Trước đó, thị trường xuất hiện một số luồng thông tin cho rằng Bộ Tài chính đã quyết định “bỏ đề xuất buộc các ngân hàng phải cung cấp thông tin tài khoản của người nộp thuế” trong bản dự thảo mới nhất gửi sang Bộ Tư pháp để thẩm định pháp lý. Tuy nhiên, Cục Thuế thuộc Bộ Tài chính đã chính thức lên tiếng phủ nhận thông tin này, đồng thời khẳng định hoàn toàn không bãi bỏ trách nhiệm cung cấp thông tin của hệ thống ngân hàng thương mại cho cơ quan quản lý thuế.
Thay đổi phương thức từ báo cáo định kỳ sang cung cấp dữ liệu theo sự vụ
Điểm căn cốt được cơ quan soạn thảo điều chỉnh trong bản dự thảo Nghị định mới nhất nằm ở phương thức và tần suất truyền tải dữ liệu. Cụ thể, thay vì áp dụng cơ chế yêu cầu các ngân hàng thương mại, ví điện tử, tổ chức trung gian thanh toán và tổ chức phát hành thẻ quốc tế phải báo cáo định kỳ toàn bộ dữ liệu như các phương án dự thảo trước đó, quy định mới đã thu hẹp phạm vi. Theo đó, các tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán chỉ phải thực hiện nghĩa vụ cung cấp thông tin chi tiết về tài khoản thanh toán của người nộp thuế cho cơ quan quản lý thuế khi hệ thống kiểm soát nội bộ phát hiện các giao dịch bất thường.
Sự điều chỉnh này vừa giúp giảm tải áp lực báo cáo hành chính luân chuyển dữ liệu thường nhật cho hệ thống ngân hàng, vừa bảo đảm cơ quan thuế tập trung nguồn lực rà soát đúng đối tượng có dấu hiệu rủi ro.
Chi tiết danh mục các dữ liệu tài khoản bắt buộc phải cung cấp
Căn cứ theo nội dung dự thảo Nghị định, khi xuất hiện các giao dịch có tính chất bất thường hoặc đáng ngờ, các ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin định danh và thông tin giao dịch của khách hàng cho cơ quan thuế. Danh mục dữ liệu bắt buộc phải cung cấp bao gồm:
- Thông tin định danh chủ tài khoản: Họ và tên chủ tài khoản, ngày tháng năm sinh, địa chỉ cư trú, mã số thuế cá nhân hoặc doanh nghiệp, quốc gia cư trú, số hiệu tài khoản, ngày mở và ngày đóng tài khoản thực tế.
- Thông tin chi tiết về dòng tiền: Số lượng giao dịch phát sinh, tổng giá trị bằng tiền của các giao dịch, nội dung chi tiết của từng lệnh chuyển tiền, thông tin định danh cụ thể của cả bên chuyển và bên nhận tiền, số dư tài khoản tại các thời điểm và các khoản thu nhập phát sinh từ tài khoản.
- Thông tin các bên liên quan: Ngoài chủ tài khoản đứng tên trực tiếp, toàn bộ thông tin của người được ủy quyền hợp pháp, các đồng chủ tài khoản, người thụ hưởng cuối cùng của dòng tiền và các bên liên quan khác cũng nằm trong phạm vi bắt buộc phải bóc tách dữ liệu để cung cấp.
Bên cạnh các nội dung trên, hệ thống ngân hàng thương mại còn có nghĩa vụ báo cáo kịp thời các giao dịch bất thường, đáng ngờ cho cơ quan quản lý thuế theo đúng các quy chuẩn, tiêu chí quy định của pháp luật về phòng chống rửa tiền.
Theo lập luận của Cục Thuế, việc luật hóa trách nhiệm phối hợp chặt chẽ và cung cấp thông tin của các tổ chức tín dụng là giải pháp kỹ thuật then chốt nhằm nâng cao hiệu quả và hiệu lực của công tác quản lý thuế trong kỷ nguyên số. Cơ chế giám sát dòng tiền qua ngân hàng này sẽ bảo đảm tính công bằng tối đa trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế giữa các tầng lớp cư dân và loại hình doanh nghiệp, góp phần ngăn chặn từ sớm các hành vi gian lận thương mại, trốn thuế và hạn chế tối đa tình trạng thất thu cho ngân sách nhà nước.
Tâm An
