Bảo vệ thương hiệu trong môi trường số: Doanh nghiệp cần làm gì trước tình trạng giả mạo website, fanpage?

Tuy nhiên, đây cũng là “mảnh đất màu mỡ” để các đối tượng xấu giả mạo website, fanpage, tài khoản mạng xã hội nhằm lừa đảo người tiêu dùng, chiếm đoạt tài sản và làm suy giảm uy tín doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, bảo vệ thương hiệu trên môi trường số đang trở thành yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi sự chủ động từ doanh nghiệp cùng sự phối hợp của cơ quan quản lý.

Giả mạo thương hiệu trên không gian mạng ngày càng tinh vi

Chỉ cần vài phút tìm kiếm trên mạng xã hội, người dùng có thể bắt gặp hàng chục fanpage sử dụng tên gọi, hình ảnh gần giống với các thương hiệu nổi tiếng. Không ít website được thiết kế với giao diện gần như giống hệt website chính thức của doanh nghiệp, chỉ khác một vài ký tự trong tên miền.

Thực tế thời gian qua cho thấy, nhiều thương hiệu lớn tại Việt Nam liên tục phát đi cảnh báo về tình trạng bị giả mạo.

Đầu năm 2026, Vietcombank tiếp tục khuyến cáo khách hàng về hàng loạt website và fanpage giả mạo, sử dụng hình ảnh nhận diện của ngân hàng để dụ khách hàng đăng nhập tài khoản hoặc cung cấp mã OTP nhằm chiếm đoạt tiền trong tài khoản.

Tương tự, BIDV, Agribank, MB, VietinBank thường xuyên phát hiện các fanpage giả mạo chương trình tri ân, tuyển cộng tác viên online hoặc quảng cáo đầu tư sinh lời cao để lừa đảo người dân.

Không chỉ lĩnh vực ngân hàng, nhiều doanh nghiệp bán lẻ như FPT Shop, Thế Giới Di Động, Điện Máy Xanh cũng nhiều lần cảnh báo khách hàng về website giả mạo, livestream giả mạo chương trình khuyến mại hoặc fanpage bán hàng không chính thức.

Ở lĩnh vực hàng tiêu dùng, các thương hiệu như Vinamilk, TH true MILK, Nutricare từng ghi nhận nhiều tài khoản mạng xã hội sử dụng trái phép logo, hình ảnh sản phẩm để quảng bá hàng hóa không rõ nguồn gốc hoặc bán sản phẩm giả.

Năm 2025, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cũng phát đi cảnh báo, người dân cần hết sức cảnh giác trước fanpage có tên “Giải chạy EVN trực tuyến - Giờ Trái đất 2025” sử dụng trái phép thương hiệu của Tập đoàn trên trang mạng xã hội, để tránh bị trục lợi.

EVN khuyến cáo người dân, khách hàng cần tỉnh táo trước những thông tin giả mạo, không để kẻ gian lợi dụng đánh cắp thông tin cá nhân và trục lợi, gây thiệt hại cho chính khách hàng và làm ảnh hưởng uy tín của Tập đoàn.

Tháng 9/2025, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) cũng phát đi thông tin cảnh báo: Trong thời gian gần đây, EVNNPC ghi nhận tình trạng xuất hiện nhiều fanpage và tài khoản mạng xã hội facebook giả mạo, sử dụng logo, hình ảnh, tên gọi tương tự để lừa đảo, gây nhầm lẫn cho khách hàng. Đây là hành vi vi phạm pháp luật, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến quyền lợi của khách hàng cũng như uy tín của Tổng công ty.

Các tài khoản, trang fanpage và nhóm facebook giả mạo này, ngoài việc đăng tải các thông tin không đúng về chủ trương, chính sách của ngành điện nói chung và EVNNPC nói riêng, còn đăng tải thông tin kêu gọi ủng hộ. Qua đó, làm giảm uy tín, hình ảnh của ngành điện và gây hiểu lầm về chăm sóc khách hàng sử dụng điện, tạo hoang mang trong dư luận và nhằm chiếm đoạt tài sản của khách hàng.

Theo các chuyên gia an ninh mạng, lợi dụng uy tín thương hiệu đang trở thành một trong những hình thức lừa đảo trực tuyến phổ biến nhất hiện nay. Đối tượng xấu không cần xây dựng lòng tin từ đầu mà dựa trên uy tín của doanh nghiệp để đánh lừa người tiêu dùng. Điều đáng lo ngại là với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ tạo website tự động và quảng cáo trên mạng xã hội, việc tạo ra một website hoặc fanpage giả mạo chỉ mất vài giờ đồng hồ.

Doanh nghiệp cần chuyển từ xử lý sự cố sang phòng ngừa

Khi xảy ra các vụ việc giả mạo thương hiệu, người chịu thiệt đầu tiên là khách hàng. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng phải gánh chịu nhiều hậu quả lâu dài. Nếu người tiêu dùng bị lừa chuyển tiền, mua phải hàng giả hoặc bị đánh cắp thông tin cá nhân thông qua website giả mạo, niềm tin đối với thương hiệu thật cũng bị ảnh hưởng đáng kể.

Theo các chuyên gia truyền thông, trong thời đại số, uy tín doanh nghiệp có thể được xây dựng trong nhiều năm nhưng chỉ cần một vụ việc lan truyền trên mạng xã hội cũng đủ tạo ra khủng hoảng truyền thông. Đối với doanh nghiệp kinh doanh trực tuyến, việc xuất hiện hàng chục fanpage giả còn khiến chi phí quảng bá tăng lên do người tiêu dùng khó nhận diện đâu là kênh chính thức.

