Cụ thể, ông Đặng Ngọc Minh, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) nhận định, ngành Thuế cần một “bản nâng cấp” toàn diện hơn thay cho quy trình kiểm tra thuế trước đây (Quy trình 970).
Theo Phó Cục trưởng Cục Thuế, vấn đề đặt ra không chỉ là sửa đổi một quy trình nghiệp vụ, mà là thay đổi tư duy kiểm tra thuế; công tác kiểm tra cần chuyển mạnh sang mô hình quản trị rủi ro, khai thác dữ liệu và nhận diện sớm dấu hiệu bất thường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của người nộp thuế, thay vì phụ thuộc nhiều vào phương thức thủ công, kiểm tra dàn trải hoặc xử lý sau khi rủi ro đã phát sinh như trước đây.
Phó Cục trưởng Cục Thuế cũng cho rằng, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, đặc biệt là Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Thông tư số 89/2026/TT-BTC hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế, ghi dấu mốc quan trọng, tạo hành lang pháp lý mới với nhiều thay đổi mang tính bản lề trong công tác quản lý thuế nói chung và kiểm tra thuế nói riêng.
Theo bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội tư vấn Thuế Việt Nam, một trong những điểm mới đáng chú ý của Thông tư số 89/2026/TT-BTC là lần đầu tiên quy định kiểm tra thuế bằng phương thức điện tử.
Quy định mới này tạo cơ sở pháp lý cho việc tổ chức hoạt động kiểm tra trên môi trường số, góp phần giảm tiếp xúc trực tiếp, tăng cường tính công khai, minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý, tạo thuận lợi cho người nộp thuế.
Chủ tịch Hội tư vấn Thuế Việt Nam cũng nhận định, để việc kiểm tra bằng phương thức điện tử được thực hiện thuận lợi, người nộp thuế cần chủ động duy trì hiệu lực của chứng thư số, chữ ký số của tổ chức và người đại diện theo pháp luật. Đồng thời, tổ chức lưu trữ chứng từ, hóa đơn, sổ sách kế toán và các tài liệu liên quan dưới dạng điện tử một cách có hệ thống, bảo đảm khả năng tra cứu, trích xuất và cung cấp khi cơ quan thuế yêu cầu.
Đại diện Cục Thuế cũng cho biết, hiện ngành Thuế đang xây dựng hoàn thiện quy trình kiểm tra thuế nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh chuyển đổi số, kinh tế số và sự thay đổi nhanh chóng của các mô hình sản xuất kinh doanh. Quy trình mới không chỉ kế thừa những nội dung còn phù hợp của quy trình hiện hành, mà còn tập trung cập nhật các phương thức quản lý hiện đại, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, Big Data và AI trong phân tích rủi ro, lựa chọn đối tượng kiểm tra và hỗ trợ xử lý dữ liệu.
Triệt phá nhiều đường dây mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, với quy mô đặc biệt lớn
Từ đầu năm 2026 đến nay, cơ quan chức năng các tỉnh đã liên tiếp triệt phá nhiều đường dây mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, với quy mô đặc biệt lớn. Điển hình như, tháng 3/2026, Công an tỉnh Đồng Nai triệt phá chuyên án lớn, bắt giữ 9 đối tượng mua bán trái phép hơn 10.000 tờ hóa đơn với tổng số tiền giao dịch hơn 6.000 tỷ đồng thông qua hơn 60 công ty “ma”.
Cũng trong tháng 3/2026, Công an TP. Đà Nẵng khởi tố 4 vụ án với 6 bị can là giám đốc, chủ doanh nghiệp mua bán trái phép hóa đơn giá trị gia tăng trị giá hàng chục tỷ đồng.
Tại TP. Hồ Chí Minh, cơ quan Công an đã triệt phá đường dây sử dụng 35 pháp nhân công ty “ma” bán 16.700 hóa đơn khống trị giá hơn 2.800 tỷ đồng (khởi tố 12 bị can vào cuối tháng 4/2026) và một băng nhóm mua bán hóa đơn chuyên nghiệp gồm 12 đối tượng đầu tháng 5/2026.
Đặc biệt, mới đây Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Hải Phòng đã khởi tố 3 vụ án, 18 bị can về 5 nhóm tội danh, gồm: “Buôn lậu”, “Vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới không qua kiểm dịch thú y”, “Trốn thuế”, “In, phát hành trái phép hóa đơn, chứng từ” và “Đưa, nhận hối lộ”. Trong đó, khởi tố bị can Nguyễn Thị Thư và 4 bị can khác về 4 tội: “In, phát hành trái phép hóa đơn”, “Trốn thuế”, “Buôn lậu” và “Đưa hối lộ”.
Tuấn Ngọc
