THCL Việc cấp khống hơn 800 sản phẩm vật tư thủy sản lưu hành trên thị trường, đã khiến hàng triệu nông dân nuôi trồng thủy sản trong cả nước hoang mang, lo lắng, thậm chí điêu đứng. Vì họ cho rằng, sản phẩm sử dụng không biết liệu có an toàn, có bảo đảm hay sẽ gây thiệt hại lớn?

Liên quan đến vấn đề này, ông Ngô Văn Khánh, Phó tổng Thanh tra Chính phủ khẳng định: “Sự việc sẽ được xử lý nghiêm, sẽ thực hiện công khai minh bạch!”.

Lưu hành sản phẩm “ba không”

Theo quy định, các sản phẩm là thức ăn trong nuôi trồng thủy sản và các sản phẩm xử lý môi trường trong nuôi trồng thủy sản, trước khi bán ra thị trường phải được Trung tâm Khảo nghiệm, kiểm nghiệm, kiểm định nuôi trồng thủy sản (Tổng cục Thủy sản, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) xem xét, kiểm định và cấp giấy phép chất lượng và phải được Tổng cục Thủy sản cấp phép cho lưu hành. Thế nhưng, từ năm 2013 - 2015, hơn 800 sản phẩm “không tên, không nguồn gốc, không bảo đảm chất lượng” đã nghiễm nhiên được “đặt tên” và đàng hoàng có tên trong danh sách với một khoản chi bèo bọt 5 triệu đồng/sản phẩm.

Ông Dương Văn Cường, Phó chánh Văn phòng - Tổng cục Thủy sản cho biết, theo Kết luận nội dung đơn Tố cáo số 1413/TCTS-PCTTr ngày 05/6/2015 của Tổng cục thủy sản, ông Bùi Đức Quý là Giám đốc Trung tâm Khảo nghiệm, kiểm nghiệm, kiểm định nuôi trồng thủy sản đã cấu kết với các cán bộ của trung tâm là ông Nguyễn Huy Bàn, bà Đỗ Thị Hà, ông Phạm Hồng Quân, bà Vũ Thị Thu, bà Nguyễn Thị Hà, ông Nguyễn Văn Dũng và ông Lê Tuấn Anh  làm giả công văn, ban hành công văn trái luật để đưa tên các sản phẩm không đủ tiêu chuẩn vào bản phụ lục sản phẩm đã được cấp phép lưu hành.

Kết quả xác minh cho thấy, có 3 văn bản khống số 758, 1526 và 1789 cấp phép lưu hành cho hơn 800 sản phẩm, gồm 668 sản phẩm sử dụng trong cải tạo môi trường nuôi trồng thủy sản và 140 sản phẩm thức ăn thủy sản không bảo đảm chất lượng, đã được lưu hành trên thị trường và gây nên bao hệ lụy lâu dài.

Cùng với việc làm giả các công văn trên, Kết luận 1413 còn nêu việc các đối tượng đã làm giả một số công văn liên quan khác. Đặc biệt, số tiền liên quan đến việc làm giả, cắt ghép công văn thu được khoảng 976 triệu đồng, Tổng cục thủy sản yêu cầu các đối tượng trên liệt kê và nộp lại để xử lý theo quy định.

Liên quan tới việc làm giả công văn, cấp chứng nhận trái phép cho hơn 800 sản phẩm thức ăn thủy sản, ngày 21/7, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã có văn bản yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khẩn trương kiểm tra, làm rõ nội dung báo chí phản ánh, có hình thức xử lý nghiêm đối với tổ chức, cá nhân vi phạm. Đồng thời, công bố công khai các sản phẩm không bảo đảm chất lượng và có biện pháp xử lý kiên quyết không để lưu hành các sản phẩm sai quy định.

Ông Ngô Văn Khánh, Phó tổng Thanh tra Chính phủ cho biết: “Không đơn thuần chỉ là công bố các sản phẩm không bảo đảm chất lượng và có biện pháp xử lý kiên quyết không để lưu hành các sản phẩm sai quy định mà sẽ phải làm những việc lớn hơn. Về vấn đề này, chính Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã có chỉ đạo, yêu cầu làm rõ, đồng thời báo cáo lên Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15/8. Thanh tra Chính phủ sẽ có buổi làm việc, thúc đẩy vụ việc này và được thực hiện theo quy trình”.

