Trong thời gian qua, Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, kế hoạch triển khai thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá; đồng thời thành lập và duy trì hiệu quả hoạt động của Tiểu ban Phòng, chống tác hại của rượu, bia – thuốc lá, tạo cơ chế phối hợp liên ngành trong công tác chỉ đạo, kiểm tra, giám sát. Các sở, ngành, địa phương chủ động lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, công tác y tế, giáo dục và xây dựng cơ quan, đơn vị văn hóa.
Công tác thông tin, tuyên truyền được đẩy mạnh với nhiều hình thức phong phú, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Giai đoạn 2023 – 2025, toàn tỉnh đã đăng tải 52 bài viết trên các cơ quan báo chí; phát sóng 24 phóng sự, tọa đàm trên Đài Phát thanh – Truyền hình tỉnh; tổ chức 238 buổi truyền thông trực tiếp tại cộng đồng, trường học, cơ quan, doanh nghiệp, thu hút hơn 24 nghìn lượt người tham gia.
Nhiều mô hình hiệu quả như “Trường học không khói thuốc”, “Cơ sở y tế không khói thuốc”, “Khách sạn, nhà hàng không khói thuốc” tiếp tục được duy trì và nhân rộng, nhất là tại các địa bàn du lịch trọng điểm như Sa Pa, Bắc Hà.
Kết quả điều tra năm 2024 cho thấy, tỷ lệ hút thuốc lá ở người trưởng thành trên địa bàn tỉnh giảm từ 23,2% năm 2020 xuống còn 16,8%; tỷ lệ hút thuốc lá hằng ngày giảm từ 18,7% xuống 13,6%. Tỷ lệ trẻ em và vị thành niên bắt đầu hút thuốc cũng giảm rõ rệt: nhóm dưới 15 tuổi giảm từ 12,9% xuống 8,5%, nhóm 15 – 16 tuổi giảm từ 23,1% xuống 15,1%.
Đáng chú ý, tỷ lệ đã từng sử dụng thuốc lá điện tử giảm từ 4,5% năm 2020 xuống 1,9% năm 2024, trong khi tỷ lệ đang sử dụng giảm từ 1,1% xuống còn 0,3%.
Tỷ lệ phơi nhiễm khói thuốc tại nhà giảm 15%, từ 49,7% xuống 34,7%, thấp hơn mức trung bình toàn quốc 10,9%. Tại nơi làm việc, tỷ lệ phơi nhiễm khói thuốc giảm 17,1%, từ 37,2% xuống 20,1%, thấp hơn toàn quốc 2,9%. Tại các địa điểm công cộng, tỷ lệ phơi nhiễm khói thuốc giảm mạnh, riêng tại nhà hàng giảm từ 93,4% xuống còn 64,8%.
Song song với đó, công tác quản lý kinh doanh thuốc lá, phòng, chống thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả được tăng cường. Trong giai đoạn 2023 – 2025, các lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý 56 vụ buôn lậu thuốc lá, thu giữ hơn 4,5 triệu bao thuốc lá điếu cùng nhiều sản phẩm thuốc lá điện tử, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ổn định thị trường.
Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số khó khăn, hạn chế. Tình trạng hút thuốc tại nơi làm việc và nơi công cộng vẫn còn xảy ra; công tác kiểm tra, xử phạt ở một số địa bàn chưa thường xuyên, chưa tạo được tính răn đe cao. Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng với hình thức quảng cáo, tiếp thị tinh vi trên không gian mạng tiếp tục là thách thức lớn đối với công tác quản lý.
Trong thời gian tới, tỉnh Lào Cai xác định tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị trong thực hiện quy định cấm hút thuốc lá; tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; đồng thời huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và cộng đồng dân cư nhằm thực hiện hiệu quả Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, hướng tới xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, không khói thuốc.
Hải Minh
