Dư nợ cho vay tại các công ty chứng khoán đạt kỷ lục 455.000 tỷ đồng vào cuối quý III/2026, tăng 10.000 tỷ đồng so với quý trước. Trong đó, dư nợ margin đạt khoảng 440.000 tỷ đồng, tăng 5.000 tỷ đồng, song tốc độ tăng đã chậm lại rõ rệt.
Cuối quý III/2026, thị trường có 18 công ty chứng khoán ghi nhận dư nợ cho vay trên 10.000 tỷ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay. Trong đó, TCBS, SSI, VPBankS, VPS và HSC đều có dư nợ vượt 1 tỷ USD. Đáng chú ý, khoảng 2/3 số công ty chứng khoán có dư nợ trên 10.000 tỷ đồng được ngân hàng hậu thuẫn.
Nhóm 12 công ty chứng khoán có ngân hàng đứng sau gồm TCBS, VPBankS, ACBS, Vietcap, MBS, VCBS, VIX, SHS, LPBS, KAFI, HDS và BSC ghi nhận tổng dư nợ cho vay khoảng 240.000 tỷ đồng vào cuối quý III, chiếm hơn một nửa toàn thị trường.
Trong quý III, dư nợ của nhóm này tăng gần 14.000 tỷ đồng, vượt mức tăng của toàn ngành. Diễn biến này cho thấy lợi thế ngày càng nghiêng về nhóm công ty chứng khoán có ngân hàng hậu thuẫn trong cuộc đua mở rộng thị phần cho vay. Nhiều công ty trong nhóm cũng lập kỷ lục mới về quy mô cho vay.
TCBS tiếp tục dẫn đầu toàn ngành về dư nợ cho vay, đạt gần 55.000 tỷ đồng (khoảng 2 tỷ USD), tăng hơn 3.000 tỷ đồng so với quý trước. Trong khi đó, VPBankS vượt SSI, vươn lên vị trí thứ hai về quy mô cho vay, đồng thời ghi nhận 8 quý liên tiếp tăng trưởng dư nợ.
Nhiều công ty chứng khoán khác như ACBS, Vietcap, VCBS, SHS, KAFI, HDS và BSC cũng lập kỷ lục về dư nợ cho vay. Đáng chú ý, dư nợ của HDS tăng gấp 10 lần so với đầu năm, sau khi hoàn tất đợt tăng vốn lớn, đưa vốn điều lệ lên gần 11.000 tỷ đồng. Công ty cũng có kế hoạch IPO trong năm nay.
Sự áp đảo của nhóm công ty chứng khoán có ngân hàng hậu thuẫn trong cuộc đua mở rộng cho vay là xu hướng đã kéo dài, trong bối cảnh doanh nghiệp gặp khó khăn khi tiếp cận tín dụng ngân hàng và phát hành trái phiếu.
Một phần dư nợ cho vay của các công ty chứng khoán không đến từ nhu cầu sử dụng đòn bẩy của nhà đầu tư cá nhân, mà phát sinh từ các khoản vay dành cho tổ chức và lãnh đạo doanh nghiệp. Theo đó, nhiều công ty chứng khoán đóng vai trò như một kênh cấp tín dụng linh hoạt hơn cho ngân hàng.
Tốc độ tăng dư nợ cho vay chậm lại trong quý III có thể xuất phát từ diễn biến thị trường kém thuận lợi, mặt bằng lãi suất cao làm giảm nhu cầu sử dụng đòn bẩy. Bên cạnh đó, thanh khoản của hệ thống ngân hàng và nền kinh tế chưa thực sự dồi dào cũng hạn chế khả năng mở rộng cho vay của các công ty chứng khoán.
Dư nợ cho vay là chỉ tiêu quan trọng để đánh giá vị thế của một công ty chứng khoán. Tuy nhiên, bên cạnh quy mô, cần chú ý đến khả năng kiểm soát rủi ro, chất lượng tài sản bảo đảm và mức độ tập trung dư nợ vào từng nhóm cổ phiếu. Đây là những yếu tố then chốt quyết định mức độ an toàn khi thị trường biến động mạnh.
Chi Chi (t/h)
