Hội thảo do Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hệ thống nông nghiệp Việt Nam phối hợp với UBND xã An Khánh và tổ chức Action on Poverty tổ chức, thu hút sự tham gia của hàng trăm đại biểu đến từ các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, hợp tác xã và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp.
Sự kiện có sự tham dự của đại diện các cơ quan chuyên môn thành phố Hà Nội, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, UBND xã An Khánh cùng nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã nông nghiệp. Các đại biểu đã tập trung trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong sản xuất nông nghiệp, góp phần nâng cao khả năng thích ứng trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu.
Tại hội thảo, PGS.TS Đào Thế Anh, Chủ tịch Hội Khoa học Phát triển nông thôn Việt Nam cho rằng, chuyển đổi xanh gắn với ứng dụng công nghệ số là xu hướng tất yếu của nền nông nghiệp hiện đại. Theo ông, trong bối cảnh chất lượng đất sản xuất đang có dấu hiệu suy giảm và sản xuất nông nghiệp vẫn phụ thuộc nhiều vào vật tư đầu vào, việc phát triển các mô hình nông nghiệp sinh thái kết hợp công nghệ số sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải khí nhà kính.
PGS.TS Đào Thế Anh cũng chia sẻ nhiều kinh nghiệm về ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số trong phát triển nông nghiệp, du lịch nông thôn. Theo đó, việc ứng dụng công nghệ có thể giúp giảm trung bình khoảng 30% lượng phát thải carbon thông qua tối ưu hóa quy trình sản xuất, sử dụng hiệu quả nước tưới, phân bón và các nguồn lực khác.
Bên cạnh những phân tích từ góc độ khoa học, hội thảo cũng giới thiệu nhiều giải pháp công nghệ mới phục vụ sản xuất nông nghiệp thông minh. Đại diện Công ty Avalve đã trình bày các mô hình ứng dụng AI trong quản lý sản xuất, giám sát đồng ruộng và cơ chế đầu tư đồng bộ nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi số tại các địa phương.
Một trong những nội dung được quan tâm tại hội thảo là việc công bố kết quả dự án và dự thảo Đề án "Phát triển nông nghiệp công nghệ cao, ứng dụng chuyển đổi số tại xã An Khánh giai đoạn 2026-2030" do Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hệ thống nông nghiệp Việt Nam xây dựng.
Theo TS Hoàng Xuân Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hệ thống nông nghiệp Việt Nam, đề án định hướng quy hoạch vùng bãi sông Đáy và khu vực cánh đồng xã An Khánh thành vùng sản xuất nông nghiệp sinh thái ứng dụng công nghệ cao kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm. Quy mô triển khai ban đầu khoảng 50ha và từng bước mở rộng lên từ 500 đến 1.000ha trong giai đoạn tiếp theo.
Đề án được xây dựng trên ba trụ cột chính gồm hạ tầng Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo và công nghệ blockchain kết hợp nhật ký sản xuất điện tử.
Trong đó, hệ thống IoT sẽ lắp đặt các cảm biến theo dõi nhiệt độ, độ ẩm, độ dẫn điện (EC) và độ pH của đất để tự động điều khiển hệ thống tưới tiêu. Các trạm cảm biến được thiết kế theo dạng mô-đun có thể tháo lắp nhanh nhằm thích ứng với điều kiện ngập lụt tại vùng bãi ven sông.
Đối với ứng dụng AI, hệ thống sẽ hỗ trợ nhận diện sớm sâu bệnh thông qua camera, đưa ra cảnh báo thiên tai trước từ 24 đến 48 giờ và tối ưu hóa quá trình bón phân tự động, góp phần giảm ít nhất 20% lượng phân bón hóa học sử dụng trong sản xuất.
Cùng với đó, công nghệ blockchain kết hợp nhật ký điện tử sẽ được triển khai tới toàn bộ các hộ tham gia dự án. Mỗi sản phẩm sẽ được gắn mã QR để phục vụ truy xuất nguồn gốc, minh bạch toàn bộ quá trình sản xuất và nâng cao niềm tin của người tiêu dùng đối với nông sản.
Theo mục tiêu đề ra, sau khi triển khai đồng bộ, giá trị sản xuất của vùng dự án có thể tăng từ 2,5 đến 4 lần so với phương thức canh tác truyền thống; lợi nhuận của người nông dân tăng tối thiểu 30%, đồng thời 100% phụ phẩm hữu cơ sẽ được tái chế nhằm hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" (Net Zero).
Tại hội thảo, đại diện Cục Kinh tế hợp tác cũng chia sẻ nhiều giải pháp phát huy vai trò của hợp tác xã và cộng đồng trong phát triển nông nghiệp gắn với du lịch nông thôn. Nhiều mô hình sáng tạo như chương trình "Học kỳ nông nghiệp", trải nghiệm sản xuất hoặc dịch vụ thuê đất canh tác kết hợp giám sát từ xa bằng hệ thống camera được đánh giá là hướng đi mới, góp phần gia tăng giá trị cho sản phẩm nông nghiệp và tạo thêm nguồn thu cho người dân.
Các đại biểu nhận định, trước những tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu, chuyển đổi số không chỉ là giải pháp nâng cao năng suất mà còn là yếu tố quyết định khả năng thích ứng và phát triển bền vững của ngành nông nghiệp. Việc kết hợp khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo và mô hình sản xuất sinh thái sẽ góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và thân thiện với môi trường.
Hội thảo cũng khẳng định, với sự đồng hành của các cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân, việc phát triển các mô hình nông nghiệp thông minh sẽ từng bước tạo động lực mới cho ngành nông nghiệp Hà Nội, góp phần thực hiện mục tiêu chuyển đổi xanh, nâng cao giá trị gia tăng và xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững trong giai đoạn tới.
Minh Thắm