Nhiều doanh nghiệp phải đầu tư nguồn lực đáng kể cho hoạt động rà quét, báo cáo vi phạm, xử lý các tài khoản giả mạo và truyền thông cảnh báo khách hàng. Không ít doanh nghiệp cho biết số lượng fanpage giả mạo xuất hiện nhanh hơn nhiều so với tốc độ xử lý của các nền tảng mạng xã hội.

Các chuyên gia cho rằng, thay vì chỉ xử lý khi xảy ra giả mạo, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược bảo vệ thương hiệu số ngay từ đầu. Trước hết, doanh nghiệp cần đăng ký đầy đủ quyền sở hữu trí tuệ đối với tên thương mại, nhãn hiệu, logo, slogan và các tài sản nhận diện khác.

Song song đó, cần đăng ký nhiều tên miền liên quan đến thương hiệu, bao gồm các đuôi phổ biến như ".vn", ".com", ".com.vn", ".net"... cũng như những tên miền dễ gây nhầm lẫn nhằm hạn chế nguy cơ bị chiếm dụng.

Việc xác thực tài khoản chính thức trên các nền tảng mạng xã hội cũng là giải pháp quan trọng giúp người tiêu dùng nhận diện đúng fanpage của doanh nghiệp.

Nhiều doanh nghiệp lớn hiện xây dựng bộ quy chuẩn truyền thông số, trong đó quy định thống nhất về tên fanpage, hình ảnh đại diện, website chính thức và các kênh chăm sóc khách hàng.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần ứng dụng các giải pháp giám sát thương hiệu (Brand Monitoring) để phát hiện sớm website giả mạo, tên miền tương tự hoặc các tài khoản sử dụng trái phép hình ảnh thương hiệu.

Các công cụ theo dõi bằng AI hiện nay có thể cảnh báo gần như theo thời gian thực khi xuất hiện website hoặc fanpage có dấu hiệu giả mạo.

Cần sự phối hợp giữa doanh nghiệp, nền tảng và cơ quan quản lý

Một thực tế cho thấy, nhiều vụ lừa đảo thành công không phải do website giả quá tinh vi mà do người dùng thiếu kỹ năng nhận biết. Do đó, truyền thông hướng dẫn khách hàng nhận diện kênh chính thức cần được coi là một phần trong chiến lược bảo vệ thương hiệu.

Nhiều doanh nghiệp hiện thường xuyên đăng tải cảnh báo trên website, fanpage, ứng dụng di động và gửi email tới khách hàng về các hình thức giả mạo mới.

Các ngân hàng cũng liên tục khuyến cáo khách hàng không truy cập đường link lạ, không cung cấp OTP, mật khẩu hoặc thông tin đăng nhập cho bất kỳ ai.

Theo các chuyên gia, khi người tiêu dùng được trang bị kiến thức đầy đủ, hiệu quả của các website giả mạo sẽ giảm đáng kể.

Trong thời gian qua, Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương cùng các cơ quan chức năng đã tăng cường xử lý các hành vi lừa đảo trực tuyến, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và giả mạo thương hiệu trên môi trường mạng. Tuy nhiên, theo nhiều doanh nghiệp, việc xử lý vẫn còn gặp khó khăn do các website giả thường đặt máy chủ ở nước ngoài hoặc thay đổi tên miền liên tục.

Các nền tảng mạng xã hội cũng cần rút ngắn thời gian xác minh và gỡ bỏ các fanpage giả mạo, đồng thời tăng cường xác thực đối với các tài khoản doanh nghiệp.

Việc chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nền tảng công nghệ sẽ giúp phát hiện sớm các hành vi vi phạm và giảm thiểu thiệt hại.

Theo ông Lại Tiến Mạnh - Chuyên gia thương hiệu, Giám đốc điều hành Mibrand Việt Nam: Trong kỷ nguyên số, thương hiệu không chỉ là logo hay sản phẩm mà còn là toàn bộ dấu chân số của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp không quản trị tốt website, fanpage, tên miền và dữ liệu thương hiệu thì rất dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng. Chi phí đầu tư cho bảo vệ thương hiệu số luôn thấp hơn rất nhiều so với chi phí xử lý một cuộc khủng hoảng uy tín sau khi xảy ra sự cố. Vì vậy, doanh nghiệp cần coi quản trị thương hiệu số là một phần trong chiến lược phát triển bền vững, thay vì chỉ là giải pháp ứng phó.

Đại diện Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho rằng: Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, quyền sở hữu trí tuệ không chỉ được bảo vệ trên thị trường truyền thống mà còn phải được bảo vệ hiệu quả trên môi trường số. Doanh nghiệp cần chủ động đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, xây dựng cơ chế giám sát việc sử dụng trái phép tài sản trí tuệ trên internet, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý và các nền tảng số để xử lý kịp thời các hành vi xâm phạm. Đây là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh của thương hiệu Việt.

Trong nền kinh tế số, thương hiệu không chỉ là tài sản vô hình mà còn là "tấm hộ chiếu" quyết định niềm tin của khách hàng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Khi các hành vi giả mạo website, fanpage và tài khoản mạng xã hội ngày càng tinh vi, việc bảo vệ thương hiệu không thể chỉ dừng ở đăng ký nhãn hiệu hay xử lý vi phạm sau sự cố. Doanh nghiệp cần xây dựng một hệ thống phòng vệ toàn diện, kết hợp giữa công nghệ, quản trị rủi ro, truyền thông và pháp lý. Đồng thời, sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý, các nền tảng số và người tiêu dùng sẽ tạo nên "lá chắn" hiệu quả, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh số an toàn, minh bạch và nâng cao uy tín của thương hiệu Việt trong kỷ nguyên số.

Minh Anh