Gần 3.000 dự án “tắc nghẽn” – nguồn lực khổng lồ nếu được tháo gỡ
Phát biểu tại diễn đàn “Triển vọng thị trường bất động sản năm 2026 – Động lực cho chu kỳ tăng trưởng mới”, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nhận định, thị trường bất động sản Việt Nam đang hội tụ nhiều điều kiện quan trọng để chuyển sang giai đoạn phát triển ổn định và bền vững hơn, sau thời gian dài chịu tác động từ những vướng mắc pháp lý và biến động kinh tế vĩ mô.
Theo ông Sinh, thời gian qua, hệ thống chính sách pháp luật liên quan đến đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản và đầu tư xây dựng đã được sửa đổi, bổ sung đồng bộ, từng bước khắc phục tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn trong quá trình thực thi. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thị trường vận hành minh bạch, lành mạnh hơn.
Đặc biệt, Nghị quyết 66.11/2026/NQ-CP vừa được Chính phủ ban hành nhằm xử lý các vướng mắc trong đấu giá quyền sử dụng đất đã góp phần siết chặt kỷ cương, nâng cao tính minh bạch của thị trường, qua đó tạo điều kiện cho nguồn cung bất động sản có những chuyển biến tích cực trong thời gian gần đây.
Một trong những điểm nghẽn lớn nhất của thị trường hiện nay, theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng, là số lượng dự án gặp vướng mắc kéo dài còn rất lớn. Cụ thể, trên cả nước hiện có 2.991 dự án bất động sản cần tháo gỡ, với tổng quy mô hơn 153.433 ha, tổng mức đầu tư lên tới khoảng 2,4 triệu tỷ đồng.
Đến nay, mới có 926 dự án được tháo gỡ, tương ứng hơn 52.021 ha. 2.065 dự án còn lại đang được các bộ, ngành và địa phương phân loại theo từng nhóm vấn đề và thẩm quyền xử lý. Trong đó, 248 dự án đề xuất áp dụng mở rộng Nghị quyết 170/2024/QH15; 409 dự án đề xuất thẩm quyền xử lý của Quốc hội; 208 dự án thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành trung ương; 1.104 dự án được đề xuất tự xử lý theo thẩm quyền của địa phương.
Ngoài ra, 80 dự án BT được đề xuất áp dụng 8 nhóm giải pháp tháo gỡ theo đề cương của Ban Chỉ đạo 751, trong khi 16 dự án thuộc kế hoạch thanh tra của Thanh tra Chính phủ vẫn chưa hoàn tất rà soát, phân loại và đề xuất phương án xử lý.
“Đây là con số rất lớn. Nếu tập trung tháo gỡ hiệu quả, sẽ tạo ra nguồn lực cực kỳ mạnh mẽ cho phát triển kinh tế – xã hội trong thời gian tới”, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh.
Nguồn cung cải thiện nhưng mất cân đối phân khúc
Theo số liệu của Bộ Xây dựng, hiện nay cả nước có 1.114 dự án nhà ở thương mại và khu đô thị đang triển khai, cung ứng khoảng 529.000 căn. Bên cạnh đó, 698 dự án nhà ở xã hội đang được thực hiện với quy mô hơn 657.000 căn, đạt khoảng 62% mục tiêu Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội.
Trong năm 2025, thị trường ghi nhận khoảng 580.437 giao dịch bất động sản thành công. Trong đó, giao dịch chung cư và nhà ở riêng lẻ đạt gần 139.000 căn, còn lại hơn 441.000 giao dịch đất nền.
Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho biết, nguồn cung hiện vẫn mất cân đối nghiêm trọng, khi phân khúc cao cấp và trung cấp dư thừa, trong khi thiếu trầm trọng sản phẩm nhà ở có giá phù hợp với khả năng chi trả của đa số người dân. Giá bất động sản, đặc biệt là chung cư, nhà liền kề, biệt thự và đất nền, đã tăng bình quân 10 – 15% mỗi năm, cá biệt có giai đoạn tăng tới 30%, vượt xa tốc độ tăng thu nhập.
Chu kỳ tăng trưởng mới nhưng “có chọn lọc”
Đánh giá về triển vọng năm 2026, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh khẳng định, thị trường bất động sản đang bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới, song đây sẽ không phải là giai đoạn tăng nóng tràn lan như trước.
“Chu kỳ tăng trưởng tới sẽ là tăng trưởng có chọn lọc, dựa trên nền tảng pháp lý vững chắc, nhu cầu thực của xã hội và mục tiêu phát triển bền vững lâu dài”, ông Sinh nhấn mạnh.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Xây dựng cho biết sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống chính sách, đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương. Đồng thời, Bộ sẽ nghiên cứu các cơ chế thúc đẩy phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, cũng như các loại hình nhà ở cho thuê, thuê mua, nhằm đáp ứng tốt hơn khả năng chi trả của người dân.
Khánh Yên