Theo ông Dương Văn Cường, Chánh Văn phòng - Tổng cục Thủy sản, Tổng cục đã xử lý về mặt quản lý nhà nước đối với 8 cán bộ, viên chức của Trung tâm Khảo nghiệm, kiểm nghiệm, kiểm định nuôi trồng thủy sản và Văn phòng Tổng cục. Trong đó, đã cách chức, khai trừ khỏi đảng đối với ông Bùi Đức Quý, Vụ trưởng Vụ Nuôi trồng thủy sản; Quyết định khai trừ khỏi đảng, buộc thôi việc đối với ông Lê Tuấn Anh, Phó phòng Hành chính quản trị - Tổng cục Thủy sản.

Theo ông Cường, việc thu hồi các sản phẩm đã được ghép khống vào phụ lục đang được địa phương triển khai, tuy nhiên, đến nay, vẫn chưa có con số thống kê cụ thể. Thanh tra - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng ra quyết định thanh tra toàn diện vụ việc này.

Cần khởi tố vụ án hình sự!

Sau khi thông tin về việc cấp chứng nhận khống cho trên 800 sản phẩm của 72 doanh nghiệp sản xuất thức ăn thủy sản, sản phẩm xử lý môi trường trong nuôi trồng thủy sản được công khai - đã khiến hàng triệu người nông dân nuôi trồng thủy sản trên cả nước thấp thỏm lo âu: Liệu sản phẩm chăn nuôi đang dùng có an toàn?

Hiện nay, tại các tỉnh ĐBSCL, diện tích nuôi trồng thủy sản trên 800.000 ha, trong đó 690.000 ha nuôi tôm sú, tôm thẻ chân trắng, cá tra là các loại thủy sản có giá trị kinh tế cao. Hàng chục nghìn hộ dân nuôi trồng thủy sản đứng ngồi không yên vì thuốc thú y - vật tư thủy sản bị chính cơ quan quản lý chứng nhận khống chất lượng.

Nhiều chuyên gia ngành thủy sản cho rằng, với kiểu ghép khống, loại thức ăn không có đạm cũng chứng nhận cho bao phần trăm về đạm, rồi vitamine, khoáng chất, kháng sinh… và hậu quả là người nuôi trồng thủy sản gánh chịu. Với môi trường thủy sản, độ pH vọt lên thì cá chết, tôm chết…

Theo những người nuôi trồng thủy sản, nông dân không thể biết hàng hóa chăn nuôi gồm chất gì, hàm lượng bao nhiêu… Cơ quan nhà nước quản lý chất lượng lại cấp khống cho sản phẩm thì không khác gì đi phá hoại sản xuất của người nuôi tôm. Đến mức này, người dân biết tin vào đâu, vào ai, rồi thiệt hại, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?...

Theo Luật sư Trần Xuân Thành, Công ty Luật Vũ Trần (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội), những hành vi của các cá nhân nêu trên đủ yếu tố cấu thành “tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức” - được quy định tại Điều 267 Bộ luật Hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung một số điều năm 2009.

Luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch HĐTV Công ty Luật Basico lên tiếng, dấu hiệu hình sự ở vụ việc trên với tội làm giả giấy tờ, chữ ký, con dấu của cơ quan quản lý nhà nước đã rõ. Tuy nhiên, cần làm rõ thêm ở các nội dung khác: Có hay không, như cố ý làm trái, lạm dụng chức vụ, quyền hạn, thậm chí là nhận tiền hối lộ…?. Với tính chất cấp khống trên 800 sản phẩm, số tiền bất chính bị thu hồi hơn 1 tỷ đồng… Rõ ràng là có vấn đề, cần khởi tố vụ án để xử lý hình sự. Còn mức nặng hay nhẹ thì cần đi vào tính chất cụ thể. Tuy nhiên, với số lượng sản phẩm cấp khống, tính chất như thế, không thể nói là nhẹ được.

Các luật sư cũng cho rằng, về mặt hành chính, Tổng cục Thủy sản đã xử lý. Song về mặt hình sự, phải khởi động một quy trình riêng. Nếu đã có dấu hiệu rồi thì yêu cầu khởi tố vụ án, khởi tố bị can, xem xét tội gì…

Hoan Nguyễn