Sáng 24/3, lễ trình bô (còn gọi là khao bô) dành cho các nam, nữ công dân tròn 50 tuổi, sinh năm Đinh Tỵ (1977), đang sinh sống tại khu dân cư Bằng A, phường Hoàng Liệt, TP. Hà Nội, được tổ chức trong không khí trang nghiêm, long trọng. Nghi lễ đánh dấu cột mốc quan trọng khi những người đến tuổi này chính thức ra mắt cộng đồng làng, tham gia vào hàng ngũ theo hầu các bậc cao niên và bắt đầu đảm đương những trách nhiệm chung đối với làng xóm trong thời gian một năm.
Đây không chỉ là một nghi thức mang tính truyền thống, mà còn là nét đẹp văn hóa đặc sắc được người dân làng Bằng A gìn giữ qua nhiều thế hệ. Phong tục thể hiện rõ đạo lý “kính lão, trọng thọ”, đề cao vai trò của người cao tuổi trong đời sống cộng đồng, đồng thời gắn kết các thế hệ cư dân trong việc duy trì, bảo tồn những giá trị văn hóa lâu đời của địa phương.
Năm 2026 đánh dấu 143 năm địa phương duy trì và tổ chức lễ trình bô - một phong tục truyền thống giàu ý nghĩa của khu dân cư Bằng A. Trải qua hơn một thế kỷ, nghi lễ này không chỉ được bảo tồn nguyên vẹn, mà còn trở thành nét sinh hoạt văn hóa đặc trưng, gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng cư dân nơi đây.
Theo lệ làng, khi bước sang tuổi 50, các nam, nữ công dân sẽ thực hiện lễ trình làng để chính thức gia nhập hàng ngũ theo hầu các bậc cao niên. Từ thời điểm đó, họ đảm nhận vai trò cùng chung tay đóng góp, tham gia tổ chức và gánh vác các công việc chung của làng trong suốt một năm. Nghi thức này không chỉ đánh dấu sự trưởng thành về vị thế trong cộng đồng, mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự kế thừa và tiếp nối các giá trị truyền thống qua nhiều thế hệ.
Theo thời gian, cùng với sự phát triển và mở rộng của cộng đồng cư dân, phong tục trình bô của làng không chỉ giới hạn ở những người sinh ra tại địa phương mà còn được mở rộng cho cả những người làm dâu, làm rể hoặc những cư dân đã sinh sống lâu năm, gắn bó mật thiết với nơi đây và xem làng Bằng A như quê hương thứ hai của mình. Sự linh hoạt này thể hiện tinh thần cởi mở, đoàn kết và tính cộng đồng bền chặt của người dân trong việc gìn giữ, lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống.
Trong năm 2026, lễ trình bô ghi nhận sự tham gia của 43 người, bao gồm 21 ông bô và 22 bà bô, được chính thức trình làng theo đúng nghi thức truyền thống. Đây không chỉ là dấu mốc quan trọng đối với mỗi cá nhân, mà còn góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa, củng cố sự gắn kết giữa các thế hệ trong cộng đồng tại khu dân cư Bằng A.
Qua nhiều thế hệ, hàng trăm “bô” sau khi qua đời đều được thờ tự trang trọng tại đình làng, trong đó có những người được hương khói phụng thờ quanh năm. Việc duy trì không gian thờ tự này không chỉ thể hiện lòng tri ân, sự kính trọng của hậu thế đối với các bậc tiền nhân, mà còn góp phần gìn giữ mạch nối tâm linh bền chặt của cộng đồng. Đây được xem là một nét văn hóa đặc sắc của làng Bằng A, phản ánh rõ bản sắc riêng và sự khác biệt so với nhiều khu dân cư khác cũng tồn tại tục lệ tương tự, qua đó làm nổi bật chiều sâu truyền thống và tính kế thừa lâu đời của địa phương.
Trong khuôn khổ lễ trình bô, các nghi thức tế thánh và tế bô được tổ chức trang nghiêm, thể hiện sự thành kính của người tham gia khi báo cáo với các thế hệ “bô” đi trước để xin chính thức gia nhập hội bô của làng. Đây không chỉ là nghi lễ mang tính thủ tục, mà còn chứa đựng ý nghĩa tâm linh sâu sắc, khẳng định sự tiếp nối giữa các thế hệ trong cộng đồng.
Thông qua lễ trình bô, những giá trị văn hóa truyền thống, phong tục tập quán lâu đời được trao truyền một cách tự nhiên từ thế hệ này sang thế hệ khác, góp phần gìn giữ bản sắc riêng của địa phương. Đồng thời, nghi lễ cũng tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng, củng cố tình làng nghĩa xóm và xây dựng mối quan hệ bền chặt, hài hòa giữa các thành viên trong đời sống xã hội.
Hà Trần
