Đề xuất được ông Phan Thanh Uy, Phó Chủ tịch Thường trực, Tổng Thư ký Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam nêu tại một diễn đàn chuyên ngành về nhiên liệu sinh học và phát triển giao thông bền vững.
Theo ông Uy, việc chuyển đổi từ xăng nền A92, A95 sang sử dụng xăng sinh học E10 là chủ trương đúng đắn, phù hợp với xu hướng phát triển xanh và mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi cần được thực hiện theo lộ trình phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.
"Hiệp hội đề nghị các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét tiếp tục cho lưu thông loại xăng E5 trên thị trường một thời gian nữa để người dân có thời gian chuyển đổi sang loại phương tiện đời mới phù hợp hơn", ông Uy kiến nghị.
Lý giải cho đề xuất này, đại diện Hiệp hội cho rằng, hiện nay Việt Nam vẫn có số lượng rất lớn xe mô tô, xe gắn máy và ô tô đời cũ đã qua nhiều năm sử dụng. Trong khi đó, người dân đã quen sử dụng các loại nhiên liệu như xăng A92, A95 và E5 trong thời gian dài.
Đáng chú ý, phần lớn chủ sở hữu các phương tiện đời cũ thuộc nhóm có thu nhập trung bình hoặc thấp. Nhiều người đang sử dụng xe làm phương tiện mưu sinh hàng ngày như vận chuyển hàng hóa, xe ôm công nghệ, giao nhận hoặc đi lại phục vụ sản xuất, kinh doanh. Do đó, việc thay đổi loại nhiên liệu hoặc chuyển đổi sang phương tiện mới có thể tạo thêm áp lực tài chính đối với một bộ phận người dân.
Trước đó, theo Thông tư số 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành sẽ được phối trộn để sản xuất xăng E10 sử dụng cho động cơ xăng trên phạm vi cả nước. Tuy nhiên, nhằm bảo đảm mọi loại phương tiện vẫn có nguồn nhiên liệu phù hợp trong giai đoạn chuyển tiếp, Bộ Công Thương quyết định tiếp tục duy trì kinh doanh xăng E5 RON92 đến hết ngày 31/12/2030.
Theo Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, việc thay thế dần xăng nền bằng xăng E10 mang lại nhiều lợi ích về kinh tế và môi trường. Chính sách này có thể giúp giảm nhu cầu nhập khẩu xăng nền từ 8-10%, đồng thời góp phần giảm phát thải khí nhà kính tương ứng với tỷ lệ nhiên liệu sinh học được pha trộn trong nhiên liệu thương phẩm.
Tuy nhiên, việc thay đổi một loại nhiên liệu đã được người dân sử dụng trong nhiều năm là quá trình không thể diễn ra ngay lập tức. Những băn khoăn liên quan đến khả năng tương thích của động cơ, mức tiêu hao nhiên liệu, chi phí bảo dưỡng hay độ bền của các phương tiện đời cũ vẫn đang được nhiều người quan tâm.
Hiệp hội cho rằng, bên cạnh việc triển khai lộ trình chuyển đổi, các cơ quan quản lý cần tăng cường công tác truyền thông và cung cấp thông tin khoa học, đầy đủ về xăng E10. Nhiều nội dung mà người dân quan tâm hiện vẫn chưa được giải thích chuyên sâu, dẫn đến tâm lý lo ngại hoặc xuất hiện các thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội.
Để tạo sự đồng thuận trong xã hội, Hiệp hội đề nghị các bộ, ngành liên quan như Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính cùng phối hợp nghiên cứu, đánh giá và làm rõ những vấn đề còn có ý kiến khác nhau liên quan đến việc sử dụng xăng E10. Trên cơ sở đó, đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng nhằm giúp người dân hiểu rõ lợi ích, cách sử dụng cũng như những lưu ý cần thiết trong quá trình chuyển đổi.
Các chuyên gia nhận định, việc phát triển nhiên liệu sinh học là xu hướng tất yếu nhằm hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và giảm phát thải. Tuy nhiên, để chính sách đạt hiệu quả cao, quá trình chuyển đổi cần bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ môi trường, an ninh năng lượng và khả năng thích ứng của người dân, doanh nghiệp trong thực tế.
Minh Thắm
