Nếu được thông qua, hoạt động sản xuất, gia công và kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ sẽ không còn thuộc nhóm ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện như hiện nay. Đây được xem là bước điều chỉnh lớn trong chính sách quản lý thị trường vàng, hướng tới giảm thủ tục hành chính và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.
Theo quy định hiện hành tại Nghị định 24/2012, doanh nghiệp muốn sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ phải được Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất. Hoạt động mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ cũng được xác định là ngành nghề kinh doanh có điều kiện và chịu sự quản lý trực tiếp của cơ quan quản lý tiền tệ.
Đến Nghị định 232/2025/NĐ-CP, các quy định này tiếp tục được duy trì. Tuy nhiên, trong dự thảo sửa đổi mới nhất, Ngân hàng Nhà nước đề xuất thay đổi theo hướng cắt giảm mạnh điều kiện kinh doanh đối với lĩnh vực vàng trang sức, mỹ nghệ.
Cụ thể, dự thảo sửa đổi khoản 7 Điều 4 theo hướng hoạt động sản xuất, gia công và mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ sẽ không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Thay vào đó, các tổ chức, cá nhân tham gia lĩnh vực này chỉ cần tuân thủ các quy định pháp luật liên quan như tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, đo lường, ghi nhãn hàng hóa, niêm yết giá, thuế, hóa đơn chứng từ, bảo vệ môi trường, phòng chống rửa tiền và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Tương ứng với thay đổi trên, dự thảo cũng đề xuất bãi bỏ hàng loạt điều khoản tại Nghị định 24/2012, bao gồm các quy định về điều kiện sản xuất vàng trang sức, trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất, hoạt động gia công và điều kiện kinh doanh mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ.
Một điểm đáng chú ý khác là các giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ đã được cấp trước đây sẽ không còn là điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp tiếp tục hoạt động sau khi nghị định mới có hiệu lực. Những hồ sơ đang chờ xử lý nhưng chưa hoàn tất cũng sẽ chấm dứt giải quyết theo quy định cũ.
Bên cạnh việc nới điều kiện kinh doanh, dự thảo cũng bổ sung thêm các quy định quản lý mới liên quan đến thanh toán giao dịch vàng.
Theo đó, các giao dịch mua bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày sẽ phải thực hiện bằng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định của pháp luật về thanh toán. Quy định này thay thế cách diễn đạt trước đây về việc giao dịch phải thực hiện thông qua tài khoản ngân hàng của khách hàng và doanh nghiệp kinh doanh vàng.
Dự thảo cũng bổ sung quy định đối với các khoản thanh toán sử dụng nguồn tiền tín dụng, trong đó việc dùng thẻ tín dụng hoặc các hình thức vay vốn để thanh toán mua vàng miếng phải tuân thủ quy định pháp luật về cấp tín dụng.
Đối với hoạt động nhập khẩu và xuất khẩu vàng nguyên liệu, dự thảo tiếp tục sửa đổi theo hướng mở rộng phạm vi quản lý và tăng cường kiểm soát dữ liệu giao dịch.
Các doanh nghiệp có hoạt động gia công vàng trang sức với đối tác nước ngoài có thể được xem xét cấp phép tạm nhập vàng nguyên liệu để tái xuất sản phẩm nếu đáp ứng yêu cầu về hợp đồng gia công. Dự thảo đồng thời bổ sung thêm các loại vàng nguyên liệu dưới dạng dây, ống và vàng phục vụ sản xuất linh kiện điện tử, thiết bị y tế vào danh mục được phép nhập khẩu, xuất khẩu.
Ngoài ra, doanh nghiệp và ngân hàng thương mại nhập khẩu vàng nguyên liệu sẽ phải xây dựng hệ thống lưu trữ, quản lý dữ liệu liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu, mua bán, sử dụng và tồn kho vàng nguyên liệu, đồng thời kết nối thông tin với Ngân hàng Nhà nước theo quy định.
Theo dự kiến, nghị định sửa đổi sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Nếu được ban hành, đây sẽ là một trong những thay đổi đáng chú ý nhất đối với hoạt động kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ trong nhiều năm trở lại đây, đồng thời tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp phát triển theo hướng linh hoạt và minh bạch hơn.
Nam Sơn (t/h)
