Cá ủ chua, món ăn truyền thống của người đồng bào thiểu số ở các xã miền núi vùng cao TP. Đà Nẵng. Vụ ngộ độc thực phẩm (ngộ độc Botulinum) xảy ra hồi đầu tháng 3, uy hiếp tính mạng và tiêu tốn hàng trăm triệu đồng điều trị cho mỗi ca.
Chiều 31/3, bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng, cùng đoàn công tác đã có buổi làm việc với xã Phước Năng, Phước Chánh về công tác phòng chống ngộ độc thực phẩm liên quan món cá ủ chua.
Bà Nguyễn Thị Anh Thi đánh giá cao sự chủ động, kịp thời của Sở Y tế cùng chính quyền địa phương trong việc triển khai các biện pháp phòng chống ngộ độc thời gian qua.
Tuy nhiên, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng thẳng thắn chỉ ra rằng, các trường hợp ngộ độc mới đây cho thấy nguy cơ vẫn ở mức cao và sẽ kéo dài nếu không có giải pháp giải quyết dứt điểm.
Nguyên nhân chủ yếu là do tập quán chế biến thủ công nhiều rủi ro, nhận thức về an toàn thực phẩm của một bộ phận người dân còn hạn chế và tâm lý chủ quan khi cho rằng nếu ngộ độc “đã có Nhà nước chữa, có thuốc giải”.
Để chủ động ngăn chặn các vụ ngộ độc tương tự, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng yêu cầu Sở Y tế theo dõi sát tình hình, tham mưu các kịch bản ứng phó theo từng cấp độ và bảo đảm nguồn lực. Đặc biệt, là thuốc kháng độc tố botulinum (BAT) và thiết bị hồi sức.
Tại các gia đình, Phó Chủ tịch TP. Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi chia sẻ: “Món cá ủ chua là truyền thống gắn với phong tục địa phương, nhưng những tập tục, nếp sống ảnh hưởng xấu đến sức khỏe cần được xóa bỏ.
Người dân nên ăn chín, uống sôi và sử dụng thực phẩm an toàn để bảo vệ sức khỏe cho gia đình và cộng đồng”. 
Bà Anh Thi cũng yêu cầu chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan chủ động đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chấm dứt việc sử dụng cá ủ chua và từng bước thay đổi thói quen chế biến, nhằm giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong cộng đồng.
Trước đó, như Thương hiệu & Công luận đã đưa tin, trên địa bàn có liên tiếp các ca ngộ độc Botulinum do ăn cá ủ chua. Trong số này, có 3 trẻ độ tuổi từ 7-15 nguy kịch, cần nguồn thuốc kháng độc tố botulinum.
Sau khi truyền thuốc botulinum, 3 trẻ đã vượt qua nguy kịch.
Bà Anh Thi yêu cầu: Sở Y tế cần tổ chức tập huấn cho y tế cơ sở, nhất là 9 xã miền núi, về cách nhận diện sớm dấu hiệu ngộ độc và quy trình sơ cứu; nghiên cứu quy trình chế biến, bảo quản thực phẩm an toàn, phù hợp với điều kiện thực tế của đồng bào dân tộc thiểu số, bảo đảm tiêu chí “dễ hiểu, dễ thực hiện”.
Lãnh đạo TP. Đà Nẵng nhấn mạnh việc tuyên truyền phải trực quan, dùng “người thật việc thật” là những bệnh nhân đã trải qua cơn “thập tử nhất sinh” để vận động cộng đồng.
Cá ủ chua là một món ăn có từ lâu đời của người dân vùng cao Quảng Nam (cũ). Món này làm đơn giản: Cá rửa sạch, bỏ ruột, ướp với muối, sau đó dùng cơm nguội, bột gạo hay ngô, ớt tẩm ướp, bỏ vào hũ đậy kín, sau 10 ngày là ăn được. Người dân vùng cao thường lấy cá suối, rô phi, cá niên hoặc cá chép để làm món cá ủ chua này.
Lê Dũng
