Từ hồ sơ đầu tư đến một đầu mối hậu cần
Theo thông tin Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng công khai, cơ quan này tiếp nhận hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư đối với Dự án đầu tư xây dựng cảng cạn kết hợp trung tâm logistics Hòa Nhơn. Công ty Cổ phần Cảng Đà Nẵng là đơn vị đề xuất dự án. Việc công khai nhằm xác định số lượng nhà đầu tư quan tâm theo quy định; vì vậy, đây vẫn là bước thủ tục đầu tư, chưa phải quyết định phê duyệt dự án.
Thông tin sơ bộ cho biết, địa điểm dự kiến thuộc xã Bà Nà, diện tích khoảng 35,9 ha, thời hạn hoạt động 50 năm. Khu đất tiếp giáp đường gom tuyến tránh Nam Hải Vân và khu vực quy hoạch logistics Hòa Vang. Dự án dự kiến cung cấp dịch vụ kho bãi, bốc xếp, phân phối, vận tải đa phương thức, thông quan và dịch vụ kỹ thuật.
Quy mô cuối cùng, tiến độ và phương án kết nối chỉ có thể xác định sau khi hồ sơ hoàn tất quá trình xem xét của cơ quan có thẩm quyền.
Cảng cạn là gì?
Tên gọi “cảng cạn” dễ khiến người đọc hình dung đơn giản là một cảng nằm xa biển. Theo khoản 12 Điều 4 Bộ luật Hàng hải Việt Nam năm 2015, đã được bổ sung và sửa đổi, đây là một bộ phận của kết cấu hạ tầng giao thông vận tải, làm đầu mối tổ chức vận tải gắn với cảng biển, cảng hàng không, cảng thủy nội địa, ga đường sắt và cửa khẩu đường bộ; đồng thời có chức năng cửa khẩu đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu bằng đường biển.
Có thể hiểu ngắn gọn, cảng cạn là “cánh tay nối dài” của cảng biển vào đất liền. Container được tập kết, lưu giữ, gom hoặc chia lô; hàng hóa được chuyển tiếp bằng các phương thức phù hợp. Khi đủ điều kiện, một phần thủ tục hàng xuất nhập khẩu cũng được thực hiện tại đây.
Vì thế, hiệu quả của cảng cạn không chỉ nằm ở kho bãi. Yếu tố quyết định là nguồn hàng và sự liên thông với cảng biển, đường bộ, đường sắt cùng các vùng sản xuất. Kết nối yếu, cảng cạn có thể chỉ là nơi lưu kho; kết nối tốt, đây sẽ là nơi tổ chức lại dòng hàng và giảm áp lực cho khu vực cảng biển.
Hòa Nhơn đứng ở đâu trong mạng logistics?
Theo quy hoạch phát triển cơ sở hạ tầng logistics của TP.Đà Nẵng xác định Trung tâm logistics Hòa Nhơn kết hợp cảng cạn là trung tâm cấp tỉnh, cung cấp dịch vụ kỹ thuật phương tiện vận tải đường bộ, môi giới vận tải và logistics hàng hóa. Quy mô định hướng trong quy hoạch là 40 ha đến năm 2030 và 75 ha đến năm 2050. Con số 35,9 ha trong hồ sơ đang công khai là thông tin sơ bộ của dự án cụ thể, không nên đồng nhất với toàn bộ quy mô định hướng dài hạn.
Trên bản đồ logistics của thành phố, Hòa Nhơn có thể gom và phân phối hàng ở khu vực phía Tây, hỗ trợ các khu, cụm công nghiệp và đưa hàng về hệ thống cảng. Cảng Liên Chiểu gắn với logistics cảng biển, còn ga hàng hóa Kim Liên phục vụ kết nối đường sắt. Cách phân vai này cho thấy Hòa Nhơn chỉ phát huy đầy đủ giá trị khi vận hành như một nút trong mạng.
Đà Nẵng đang phát triển cảng Liên Chiểu, Khu thương mại tự do và các không gian công nghiệp - dịch vụ mới.
Quy hoạch cảng biển đặt mục tiêu đến năm 2030 đáp ứng từ 23 đến 29 triệu tấn hàng hóa thông qua. Khi năng lực cảng tăng, nhu cầu tổ chức dòng container ở hậu phương cảng cũng lớn hơn; đây là khoảng trống mà một cảng cạn có thể tham gia xử lý.
Hiệu quả phải được đo bằng dòng hàng
Từ hồ sơ đến vận hành còn nhiều bước. Trước hết phải làm rõ nguồn hàng, tuyến vận chuyển, kết nối giao thông, năng lực thông quan, quản trị kho - bãi và cơ chế phối hợp với cảng biển. Đây là những điều kiện quyết định thời gian, chi phí của doanh nghiệp.
Nếu được triển khai đồng bộ, Cảng cạn Hòa Nhơn có thể tạo thêm không gian xử lý hàng và nâng kết nối giữa sản xuất với cảng. Ngược lại, nếu thiếu nguồn hàng hoặc các tuyến kết nối chưa hoàn chỉnh, lợi thế vị trí khó chuyển thành hiệu quả khai thác.
Bởi vậy, sự xuất hiện của hồ sơ dự án là tín hiệu đáng chú ý, nhưng câu hỏi quan trọng hơn vẫn là Hòa Nhơn sẽ tham gia vào chuỗi logistics Đà Nẵng bằng chức năng cụ thể nào?. Khi trả lời được câu hỏi ấy bằng dòng hàng, thời gian vận chuyển và chi phí thực tế, cảng cạn mới thực sự trở thành một mảnh ghép có giá trị trong bản đồ logistics mới của thành phố.
Đình Lương
