Mở rộng mạng lưới để giữ lợi thế thị phần
Thị trường bán lẻ Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mới khi cả doanh nghiệp trong nước và các tập đoàn quốc tế đều đẩy nhanh kế hoạch mở rộng. Thay vì chỉ tập trung tại các thành phố lớn, nhiều chuỗi đang hướng tới việc phủ rộng điểm bán, đặc biệt tại những khu vực còn dư địa tăng trưởng.
Theo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước thuộc Bộ Công Thương, thị trường bán lẻ hàng hóa và dịch vụ của Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 269 tỷ USD, trong đó bán lẻ hàng hóa khoảng 205 tỷ USD. Trong 8 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt hơn 5,23 triệu tỷ đồng, tăng 13,3% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, tốc độ tăng chưa hoàn toàn phản ánh sự bùng nổ của sức mua. Riêng tháng 8, tổng mức bán lẻ tăng 14,9% về giá trị, nhưng nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng thực tế khoảng 7,6%. Điều này cho thấy dư địa còn lớn, nhưng các doanh nghiệp sẽ phải cạnh tranh quyết liệt để chuyển tiềm năng tiêu dùng thành doanh thu thực tế.
Với dự báo thị trường có thể đạt khoảng 450 tỷ USD vào năm 2030 nếu duy trì tốc độ tăng trưởng 10-12% mỗi năm, việc nhanh chóng xây dựng mạng lưới đang trở thành chiến lược quan trọng. Doanh nghiệp nào có khả năng tiếp cận khách hàng sớm, tạo thói quen mua sắm và xây dựng hệ sinh thái dịch vụ sẽ có lợi thế khi thị trường tiếp tục mở rộng.
Aeon là một trong những doanh nghiệp đẩy mạnh chiến lược này. Sau khi thu hẹp hoạt động tại Thái Lan, tập đoàn Nhật Bản xác định Việt Nam là thị trường trọng điểm tại Đông Nam Á và dành khoảng 60% tổng vốn đầu tư khu vực cho Việt Nam.
Trong năm 2026, Aeon dự kiến lần lượt đưa vào hoạt động các trung tâm thương mại tại Thanh Hóa, Quảng Ninh và Hải Dương. Xa hơn, doanh nghiệp đặt mục tiêu phát triển tới 300 siêu thị trên toàn quốc.
Central Retail cũng đang tăng tốc với kế hoạch đầu tư khoảng 1,5 tỷ USD trong giai đoạn 2026-2028, phát triển thêm 10-12 trung tâm thương mại và đại siêu thị GO!, cùng 23-25 cửa hàng mini go!.
Doanh nghiệp nội tăng tốc tại miền Bắc
Sức ép cạnh tranh không chỉ đến từ các tập đoàn ngoại. Các chuỗi bán lẻ nội địa cũng đang mở rộng nhanh để chiếm lĩnh những khoảng trống còn lại trên thị trường.
WinCommerce đặt mục tiêu mở thêm 1.000-1.500 cửa hàng WinMart và WinMart+ trong năm 2026, nâng tổng số điểm bán lên khoảng 6.100. Với mạng lưới lớn, doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận sâu hơn tới các khu dân cư và địa phương ngoài những trung tâm kinh tế lớn.
Trong khi đó, Bách Hóa Xanh lựa chọn hướng đi mạnh hơn khi bắt đầu mở rộng ra miền Bắc. Sau 6 tháng đầu năm, chuỗi đã khai trương 632 cửa hàng, với khoảng một nửa số điểm bán mới được bố trí tại miền Bắc và miền Trung. Doanh nghiệp đặt mục tiêu mở khoảng 1.000 cửa hàng mới mỗi năm.
Việc các chuỗi đồng thời tăng tốc mở rộng cho thấy thị trường bán lẻ đang chuyển từ cuộc cạnh tranh giữa những cửa hàng đơn lẻ sang cuộc đua về độ phủ. Tuy nhiên, mở rộng nhanh cũng đồng nghĩa với áp lực tối ưu chi phí, quản trị hàng hóa và duy trì hiệu quả từng điểm bán.
Thực tế kinh doanh đang tạo thêm động lực cho các doanh nghiệp tiếp tục đầu tư. Nửa đầu năm 2026, WinCommerce đạt gần 23.000 tỷ đồng doanh thu, tăng gần 30%, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng hơn 5 lần so với cùng kỳ. Bách Hóa Xanh ghi nhận 910 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong cùng kỳ.
Ở khối ngoại, Aeon Việt Nam đạt doanh thu 624 triệu USD năm 2025, cao gấp 2,5 lần so với 6 năm trước. Central Retail cũng ghi nhận hơn 24 tỷ baht doanh thu tại Việt Nam trong nửa đầu năm 2026, tương đương khoảng 19.200 tỷ đồng.
Những con số này cho thấy Việt Nam không chỉ hấp dẫn bởi quy mô tiêu dùng hiện tại, mà còn bởi khả năng mở rộng trong dài hạn. Đáng chú ý, cạnh tranh trong thời gian tới sẽ không đơn thuần nằm ở số lượng cửa hàng. Theo ông Isobe Daisuke, Tổng Giám đốc AEONMALL Việt Nam, sức mua giữa các khu vực còn phân hóa đáng kể, buộc nhà phát triển phải nghiên cứu kỹ thị hiếu và thiết kế mô hình phù hợp từng địa phương.
Cùng với đó, xu hướng mua sắm đang dịch chuyển sang trải nghiệm. Các trung tâm thương mại và chuỗi bán lẻ vì vậy phải tạo ra không gian gắn với phong cách sống, cộng đồng và nhu cầu giải trí thay vì chỉ đóng vai trò nơi mua hàng.
Trong cuộc đua hướng tới thị trường 450 tỷ USD, lợi thế sẽ thuộc về những doanh nghiệp vừa mở rộng đủ nhanh, vừa kiểm soát tốt hiệu quả điểm bán và thích ứng được với sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Đây cũng là yếu tố quyết định liệu làn sóng đầu tư hiện nay có thực sự chuyển hóa thành thị phần và tăng trưởng bền vững hay không.
Nam Sơn (t/h)
