Mặt bằng giá hạ nhiệt nhưng vẫn ở vùng lợi nhuận cao
Tại khu vực Tây Nguyên, giá cà phê hiện dao động trong khoảng 91.500 – 92.500 đồng/kg, giảm nhẹ so với những phiên trước đó. Đà giảm trong nước diễn ra đồng pha với thị trường quốc tế khi giá robusta trên sàn London tiếp tục suy yếu.
Tuy vậy, nếu đặt trong bối cảnh dài hạn, mức giá hiện tại vẫn cao vượt trội so với giai đoạn trước năm 2023 – thời điểm cà phê chỉ giao dịch quanh ngưỡng 40.000 đồng/kg. Điều này cho thấy biên lợi nhuận của người sản xuất vẫn được duy trì ở mức tích cực.
Ba lực kéo chính khiến giá đảo chiều
Phân tích cấu trúc thị trường cho thấy, sự điều chỉnh giá hiện nay đến từ ba yếu tố nền tảng:
Thứ nhất, thay đổi hành vi bán hàng của nông dân: Khác với chu kỳ truyền thống, nông dân không còn chịu áp lực tài chính phải bán sớm. Thu nhập cải thiện từ các loại cây trồng khác như sầu riêng, hồ tiêu giúp họ chủ động giữ hàng, khiến nguồn cung không bị “xả” mạnh theo mùa vụ.
Thứ hai, tồn kho nội địa ở mức cao: Dù lượng bán ra giảm, nhưng tổng thể nguồn cung trong nước vẫn dồi dào khi tồn kho trong dân, đại lý và doanh nghiệp ước tính chiếm tới 45–50% sản lượng. Điều này tạo “vùng đệm” khiến giá khó bứt phá.
Thứ ba, áp lực mùa vụ toàn cầu gia tăng: Thị trường đang bước vào giai đoạn nguồn cung quốc tế mở rộng: Indonesia bắt đầu thu hoạch từ tháng 4. Brazil – quốc gia chi phối thị trường – dự kiến bước vào vụ mới với sản lượng tăng mạnh từ tháng 6
Sự cộng hưởng của các nguồn cung lớn khiến kỳ vọng thiếu hụt bị triệt tiêu, kéo theo áp lực giảm giá trên các sàn giao dịch.
Kịch bản 100.000 đồng/kg: Khó xảy ra trong ngắn hạn
Dữ liệu thị trường cho thấy khả năng quay lại mốc 100.000 đồng/kg trong ngắn hạn là rất thấp. Nguyên nhân cốt lõi không nằm ở cầu suy yếu, mà ở việc cung tăng nhanh hơn kỳ vọng.
Đáng chú ý, các nhà rang xay quốc tế đã điều chỉnh chiến lược mua hàng theo hướng “just-in-time” – chỉ mua đủ nhu cầu thay vì tích trữ. Điều này làm giảm lực cầu đầu cơ, vốn từng là yếu tố đẩy giá tăng mạnh trước đó.
Ngoài ra, các yếu tố địa chính trị như căng thẳng tại Trung Đông chỉ tạo ra những biến động ngắn hạn liên quan đến chi phí vận chuyển, chưa đủ để đảo chiều xu hướng dài hạn.
Xuất khẩu tăng trưởng nhưng giá trị chịu áp lực
Trong 2 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 367.300 tấn cà phê, tăng 14,5% về lượng. Tuy nhiên, kim ngạch lại giảm nhẹ 1,3% do giá xuất khẩu bình quân giảm gần 14%, xuống còn khoảng 4.779 USD/tấn.
Diễn biến này phản ánh rõ thực tế: Sản lượng tăng nhưng giá trị bị bào mòn bởi xu hướng giảm giá toàn cầu.
Triển vọng cung vượt cầu trong niên vụ tới. Các tổ chức phân tích quốc tế đồng thuận rằng niên vụ 2026–2027 sẽ ghi nhận mức tăng mạnh về sản lượng: Brazil dự kiến đạt khoảng 74–76 triệu bao. Việt Nam duy trì khoảng 31 triệu bao. Tổng cung toàn cầu theo đó có thể dư thừa gần 9 triệu bao – mức chênh lệch đủ lớn để duy trì áp lực giảm giá trong trung hạn.
Tuy nhiên, thị trường vẫn tiềm ẩn biến số, đặc biệt là rủi ro thời tiết (sương giá tại Brazil) và gián đoạn chuỗi cung ứng do địa chính trị.
Doanh nghiệp đứng trước bài toán chiến lược
Trong bối cảnh thị trường đảo chiều, chiến lược kinh doanh cần được điều chỉnh theo hướng thận trọng hơn.
Việc găm hàng chờ giá – từng mang lại lợi nhuận trong chu kỳ tăng – nay trở thành rủi ro lớn khi xu hướng đã thay đổi. Thay vào đó, mô hình giao dịch linh hoạt, xoay vòng vốn nhanh và bám sát nhu cầu thực được xem là hướng đi phù hợp.
Đặc biệt, trong thương mại nông sản quốc tế, yếu tố quyết định không chỉ là giá mà còn là uy tín thực hiện hợp đồng. Đây được xem là “tài sản chiến lược” giúp doanh nghiệp duy trì vị thế trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh.
Diễn biến giảm giá cà phê hiện nay là hệ quả tất yếu của chu kỳ thị trường khi nguồn cung bước vào giai đoạn mở rộng. Dù vậy, mặt bằng giá vẫn đủ hấp dẫn để duy trì lợi nhuận cho người sản xuất.
Trong ngắn hạn, thị trường nhiều khả năng sẽ dao động trong biên độ hẹp với xu hướng nghiêng về điều chỉnh. Về dài hạn, cán cân cung – cầu toàn cầu, đặc biệt là sản lượng từ Brazil, sẽ tiếp tục đóng vai trò quyết định quỹ đạo giá.
Hoàng Phương
