Xử lý mũ bảo hiểm không đạt chất lượng: Phải triệt từ gốc!

Theo Kế hoạch 69 của Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, bắt đầu từ ngày 1/7 tới, các trường hợp đội mũ bảo hiểm không đạt chuẩn tham gia giao thông sẽ bị phạt 100.000 -200.000 đồng và bị tịch thu.

Vấn đề đặt ra ở đây là liệu rằng, biện pháp này có khả thi khi mũ bảo hiểm không đủ tiêu chuẩn vẫn ngang nhiên bày bán?

Chiến dịch kiểu phong trào…

Trên thực tế, vào tháng 3/2013, 4 bộ: Khoa học Công nghệ, Công thương, Công an và Giao thông Vận tải đã ký Thông tư liên tịch số 06/2013 về sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng mũ bảo hiểm (MBH) cho người đi xe máy, xe đạp máy. Cụ thể, với những người đội MBH không có cấu tạo đủ 3 bộ phận: vỏ mũ, đệm hấp thụ xung động bên trong vỏ mũ (đệm bảo vệ) và quai đeo; có kiểu dáng đáp ứng yêu cầu quy định và đã được chứng nhận hợp quy sẽ bị xử phạt 200.000 đồng. Tuy nhiên, quy định này đã nhanh chóng rơi vào quên lãng. Do đó, không tránh khỏi dư luận lo ngại chiến dịch lần này lại đi vào vết xe đổ.

Mũ bảo hiểm chất lượng kém vẫn công khai bày bán tràn lan

Chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú nhìn nhận: “Việc khắc phục thị trường MBH không đạt chất lượng đã làm từ mấy năm nay, nhưng thứ nhất vẫn là đang làm theo kiểu phong trào, 1 tháng thực hiện rồi 11 tháng nghỉ. Thứ hai là không làm từ gốc, phải đi triệt nhà sản xuất và nhập khẩu. Ba là các lực lượng thực thi pháp luật hình như bận nhiều công việc khác nên đi dọc nhiều tuyến phố vẫn đầy rẫy MBH. Liệu rằng, đằng sau đó có sự “bảo kê” hay không?”

Đặc biệt, lệnh ra không thực hiện nghiêm, thậm chí ra những văn bản không đi vào cuộc sống, không có hiệu lực thi hành. “Bắt cóc bỏ đĩa” dẫn tới nhờn phép nước. Ngay như ở Hà Nội, có hàng triệu xe máy, sức đâu công an kiểm soát trong khi vi phạm luật giao thông còn nhiều? Anh Chu Văn Đông (Từ Liêm, Hà Nội) băn khoăn: Tại sao các cơ quan quản lý không đi bắt và phạt nhà sản xuất và kinh doanh MBH không đạt chất lượng, mà cứ nhăm nhăm đi bắt người tiêu dùng?

Chị Nguyễn Minh Châu (Thanh Xuân, Hà Nội) bày tỏ: Không bán MBH kém chất lượng thì hỏi có ai đội loại mũ này chứ? Có cung ắt có cầu! Các lực lượng chức năng hãy làm tốt từ khâu đầu đi. Tại sao cái gì dân cũng phải chịu. Hơn nữa, thay vì nhằm bắt phạt, cần tuyên truyền mạnh mẽ hơn để người dân thấy được tác hại và nói không với MBH không đủ tiêu chuẩn!”

Theo quan sát của phóng viên, đến thời điểm này, tại Hà Nội, nhiều điểm chuyên bán MBH như phố Huế, Chùa Bộc, đường Phạm Hùng… vẫn ngang nhiên bày bán rất nhiều MBH thời trang làm bằng vật liệu dẻo thông thường không rõ nguồn gốc với giá từ 30.000 - 40.000 đồng. Thậm chí, tại nhiều cửa hàng “mác” chuyên bán MBH chất lượng cao cũng không khó để hỏi mua được những loại MBH “thời trang” rẻ tiền.

Lời giải nào hữu hiệu?

Theo thống kê của Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, năm 2013, các vụ tai nạn giao thông đã cướp đi 764 sinh mạng, 336 người bị thương; trong đó gần 65% các vụ tai nạn có liên quan đến MBH. Qua 5 đợt khảo sát về tiêu chuẩn chất lượng MBH trên các tỉnh, thành phố cả nước, thì 60% không đạt chuẩn. Điều đáng báo động là số liệu này bắt gặp ở các cửa hàng, đại lý có địa chỉ, hóa đơn và tem dán hợp quy. Còn nếu kiểm tra hết các điểm bán trôi nổi trên thị trường, các điểm bán dạo, không có địa chỉ, con số sẽ không dừng ở đó.

Ông Nguyễn Trọng Thái, Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia cho biết, chiến dịch lần này tập trung vào xử lý mũ không phải MBH cho người đi mô tô và xe gắn máy. Người tiêu dùng bằng mắt thường có thể nhận ra ngay, vì nó là mũ nhựa, rất mỏng, chỉ là mũ thời trang chứ không phải MBH. Chiến dịch bao gồm các hoạt động giáo dục, tuyên truyền cho người dân nhận thức được tầm quan trọng của MBH đảm bảo tiêu chuẩn, không nên dùng các loại mũ kém chất lượng, mũ thời trang để chống đối các lực lượng chức năng. Đồng thời, cần quản lý chặt thị trường MBH, tăng cường kiểm tra xử phạt sai phạm theo quy định.

“Việc bày bán mũ nhựa (không phải mũ bảo hiểm) đang tồn tại rất nhiều trên các tuyến đường, cần được kiểm tra, xử lý triệt để, ngăn chặn nguồn cung ra thị trường. Các cơ quan quản lý phải có trách nhiệm làm sao thực hiện theo đúng quy định pháp luật, các lực lượng chức năng vào cuộc, kiên trì thực hiện, cùng với sự hưởng ứng của người dân, hy vọng sẽ thành công”, ông Thái khẳng định.

Hà Thu