Bộ Y tế yêu cầu kiểm tra, gỡ bỏ sản phẩm vi phạm trên nền tảng số
Vụ việc hơn 93.500 sản phẩm xịt tóc nhãn hiệu Make Sense bị lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội tạm giữ đang thu hút sự quan tâm khi sản phẩm này vẫn được quảng bá, kinh doanh phổ biến trên các nền tảng số, trong khi kết quả tra cứu của Cục Quản lý Dược cho thấy chưa có cơ sở nào công bố mỹ phẩm nhập khẩu đối với nhãn hiệu Make Sense.
Theo Đội Quản lý thị trường số 17 (Chi cục Quản lý thị trường TP. Hà Nội), toàn bộ lô hàng bị tạm giữ được xác định do Trung Quốc sản xuất. Tại thời điểm kiểm tra, chủ kho không xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ hợp pháp. Lực lượng chức năng đã lập biên bản, tạm giữ số hàng hóa trên để tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định.
Từ kết quả kiểm tra, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã tra cứu thông tin đối với sản phẩm Make Sense trên Hệ thống cấp số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm nhập khẩu kết nối Hải quan một cửa quốc gia.
Kết quả cho thấy các sản phẩm mang nhãn hiệu Make Sense không có tên trong danh mục mỹ phẩm nhập khẩu đã được cấp số tiếp nhận Phiếu công bố; chưa có cơ sở nào công bố mỹ phẩm nhập khẩu đối với nhãn hiệu này. Như vậy, sản phẩm chưa có hồ sơ công bố mỹ phẩm nhập khẩu theo quy định và chưa đủ điều kiện lưu thông trên thị trường Việt Nam.
Liên quan tới vấn đề này, ngày 10/9, Cục Quản lý Dược ban hành Công văn số 3442/QLD-MP gửi Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), đề nghị kiểm tra hoạt động kinh doanh mỹ phẩm Make Sense trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội.
Theo công văn, Cục Quản lý Dược đề nghị các đơn vị liên quan chỉ đạo các sàn thương mại điện tử kiểm tra việc kinh doanh sản phẩm Make Sense; yêu cầu gỡ bỏ thông tin đối với sản phẩm vi phạm và xử lý theo quy định pháp luật nhằm bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng.
Song song với việc kiểm tra hoạt động kinh doanh trên môi trường số, Cục Quản lý Dược đề nghị Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh kiểm tra việc thực hiện các quy định về công bố, ghi nhãn, quảng cáo và kinh doanh mỹ phẩm đối với Công ty TNHH Makesense International (Việt Nam). Trường hợp phát hiện vi phạm, xử lý theo quy định và báo cáo kết quả về Bộ Y tế trước ngày 25/9/2026.
Như vậy, việc kiểm tra không chỉ tập trung vào lô hàng hơn 93.500 sản phẩm đang bị tạm giữ mà còn được triển khai đối với hoạt động của doanh nghiệp và việc kinh doanh, quảng bá sản phẩm Make Sense trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội.
Đang được xác minh, Make Sense vẫn phủ sóng TikTok Shop
Trong khi các cơ quan chức năng đang tiếp tục kiểm tra, xác minh và xử lý vụ việc, ghi nhận của PV cho thấy sản phẩm Make Sense vẫn xuất hiện với mật độ lớn trên TikTok Shop, thông qua các video quảng bá và phiên livestream bán hàng.
Nhiều tài khoản có lượng người theo dõi lớn liên tục đăng tải video giới thiệu, hướng dẫn sử dụng hoặc livestream bán sản phẩm Make Sense. Điểm chung được PV ghi nhận là các tài khoản này đều dẫn người xem tới gian hàng Make Sense Mall trên TikTok Shop.
Tại gian hàng này, TikTok Shop hiển thị thông tin “hàng thật 100% do chủ sở hữu thương hiệu hoặc đại lý ủy quyền trực tiếp cung cấp”. Theo số liệu công khai trên nền tảng tại thời điểm PV ghi nhận, gian hàng Make Sense Mall đã bán hơn 185.000 sản phẩm. Các sản phẩm cũng được giới thiệu là “hàng thật 100%”, đi kèm nhiều chương trình ưu đãi.
Liên quan đến doanh nghiệp đại diện sản phẩm tại Việt Nam, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cho biết, qua kiểm tra trên hệ thống không có thông tin Công ty TNHH Makesense International (Việt Nam) thực hiện thủ tục đăng ký theo quy định về thương mại điện tử.
Theo cơ quan này, doanh nghiệp có website hoặc hoạt động bán hàng trực tuyến thuộc trường hợp phải thực hiện các thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật về thương mại điện tử. Vấn đề trách nhiệm của các chủ thể tham gia bán hàng qua livestream cũng được đặt ra trong bối cảnh pháp luật về thương mại điện tử đã có quy định cụ thể hơn đối với hình thức kinh doanh này.
Theo Luật Thương mại điện tử năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, trước khi thực hiện livestream, người bán phải cung cấp cho người livestream giấy tờ chứng minh hàng hóa đáp ứng điều kiện kinh doanh và chất lượng theo quy định. Người livestream có trách nhiệm từ chối hợp tác nếu người bán không cung cấp đầy đủ hồ sơ.
Luật cũng quy định người livestream không được cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, xuất xứ, chất lượng và các nội dung khác liên quan đến hàng hóa.
Những quy định này xác lập trách nhiệm cụ thể hơn đối với các chủ thể tham gia hoạt động bán hàng qua livestream, từ người bán đến người trực tiếp giới thiệu sản phẩm, thay vì xem livestream đơn thuần là một hình thức quảng bá.
Vụ việc Make Sense đồng thời đặt ra vấn đề về kiểm soát điều kiện lưu thông hàng hóa trong môi trường thương mại điện tử. Trong khi sản phẩm có thể nhanh chóng tiếp cận lượng lớn người tiêu dùng thông qua TikTok Shop, livestream và hoạt động tiếp thị trên mạng xã hội, việc kiểm tra hồ sơ pháp lý, nguồn gốc và điều kiện lưu thông đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý chuyên ngành, cơ quan quản lý thương mại điện tử và nền tảng.
Việc Cục Quản lý Dược đề nghị kiểm tra hoạt động kinh doanh Make Sense trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội; yêu cầu gỡ bỏ thông tin đối với sản phẩm vi phạm, đồng thời kiểm tra doanh nghiệp liên quan cho thấy yêu cầu quản lý không dừng ở hàng hóa ngoài thị trường truyền thống mà đang được mở rộng tới các mắt xích phân phối, quảng bá trên môi trường số. Đây cũng là vấn đề trực tiếp liên quan đến minh bạch thông tin hàng hóa và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng khi mua sắm trực tuyến.
Hải Minh
