Điểm mới đáng chú ý trong dự thảo là việc hình thành quỹ tiền thưởng hằng năm được xác định bằng 10% tổng quỹ tiền lương cơ bản của đơn vị, không bao gồm phụ cấp. Quỹ này hoàn toàn độc lập với quỹ khen thưởng hiện có theo Luật Thi đua, khen thưởng.
Người đứng đầu các cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập và đơn vị lực lượng vũ trang có trách nhiệm ban hành Quy chế tiền thưởng cụ thể. Quy chế này phải xác định rõ tiêu chí thưởng cho các thành tích đột xuất cũng như mức thưởng định kỳ dựa trên kết quả phân loại cuối năm. Đáng chú ý, mức thưởng cho từng cá nhân sẽ được quyết định dựa trên mức độ cống hiến, không nhất thiết phải tỉ lệ thuận hay gắn cứng với hệ số lương hiện hưởng. Để đảm bảo tính minh bạch, các quy chế này phải được công khai trong nội bộ và gửi cơ quan quản lý cấp trên để giám sát.
Dự thảo cũng siết chặt quản lý tài chính khi quy định rõ quỹ tiền thưởng của năm nào phải sử dụng hết cho năm đó. Nếu đến hết năm ngân sách mà đơn vị không sử dụng hết quỹ thưởng thì phải hủy dự toán hoặc nộp lại ngân sách nhà nước, tránh tình trạng dồn tích hoặc sử dụng sai mục đích.
Song song với chế độ thưởng, dự thảo cũng vạch ra các phương án huy động nguồn lực tài chính để thực hiện tăng lương cơ sở trong năm 2026. Các Bộ và cơ quan Trung ương được hướng dẫn tiết kiệm 10% chi thường xuyên tăng thêm của năm 2026 so với năm 2025. Đồng thời, các đơn vị này phải trích tối thiểu 40% số thu được để lại theo chế độ, riêng ngành y tế là 35% sau khi trừ chi phí trực tiếp, để phục vụ cải cách tiền lương.
Ở cấp địa phương, nguồn kinh phí được huy động từ nhiều nguồn khác nhau
70% tăng thu ngân sách địa phương thực hiện năm 2025 so với dự toán.
50% tăng thu ngân sách địa phương dự toán các năm 2024, 2025, 2026 so với năm trước đó.
Tiết kiệm 10% chi thường xuyên qua các năm từ 2023 đến 2026.
Nguồn kinh phí dư từ các đợt cải cách tiền lương trước đó và số tiền tiết kiệm được nhờ tinh giản biên chế, sắp xếp lại bộ máy chính quyền địa phương hai cấp.
Các khoản thu từ tiền sử dụng đất, xổ số kiến thiết hay cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước sẽ không được đưa vào nguồn tính toán tăng lương để đảm bảo tính ổn định bền vững của ngân sách. Chế độ tiền thưởng mới này được kỳ vọng sẽ tạo động lực làm việc mạnh mẽ, giúp đội ngũ nhân sự trong khu vực công yên tâm cống hiến và nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân.
Tâm An
