Tầm nhìn đến năm 2030
Ông Phạm Hoàng Sơn, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh cho biết:Tỉnh vừa triển khai phong trào thi đua “Quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng 2 con số giai đoạn 2026 - 2030” trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Phong trào thi đua nhằm tạo động lực thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tri thức, kinh tế tuần hoàn và nâng cao năng lực quản trị địa phương. Đồng thời, khơi dậy mạnh mẽ tinh thần đoàn kết, ý chí tự chủ, tự tin và khát vọng hành động của mỗi tập thể, cá nhân trên địa bàn tỉnh với phương châm: Người dân là gốc, là trung tâm, là chủ thể của phát triển.
Theo Kế hoạch, Bắc Ninh phấn đấu trở thành cực tăng trưởng kinh tế của miền Bắc, với mục tiêu tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh (GRDP) bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt 11 - 12%/năm; GRDP bình quân đầu người đạt 8.700 - 9.200 USD; đến năm 2030, tỷ trọng kinh tế xanh trên GRDP đạt tối thiểu 10%.
Về văn hóa - xã hội, tỉnh phấn đấu Chỉ số phát triển con người (HDI) đạt khoảng 0,80; tuổi thọ trung bình đạt 75,5 tuổi; tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt 42%; phấn đấu đến năm 2027 toàn tỉnh không còn hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026 - 2030); đạt 40 giường bệnh/10.000 dân; hoàn thành 119.073 căn hộ nhà ở xã hội... Về môi trường, duy trì tỷ lệ che phủ rừng đạt trên 30,65% và khoảng 98% cơ sở sản xuất, kinh doanh đạt quy chuẩn về môi trường.
Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu đạt 85.000 doanh nghiệp đang hoạt động, có trên 40% doanh nghiệp hoạt động đổi mới sáng tạo và ít nhất 2 doanh nghiệp lớn tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tốc độ tăng trưởng bình quân của kinh tế tư nhân đạt khoảng 13 - 14%/năm, đóng góp khoảng 55 - 58% GRDP và 35 - 40% tổng thu ngân sách tỉnh.
Để đạt được các mục tiêu trên, tỉnh Bắc Ninh yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương tổ chức các chiến dịch hoặc đợt thi đua cao điểm với khẩu hiệu: "Bứt phá từ tư duy, tăng trưởng từ hành động"; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp; chủ động rà soát, xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, giải phóng nguồn lực cho phát triển. Xây dựng nền hành chính hiện đại với phương châm: "Chính quyền gần dân, sát cơ sở, phục vụ tận tâm, hiệu quả".
Phong trào thi đua được triển khai từ năm 2026 đến năm 2030. UBND tỉnh giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan đôn đốc, tổng hợp, đánh giá kết quả thực hiện hằng năm báo cáo UBND tỉnh; Sở Nội vụ chịu trách nhiệm đôn đốc, giám sát tình hình tổ chức thực hiện và phối hợp hướng dẫn công tác khen thưởng theo quy định. Các cơ quan truyền thông trong tỉnh mở chuyên trang, chuyên mục tuyên truyền, biểu dương các điển hình tiên tiến và cách làm sáng tạo, hiệu quả.
Xây dựng đô thị xanh để phát triển bền vững
Những năm gần đây, Bắc Ninh luôn nằm trong nhóm địa phương có tốc độ phát triển công nghiệp, đô thị nhanh của cả nước. Tuy nhiên đó là áp lực ngày càng lớn đối với môi trường. Trước yêu cầu phát triển nhanh nhưng bền vững, tỉnh đã ưu tiên đầu tư hạ tầng môi trường theo hướng đồng bộ, hiện đại.
Hệ thống thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt từng bước được chuyên nghiệp hóa với 173 đơn vị tham gia, hàng nghìn điểm tập kết, trung chuyển rác được bố trí trên địa bàn. Tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt đạt hơn 97%. Điểm sáng nổi bật là việc chuyển mạnh từ xử lý thủ công sang công nghệ hiện đại. Toàn tỉnh hiện có 3 nhà máy đốt rác phát điện và 3 nhà máy đốt rác không phát điện.
Đối với lĩnh vực công nghiệp, 100% chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp đã xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung; 19 trong số 22 khu công nghiệp đang hoạt động đã lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động, truyền dữ liệu liên tục về cơ quan quản lý. Cơ bản các cụm công nghiệp đã có hệ thống thu gom, xử lý nước thải đáp ứng quy định.
Ngoài ra, tỉnh còn tập trung ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý với hệ thống quan trắc tự động, số hóa dữ liệu, tăng cường giám sát trực tuyến. Những kết quả đó góp phần cải thiện đáng kể chất lượng môi trường, tạo nền tảng để Bắc Ninh tiếp tục xây dựng diện mạo đô thị văn minh, hiện đại.
Bên cạnh những kết quả đạt được, tỉnh Bắc Ninh vẫn đối mặt với không ít thách thức khi tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa ngày càng nhanh. Hiện tỷ lệ nước thải đô thị được thu gom, xử lý mới đạt khoảng 34,28%; toàn tỉnh còn 73 khu xử lý chất thải quy mô nhỏ, công nghệ lạc hậu cần được thay thế. Công tác quản lý chất thải xây dựng, tái chế chất thải và ô nhiễm tại một số làng nghề vẫn cần tiếp tục được giải quyết.
