Theo lộ trình, Hà Nội ưu tiên xử lý trước các chợ cóc lấn chiếm lòng đường, vỉa hè tại khu vực đông dân cư, thường xuyên gây ùn tắc giao thông và mất an toàn. Trước ngày 30/1, thành phố hoàn thành giải tỏa 75 điểm kinh doanh tự phát thuộc nhóm “điểm nóng”. Tiếp đó, các chợ có quy mô nhỏ dưới 50 hộ sẽ được xử lý trước ngày 30/6/2026; chợ có từ 50–100 hộ hoàn thành giải tỏa trong năm 2026; những chợ tự phát tồn tại lâu năm, quy mô lớn sẽ kết thúc trước giữa năm 2027.
Việc xóa bỏ chợ cóc được kỳ vọng mang lại nhiều lợi ích như giảm ùn tắc, hạn chế tai nạn, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và trả lại không gian đô thị thông thoáng. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy đây không chỉ là câu chuyện tháo dỡ hay thu hồi mặt bằng, mà là bài toán hài hòa giữa kỷ cương đô thị và sinh kế của hàng nghìn hộ kinh doanh nhỏ.
Phần lớn tiểu thương buôn bán tại chợ cóc đều sống dựa vào hình thức kinh doanh tự phát, vốn ít, quen khách và gần nơi sinh sống. Việc di dời nếu không đi kèm phương án bố trí điểm bán phù hợp sẽ tạo ra “khoảng trống sinh kế”, dễ dẫn đến tái lấn chiếm hoặc phát sinh bất ổn xã hội. Nhiều người dân bày tỏ sự đồng tình với chủ trương của thành phố, song mong muốn được hỗ trợ thực chất trong quá trình chuyển đổi.
Thực tế, không ít tiểu thương lo ngại khi vào chợ truyền thống phải chịu chi phí thuê quầy cao, thủ tục phức tạp, trong khi lượng khách không ổn định. Đây chính là nguyên nhân khiến chợ cóc tồn tại dai dẳng suốt nhiều năm, bất chấp các đợt ra quân xử lý của lực lượng chức năng.
Nhận diện rõ vấn đề này, Hà Nội yêu cầu các xã, phường chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc ngăn chặn tái phát chợ cóc sau giải tỏa. Đồng thời, các địa phương phải rà soát hệ thống chợ hiện có, đánh giá khả năng tiếp nhận thêm hộ kinh doanh, bố trí tiểu thương vào các chợ chính quy còn diện tích trống. Việc sắp xếp lại hoạt động buôn bán được yêu cầu tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy và nguồn gốc hàng hóa.
Song song với đó, thành phố sẽ đầu tư xây dựng, cải tạo và nâng cấp các chợ tại khu vực thiếu hạ tầng thương mại. Các dự án chợ mới trong giai đoạn 2026–2030 được kỳ vọng tạo mặt bằng kinh doanh ổn định, lâu dài, giúp tiểu thương yên tâm chuyển đổi và hạn chế nguy cơ phát sinh chợ cóc trong tương lai.
Xóa bỏ chợ cóc không đơn thuần là biện pháp hành chính, mà là bước chuyển trong tư duy quản lý đô thị. Thành công của kế hoạch phụ thuộc vào việc kết hợp hài hòa giữa giữ gìn trật tự, kỷ cương và bảo đảm sinh kế cho người dân – yếu tố then chốt để tạo sự đồng thuận xã hội và xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại.
Nam Sơn (t/h)
