THCL Sau 11 năm đàm phán gian truân và 18 ngày thương lượng nước rút căng thẳng tại thủ đô Vienna (Áo), ngày 14/7, Nhóm P5+1 (gồm 5 nước ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc là Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc cùng với Đức) và Iran đã đạt được một thỏa thuận "lịch sử", được đánh giá sẽ làm thay đổi toàn bộ khu vực Trung Đông.

Thỏa thuận hạt nhân của Iran và nhóm P5+1 đã được thông qua sau 11 năm đàm phán gian truân - Ảnh: Reuters

Theo thỏa thuận, các biện pháp trừng phạt mà Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), Liên Hợp Quốc (LHQ) áp đặt lên nhà nước Hồi giáo này sẽ được dỡ bỏ. Đổi lại Tehran chấp nhận hạn chế chương trình phát triển hạt nhân mà phương Tây nghi ngờ nhằm mục đích chế tạo bom. Thỏa thuận hạt nhân này nhân được sự đánh giá tích cực từ cộng đồng quốc tế.

Nguồn tin từ Chính phủ Đức cho biết, Thủ tướng Merkel khẳng định thoả thuận đạt được tại Vienna là một thành quả quan trọng của chính sách bền bỉ và ngoại giao quốc tế. Với kết quả đạt được, các bên đã tiến gần hơn mục tiêu không để Iran phát triển chương trình vũ khí nguyên tử cho mục đích quân sự thông qua việc minh bạch hoàn toàn với một hệ thống kiểm soát quốc tế chưa từng có.

Theo Thủ tướng Merkel, kết quả này có ý nghĩa quan trọng đối với tình hình an ninh toàn bộ khu vực cũng như ngoài khu vực. Bà cũng kêu gọi các bên hiện thực hoá kết quả đàm phán theo đúng lộ trình đã đạt được nhằm vượt qua một trong những cuộc xung đột quốc tế khó khăn nhất bằng con đường ngoại giao.

Cùng ngày, Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Jens Stoltenberg cũng hoan nghênh thoả thuận vừa đạt được. Theo ông, văn kiện này một khi được triển khai đầy đủ sẽ giúp củng cố an ninh toàn cầu. Tổng thư ký NATO cũng kêu gọi Tehran thực thi các điều khoản trong thoả thuận cũng như tuân thủ các cam kết quốc tế.

Từ London, Bộ Ngoại giao Anh cùng ngày ra thông cáo cho biết, Ngoại trưởng Philip Hammond hoan nghênh việc đạt được thỏa thuận trên. Thông cáo nêu rõ với việc đã đạt được thỏa thuận hạt nhân quan trọng này, các nước giờ đây sẽ tập trung vào việc thực hiện đầy đủ và nhanh chóng để đảm bảo vũ khí hạt nhân vẫn nằm ngoài tầm với của Iran.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho rằng, thỏa thuận hạt nhân với Iran mở đường cho một liên minh “rộng lớn” để chiến đấu chống tổ chức "Nhà nước Hồi giáo" (IS) tự xưng và các nhóm khủng bố khác.

Trong một diễn biến liên quan, cùng ngày 14/7, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã có các cuộc điện đàm riêng rẽ với lãnh đạo Anh, Pháp và Israel về thỏa thuận hạt nhân Iran.

Trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Anh David Cameron, hai nhà lãnh đạo đã nhất trí rằng thỏa thuận này giúp đảm bảo rằng Iran sẽ không thể chế tạo bom hạt nhân và thế giới vì thế an toàn hơn. Tuy nhiên, Tổng thống Obama và Thủ tướng Cameron lưu ý vẫn tồn tại một số khác biệt với chính quyền Tehran về vai trò của Iran trong khu vực, khẳng định Anh và Mỹ sẽ tiếp tục làm việc với các đối tác trong khu vực để mang lại sự ổn định.

Trong cuộc điện đàm, Tổng thống Obama cũng hoan nghênh cam kết của Thủ tướng Cameron đáp ứng mục tiêu của NATO dành 2% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho chi tiêu quốc phòng mỗi năm từ nay cho đến hết thập kỷ này. Ông Obama cho đây là một tín hiệu quan trọng từ đối tác chủ chốt của họ trên trường quốc tế. Hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận các nỗ lực đang diễn ra nhằm đánh bại IS tại Iraq và Syria, cũng như phối hợp với các đối tác khu vực.

Một nguồn tin từ Chính phủ Israel cho biết, Thủ tướng Benjamin Netanyahu ngày 14/7 đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Obama, trong đó nhà lãnh đạo Tel Aviv đã bày tỏ sự quan ngại của Israel về thỏa thuận hạt nhân vừa đạt được giữa các cường quốc thế giới và Iran.

Thủ tướng Netanyahu đã nhấn mạnh rằng thỏa thuận này đặt ra 2 nguy cơ chính, đó là sẽ cho phép Iran có đủ khả năng để tự trang bị các loại vũ khí hạt nhân trong thời gian từ 10-15 năm và sẽ cung cấp hàng tỷ USD cho cỗ máy chiến tranh và khủng bố Iran vốn đe dọa Israel và cả thế giới”.

Trong khi đó, theo thông báo của Nhà Trắng, trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Israel, Tổng thống Obama đã nhấn mạnh cam kết của Washington đối với an ninh của Israel, đồng thời lưu ý rằng Bộ trưởng Quốc phòng Ashton Carter sẽ thăm Israel trong tuần tới.

Cùng ngày, Tổng thống Obama cũng có cuộc điện đàm với người đồng cấp Pháp Francois Hollande. Văn phòng Tổng thống Pháp cho biết tại cuộc điện đàm với ông Obama, ông Hollande đã đánh giá cao những nỗ lực của các nhà đàm phán khi đã vượt qua được những khác biệt để đi đến thỏa thuận “lịch sử” được chờ đợi từ lâu.

Tổng thống Hollande cho rằng “hiện là lúc để hành động” nhằm thực thi thỏa thuận hạt nhân “nghiêm túc và có thể kiểm chứng” mà Iran và Nhóm P5+1đã đạt được.

Thỏa thuận giữa Iran và nhóm P5+1 đã dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt mà phương Tây áp đặt lên Tehran, “mở đường” cho xuất khẩu dầu của Iran quay lại và bổ sung thêm vào nguồn cung dầu thế giới vốn đang dôi dư.

Thomas Pugh, chuyên gia kinh tế hàng hóa tại công ty tư vấn Capital Economics, cho biết trong năm tới, nguồn cung dầu Iran quay lại có khả năng là nhân tố neo giá dầu ở mức thấp./.

Theo Chinhphu.vn