Theo dự thảo Nghị quyết đang được UBND TP. Hà Nội lấy ý kiến, chính sách áp dụng đối với người học thường trú tại Hà Nội, tốt nghiệp trung học phổ thông hoặc tương đương, theo học các ngành, nghề trọng điểm tại các trường trung cấp, cao đẳng trên địa bàn thành phố được tuyển sinh trong giai đoạn 2026-2031.
Không chỉ hỗ trợ học sinh học nghề lần đầu, dự thảo còn mở rộng đối tượng đối với học sinh đã tốt nghiệp trình độ trung cấp tiếp tục học liên thông lên cao đẳng ở các ngành, nghề trọng điểm tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn Hà Nội.
Theo UBND TP. Hà Nội, việc xây dựng chính sách riêng hỗ trợ học phí cho các ngành, nghề trọng điểm là cần thiết trong bối cảnh thành phố đang thiếu hụt nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao ở nhiều lĩnh vực then chốt như công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, công nghiệp bán dẫn, y tế, du lịch và dịch vụ chất lượng cao.
Hiện nay, nhu cầu nhân lực trong các ngành kỹ thuật và công nghệ đang tăng nhanh, song số lượng học sinh lựa chọn học nghề vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tế. Một trong những nguyên nhân được đánh giá là chi phí đào tạo cao, thời gian học kéo dài và yêu cầu chuyên môn khắt khe khiến nhiều học sinh còn e ngại khi lựa chọn con đường giáo dục nghề nghiệp.
Trong khi đó, các chính sách hỗ trợ hiện hành chủ yếu áp dụng theo diện chung hoặc dành cho một số nhóm đối tượng đặc thù như ngành nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Hà Nội hiện chưa có chính sách riêng mang tính đột phá nhằm thu hút học sinh theo học các ngành nghề trọng điểm tiếp cận trình độ khu vực và quốc tế.
Theo dự thảo, thành phố sẽ hỗ trợ 100% học phí học nghề trình độ trung cấp và cao đẳng đối với người học thường trú tại Hà Nội theo học các ngành, nghề trọng điểm. Tuy nhiên, mức hỗ trợ tối đa sẽ không vượt quá mức trần học phí quy định đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập chưa tự bảo đảm chi thường xuyên theo quy định của Chính phủ.
Thời gian hỗ trợ tối đa được đề xuất là 2 năm đối với chương trình trung cấp, 3 năm đối với chương trình cao đẳng và tối đa 1 năm đối với chương trình liên thông từ trung cấp lên cao đẳng.
Dự thảo cũng quy định mỗi người học chỉ được hưởng chính sách hỗ trợ học phí một lần. Trường hợp người học đồng thời thuộc nhiều diện hỗ trợ khác nhau thì chỉ được hưởng mức hỗ trợ cao nhất nhằm tránh chồng chéo chính sách.
Đáng chú ý, phương thức chi trả hỗ trợ học phí được thiết kế theo hướng trực tiếp đến người học thông qua UBND xã, phường nơi thường trú. Việc hỗ trợ sẽ được thực hiện vào cuối mỗi kỳ học, với thời gian hỗ trợ không quá 10 tháng mỗi năm.
Theo đánh giá của UBND TP. Hà Nội, xu hướng học văn hóa song song với học nghề đang ngày càng được nhiều học sinh quan tâm. Tuy nhiên, để giáo dục nghề nghiệp thực sự trở thành lựa chọn hấp dẫn, thành phố cần thêm các chính sách đủ mạnh nhằm giảm áp lực tài chính và tạo niềm tin cho người học về cơ hội việc làm sau đào tạo.
Dự kiến đến năm 2031, Hà Nội sẽ có khoảng 20.000 học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông hoặc tương đương theo học các ngành, nghề trọng điểm trình độ trung cấp và cao đẳng tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn. Bình quân mỗi năm số lượng người học dự kiến tăng từ 1.500 đến 2.000 học sinh.
Cụ thể, thành phố dự kiến năm 2026 có khoảng 12.000 học sinh tham gia học nghề ở các ngành trọng điểm; năm 2027 khoảng 13.500 học sinh; năm 2028 khoảng 15.000 học sinh; năm 2029 khoảng 16.500 học sinh; năm 2030 khoảng 18.000 học sinh và đến năm 2031 đạt khoảng 20.000 học sinh.
Trên cơ sở quy mô người học dự kiến và mức hỗ trợ học phí đề xuất, tổng kinh phí thực hiện chính sách trong giai đoạn 2026-2031 được ước tính hơn 5.000 tỷ đồng từ ngân sách thành phố và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định.
Giới chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh thị trường lao động đang thay đổi nhanh dưới tác động của chuyển đổi số và công nghệ mới, việc Hà Nội chủ động đầu tư mạnh cho giáo dục nghề nghiệp không chỉ giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn góp phần thay đổi nhận thức xã hội về học nghề.
Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những chính sách hỗ trợ giáo dục nghề nghiệp có quy mô lớn của Hà Nội trong nhiều năm trở lại đây, đồng thời tạo thêm động lực để học sinh lựa chọn các ngành nghề kỹ thuật, công nghệ và dịch vụ chất lượng cao – những lĩnh vực được xem là nền tảng cho tăng trưởng kinh tế của Thủ đô trong giai đoạn tới.
Dự thảo Nghị quyết dự kiến sẽ được trình HĐND TP. Hà Nội xem xét, thông qua tại kỳ họp tháng 6/2026
Minh Thắm
