Trước thực trạng chất lượng không khí tại Hà Nội và nhiều tỉnh miền Bắc thường xuyên được cảnh báo ở mức đáng lo ngại, Cục Viễn thám quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã triển khai đồng bộ các giải pháp công nghệ nhằm giám sát, phát hiện, cảnh báo sớm và hỗ trợ phản ứng nhanh đối với các nguồn phát thải gây ô nhiễm, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Trong những ngày bầu trời mờ đục, chỉ số chất lượng không khí (AQI) nhiều thời điểm ở mức xấu, thậm chí rất kém, Cục Viễn thám quốc gia đã đưa vào sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) được gắn camera quang học và hồng ngoại để kiểm tra, giám sát chi tiết các tình huống phát sinh ô nhiễm theo thời gian thực.

Giám sát ô nhiễm không khí bằng công nghệ
Giám sát ô nhiễm không khí bằng công nghệ

Thiết bị bay không người lái cho phép cơ quan quản lý nhà nước phát hiện nhanh các điểm đốt mở như đốt rác, đốt rơm rạ hoặc các điểm phát thải gây ô nhiễm không khí.

Thiết bị này có khả năng bay cao, bay xa với độ chính xác lớn; dữ liệu thu thập được tích hợp trên hệ thống GIS và chia sẻ kịp thời tới chính quyền địa phương. Đây được xem là giải pháp quản lý môi trường hiện đại, giúp thay thế phương thức kiểm tra thủ công vốn tốn nhiều nhân lực và thời gian.

Song song với thiết bị bay không người lái, công nghệ viễn thám cũng được ứng dụng để giám sát ô nhiễm không khí trên diện rộng, kể cả ô nhiễm xuyên biên giới. Các ảnh vệ tinh độ phân giải cao và siêu cao, được thu nhận trực tiếp từ đài viễn thám quốc gia, cho phép bao quát toàn bộ thành phố và phát hiện những dấu hiệu phát thải.

Đáng chú ý, công nghệ viễn thám hiện nay đã đạt độ chính xác đáp ứng yêu cầu quản lý cấp địa phương, với khả năng phân tích các ô lưới mặt đất có kích thước khoảng 3km.

Ông Đặng Trường Giang, Trưởng phòng Xử lý dữ liệu viễn thám, Cục Viễn thám quốc gia cho biết, thời gian tới đơn vị sẽ phối hợp với Trung tâm Quan trắc miền Bắc để giám sát sự dịch chuyển và lan truyền ô nhiễm không khí giữa các tỉnh trong phạm vi nhỏ.

Qua quá trình triển khai, các đơn vị chức năng đã xác định 68 công trường xây dựng và 14 làng nghề tái chế cần theo dõi trọng điểm, đồng thời phát hiện hàng nghìn điểm đốt mở. Mục tiêu lâu dài là xây dựng hệ thống cảnh báo sớm ô nhiễm không khí, tích hợp dữ liệu từ vệ tinh, thiết bị bay không người lái và camera giao thông, hình thành bản đồ ô nhiễm thời gian thực, giúp công tác quản lý môi trường chuyển từ bị động sang chủ động.

Thiên Trường