Tỉnh Bắc Ninh xác định môi trường là một trong những trụ cột của tăng trưởng. Quan điểm xuyên suốt của tỉnh là phòng ngừa ô nhiễm là chính; kết hợp hài hòa giữa kiểm soát nguồn thải, đầu tư hạ tầng môi trường và phục hồi hệ sinh thái; thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển theo hướng phát thải thấp gắn với chuyển đổi số trong quản lý môi trường. Mục tiêu đến năm 2030 xây dựng Bắc Ninh trở thành đô thị xanh, thông minh, phát thải thấp, có hệ thống hạ tầng môi trường đồng bộ, hiện đại, kiểm soát hiệu quả các nguồn ô nhiễm và nâng cao chất lượng môi trường sống của người dân.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, tỉnh sẽ tiếp tục huy động đa dạng nguồn lực đầu tư, phát triển các công trình xử lý chất thải hiện đại, tăng cường xã hội hóa trong lĩnh vực môi trường. Đồng thời, đẩy mạnh phân loại rác tại nguồn, sử dụng tiết kiệm tài nguyên, phát triển kinh tế tuần hoàn và nâng cao ý thức cộng đồng. Hiện Nhà máy xử lý rác phát điện Bắc Giang tại phường Đa Mai, Nhà máy xử lý chất thải rắn xã Hiệp Hòa đang được đẩy nhanh tiến độ thi công, sớm đưa vào sử dụng để đáp ứng nhu cầu trong thời gian tới.
Ông Vũ Văn Tưởng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: “Nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, tỉnh xác định đến năm 2028 sẽ cơ bản xóa bỏ các khu xử lý rác thải quy mô nhỏ, công nghệ lạc hậu; đẩy nhanh đầu tư các nhà máy xử lý rác theo công nghệ hiện đại, hoàn thiện hệ thống thu gom, vận chuyển. UBND tỉnh đã ban hành Đề án tổng thể bảo vệ môi trường tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2026 - 2030 bao quát các lĩnh vực từ môi trường nước, đất, không khí, chất thải rắn đến hệ thống quan trắc và cơ sở dữ liệu môi trường… với tổng kinh phí dự kiến thực hiện hơn 44 nghìn tỷ đồng”.
Đây sẽ là nền tảng để Bắc Ninh từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển theo hướng xanh, thông minh, phát thải thấp, xây dựng môi trường sống ngày càng trong lành.
Phát triển hệ thống hạ tầng giao thông kết nối vùng thông suốt
Theo ông Nguyễn Quốc Ân, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, định hướng phát triển giao thông của tỉnh không chỉ tập trung mở rộng các tuyến đường mà hướng tới hình thành mạng lưới vận tải phục vụ trực tiếp cho sản xuất công nghiệp, ưu tiên các tuyến kết nối khu công nghiệp, cảng cạn, trung tâm logistics và Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Theo quy hoạch, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được định hướng phát triển vận tải hàng hóa, tạo thêm cửa ngõ giao thương quốc tế, nâng cao năng lực kết nối của tỉnh với các trung tâm kinh tế trong và ngoài nước.
Tỉnh Bắc Ninh là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của cả nước, quy mô sản xuất của doanh nghiệp ngày càng mở rộng đòi hỏi hệ thống logistics phải phát triển theo hướng hiện đại, kết nối thông suốt. Thông qua các cảng cạn, hàng hóa được tập kết, làm thủ tục hải quan trước khi vận chuyển đến cảng biển hoặc sân bay, góp phần rút ngắn thời gian, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Mắt xích quan trọng của chuỗi logistics tỉnh là Cảng cạn Tân Cảng Quế Võ, xã Phù Lãng. Nằm trên hành lang Quốc lộ 18 và kết nối thuận lợi với hệ thống đường thủy nội địa, cảng cạn này là điểm tập kết hàng hóa và thực hiện thủ tục hải quan cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh. Hiện Cảng cạn Tân Cảng Quế Võ cung cấp dịch vụ logistics cho hơn 40 doanh nghiệp, từng bước khẳng định vai trò đầu mối trung chuyển hàng hóa của khu vực.
Tương tự, Cảng cạn Sowatco Tri Phương, xã Đại Đồng cũng đang phát huy vai trò là điểm trung chuyển hàng hóa quan trọng nhờ lợi thế kết nối giữa đường bộ và đường thủy trên tuyến sông Đuống. Cảng hiện phục vụ nhu cầu vận chuyển của nhiều doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực điện tử, cơ khí và sản xuất công nghiệp. Theo ông Nguyễn Văn Công, Trưởng bộ phận khai thác Cảng cạn Sowatco Tri Phương, 7 tháng năm nay, sản lượng hàng hóa thông qua cảng đạt khoảng 41 nghìn TEU, tăng khoảng 5% so với cùng kỳ năm trước.
Bên cạnh các cảng cạn, trong không gian phát triển mới của vùng, các trung tâm logistics quy mô lớn cũng góp phần bổ sung năng lực trung chuyển và phân phối hàng hóa. Điển hình là Trung tâm Logistics quốc tế Bắc Giang, phường Tiền Phong được quy hoạch trên trục giao thông quan trọng kết nối tỉnh Bắc Ninh với Thủ đô Hà Nội, thành phố Hải Phòng và các địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Thực tế, hiệu quả của logistics không nằm ở từng công trình riêng lẻ mà ở khả năng liên kết đồng bộ giữa nhà máy, cảng cạn, trung tâm phân phối và các tuyến vận tải. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả lợi thế của hệ thống hạ tầng mới, tỉnh tiếp tục hoàn thiện mạng lưới kết nối giữa khu sản xuất với các trung tâm logistics, mở rộng dịch vụ logistics, ứng dụng công nghệ trong quản lý vận tải và nâng cao tỷ lệ sử dụng các phương thức vận tải ngoài đường bộ.
Những cây cầu mới, tuyến đường chiến lược, cảng cạn và trung tâm logistics đang từng bước kết nối thành một mạng lưới thống nhất. Đây cũng là nền tảng quan trọng để tỉnh nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư chất lượng cao, từng bước khẳng định vai trò trung tâm công nghiệp - logistics của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Bá Đoàn
