững cho các dự án liên quan.

Tại Philippines, Bộ Tài nguyên và Môi trường nước này đang tập trung xây dựng hệ thống dữ liệu quốc gia về carbon xanh, bao gồm chuẩn hóa phương pháp đánh giá trữ lượng carbon trong các hệ sinh thái ven biển. Song song với đó, quốc gia này cũng phát triển các hướng dẫn lập bản đồ rừng ngập mặn, cỏ biển và rạn san hô nhằm xác định những khu vực ưu tiên triển khai dự án.

Đối với Việt Nam, các kinh nghiệm từ hai quốc gia trong khu vực được xem là nguồn tham khảo quan trọng để hoàn thiện cơ chế điều phối liên ngành và xây dựng lộ trình hành động phù hợp với điều kiện trong nước. Việc học hỏi kinh nghiệm quốc tế cũng góp phần thúc đẩy quá trình xây dựng cơ chế tài chính và hệ thống quản lý hiệu quả cho các sáng kiến carbon xanh dương.

Trong khuôn khổ chương trình, đoàn đại biểu cũng tham quan thực địa tại các mô hình bảo tồn và phục hồi rừng ngập mặn tại khu vực Western Visayas của Philippines. Các mô hình này cho thấy sự kết hợp giữa khoa học sinh thái và tri thức bản địa trong quản lý tài nguyên thiên nhiên, đồng thời nhấn mạnh vai trò của cộng đồng địa phương trong bảo vệ hệ sinh thái.

Những sáng kiến này không chỉ góp phần bảo tồn đa dạng sinh học mà còn tạo sinh kế bền vững cho người dân thông qua phát triển du lịch sinh thái và các hoạt động kinh tế địa phương.

Chương trình trao đổi cấp khu vực lần này được kỳ vọng sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới giữa các quốc gia ASEAN trong lĩnh vực carbon xanh dương. Đây cũng được xem là bước đi quan trọng để Việt Nam kết nối kinh nghiệm quốc tế với định hướng phát triển trong nước, qua đó góp phần thực hiện các cam kết khí hậu và mục tiêu phát triển bền vững trong thời gian tới.

Nam Sơn (t/h)