Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang trải qua những phiên biến động dữ dội khi yếu tố địa chính trị tiếp tục chi phối mạnh mẽ. Theo Reuters, giá dầu đã bật tăng hơn 6% trong phiên giao dịch cuối tuần trước, phản ánh tâm lý lo ngại của giới đầu tư về khả năng đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Trung Đông – cuộc khủng hoảng đã kéo dài suốt một tháng qua nhưng vẫn chưa có lối thoát rõ ràng.

Dữ liệu từ Oilprice ghi nhận vào rạng sáng 30/3 (giờ Việt Nam) cho thấy, giá dầu Brent đã lên tới 112,6 USD/thùng, trong khi dầu WTI chạm mốc 99,64 USD/thùng. Đây là mức cao nhất trong nhiều tháng, đưa thị trường quay trở lại vùng giá đỉnh kể từ sau giai đoạn khủng hoảng năng lượng trước đó.

Động lực chính đẩy giá dầu tăng mạnh đến từ những diễn biến an ninh nghiêm trọng tại Trung Đông. Đáng chú ý, truyền thông Iran dẫn tuyên bố của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo xác nhận việc đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Động thái này không chỉ tạo ra nguy cơ thiếu hụt nguồn cung thực tế mà còn gây ra cú sốc tâm lý lớn đối với thị trường.

Giới phân tích nhận định, việc hạn chế dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz tương đương với việc hàng chục triệu thùng dầu mỗi ngày bị gián đoạn, khiến cán cân cung cầu toàn cầu bị phá vỡ. Chuyên gia Giovanni Staunovo của UBS cho biết chỉ cần dòng chảy bị thu hẹp, thị trường đã ngay lập tức phản ứng bằng các đợt mua đầu cơ quy mô lớn, đẩy giá tăng dựng đứng.

Tuần này được xem là thời điểm mang tính bước ngoặt đối với thị trường dầu mỏ. Ở góc độ chính trị, Mỹ được cho là vẫn đang theo đuổi chiến lược “vừa gây sức ép, vừa đàm phán”. Việc lùi thời hạn tấn công sang ngày 6/4 cho thấy khả năng cánh cửa ngoại giao vẫn chưa khép lại. Tuy nhiên, các điều kiện trong đề xuất ngừng bắn gồm 15 điểm được đánh giá là rất khó đạt đồng thuận, khi phía Mỹ yêu cầu Iran từ bỏ chương trình hạt nhân, hạn chế tên lửa và mở lại eo biển Hormuz, đổi lại là việc dỡ bỏ trừng phạt.

Ở chiều ngược lại, Iran cũng đưa ra các yêu cầu riêng như bồi thường thiệt hại, đảm bảo an ninh lâu dài và duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Sự khác biệt lớn về lợi ích khiến triển vọng đạt được thỏa thuận trong ngắn hạn trở nên mong manh, qua đó duy trì áp lực tăng đối với giá dầu.

Theo dự báo của Macquarie Group, kịch bản giá dầu sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào diễn biến xung đột. Nếu căng thẳng sớm được giải quyết, giá có thể hạ nhiệt nhưng vẫn neo ở mặt bằng cao hơn trước khủng hoảng. Ngược lại, nếu xung đột kéo dài đến cuối quý II, giá dầu hoàn toàn có thể vọt lên ngưỡng 200 USD/thùng – mức có thể gây chấn động kinh tế toàn cầu.

Tại thị trường trong nước, giá xăng dầu hiện vẫn đang được duy trì ở mức thấp hơn sau kỳ điều chỉnh ngày 27/3. Theo đó, xăng E5RON92 có giá tối đa 23.326 đồng/lít, xăng RON95-III là 24.332 đồng/lít. Dầu diesel được bán không cao hơn 35.440 đồng/lít, dầu hỏa ở mức 35.384 đồng/lít và dầu mazut là 21.748 đồng/kg.

Đáng chú ý, trong kỳ điều hành vừa qua, giá xăng đã giảm rất mạnh, với E5RON92 giảm 4.749 đồng/lít và RON95 giảm tới 5.625 đồng/lít. Các mặt hàng dầu cũng điều chỉnh giảm, ngoại trừ dầu mazut tăng nhẹ. Đây được xem là bước “hạ nhiệt” cần thiết sau giai đoạn giá nhiên liệu leo thang trước đó.

Tuy nhiên, việc liên Bộ Công Thương – Tài chính quyết định ngừng chi sử dụng Quỹ bình ổn giá trong kỳ điều hành gần nhất cho thấy dư địa kìm giá không còn nhiều. Trong bối cảnh giá dầu thế giới đang tăng nhanh, áp lực điều chỉnh tăng giá xăng dầu trong nước ở các kỳ tới là hiện hữu.

Cơ quan quản lý cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định. Những biện pháp điều hành linh hoạt sẽ được cân nhắc để vừa phản ánh đúng xu hướng thị trường, vừa hạn chế tác động tiêu cực đến nền kinh tế.

Với những diễn biến hiện tại, thị trường xăng dầu đang bước vào giai đoạn nhạy cảm, khi mọi biến động địa chính trị đều có thể nhanh chóng chuyển hóa thành áp lực giá. Người tiêu dùng và doanh nghiệp trong nước vì thế sẽ cần chuẩn bị cho khả năng giá nhiên liệu quay đầu tăng trong thời gian tới.

Phương Thảo