Phiên họp diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục leo thang, tác động sâu rộng tới kinh tế vĩ mô toàn cầu và khu vực. Các phân tích từ AMRO cho thấy chuỗi tác động lan truyền theo nhiều cấp độ, từ chi phí năng lượng tăng cao, lan sang vật tư trung gian, các ngành sản xuất và cuối cùng gây áp lực lên giá dịch vụ, lương thực, qua đó kìm hãm tăng trưởng và gia tăng lạm phát.
Dự báo của OECD cho thấy, tăng trưởng toàn cầu năm 2026 có thể giảm xuống còn 2,9%, trong khi lạm phát nhóm G20 tăng lên khoảng 4%. Theo ADB, trong kịch bản giá dầu vượt 155 USD/thùng, tăng trưởng khu vực ASEAN+3 có thể giảm tới 1,3%, lạm phát tăng 3,2%, trong đó Đông Nam Á chịu tác động nặng nề nhất.
Trên thị trường tài chính, tâm lý e ngại rủi ro gia tăng, kéo theo xu hướng thắt chặt điều kiện tài chính và rút vốn khỏi khu vực. Chỉ trong những tuần đầu xung đột, thị trường chứng khoán châu Á giảm hơn 4%, lợi suất trái phiếu chính phủ tăng trên 20 điểm cơ bản, khoảng 17 tỷ USD vốn đầu tư bị rút ra, nhiều đồng nội tệ mất giá so với USD. Mức độ chịu tác động của mỗi nền kinh tế phụ thuộc lớn vào năng lực tự chủ năng lượng, dự trữ chiến lược và độ mở của nền kinh tế.
Phát biểu tại phiên họp, Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh, căng thẳng Trung Đông không chỉ gây áp lực ngắn hạn mà còn phản ánh những bất ổn mang tính cấu trúc của thị trường năng lượng toàn cầu. Trong bối cảnh đó, bảo đảm an ninh năng lượng được Việt Nam xác định là yếu tố then chốt để giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
Việt Nam đã và đang triển khai đồng bộ các giải pháp chính sách nhằm giảm thiểu tác động từ bên ngoài, bao gồm điều hành linh hoạt các công cụ tài khóa, tiền tệ; gia hạn chính sách miễn, giảm thuế, phí đối với xăng dầu; đẩy nhanh tiến độ dự án kho dự trữ dầu thô quốc gia tại Nghi Sơn; đồng thời cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, hướng tới cắt giảm 50% thời gian giải quyết để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.
Cùng với đó, Việt Nam tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý để phát triển các trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, thu hút dòng vốn đầu tư xanh, thúc đẩy thị trường tín chỉ carbon, qua đó tạo nền tảng dài hạn cho an ninh năng lượng và tăng trưởng bền vững.
Về hợp tác khu vực, Việt Nam khẳng định cam kết đồng hành cùng các nước ASEAN+3 trong việc duy trì ổn định kinh tế tài chính, tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp chính sách và phát triển các công cụ hỗ trợ tài chính như cơ chế ứng phó khẩn cấp. Đồng thời, đề nghị ADB tiếp tục mở rộng hỗ trợ tài chính, kỹ thuật, cải cách thủ tục để nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn cho các quốc gia thành viên.
Phiên đối thoại một lần nữa nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết của việc tăng cường phối hợp chính sách ở cấp khu vực, nhằm ứng phó hiệu quả với các cú sốc bên ngoài, bảo vệ đà tăng trưởng và củng cố sức chống chịu của các nền kinh tế ASEAN+3 trong bối cảnh bất định toàn cầu gia tăng.
Hậu Thạch (t/h)
