Tín dụng tăng nhanh, dòng vốn dịch chuyển theo nhu cầu phát triển
Đến ngày 30/9/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt khoảng 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025 và tăng 16,69% so với cùng kỳ. Quy mô vốn bổ sung trong 9 tháng tương đương khoảng 2,2 triệu tỷ đồng, cho thấy hệ thống ngân hàng tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cung ứng nguồn lực cho nền kinh tế.
Theo Ngân hàng Nhà nước, dòng vốn đang tập trung đáng kể vào khu vực sản xuất, kinh doanh. Đến cuối tháng 8, nhóm này chiếm 77,44% tổng dư nợ; tín dụng nông nghiệp, nông thôn chiếm khoảng 22%, còn doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 20%. Tín dụng xuất khẩu tăng 33,32%, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao tăng 39,62% so với cuối năm 2025.
Những con số này phản ánh nhu cầu vốn tại các lĩnh vực tạo ra hàng hóa, dịch vụ và thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, tốc độ tăng dư nợ chưa đủ để đánh giá hiệu quả phân bổ vốn. Khả năng tiếp cận tín dụng, tiến độ thực hiện dự án và hiệu quả sử dụng vốn mới là những yếu tố quyết định dòng tiền có chuyển hóa thành giá trị kinh tế hay không.
Tại họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng quý III/2026, ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Tín dụng, Ngân hàng Nhà nước, cho biết cơ quan điều hành đang thúc đẩy các chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ, ưu tiên những lĩnh vực cần nguồn vốn dài hạn.
Cam kết vốn lớn, giải ngân cần bám sát tiến độ
Chương trình cho vay nhà ở xã hội là một ví dụ về khoảng cách giữa quy mô cam kết và dòng tiền thực tế. Từ mức 120.000 tỷ đồng ban đầu, chương trình hiện có 11 ngân hàng tham gia với tổng quy mô hơn 153.000 tỷ đồng. Đến ngày 31/8/2026, số tiền cam kết cho vay đạt 50.300 tỷ đồng, nhưng doanh số giải ngân mới khoảng 17.500 tỷ đồng, dư nợ đạt 14.300 tỷ đồng.
Cam kết cho vay đã tăng gần ba lần so với cuối năm 2025, song giải ngân phụ thuộc vào tiến độ xây dựng và nhu cầu vốn của từng dự án. Điều này cho thấy mở rộng hạn mức tín dụng cần đi cùng việc tháo gỡ vướng mắc về nguồn cung và tiến độ triển khai nhà ở xã hội.
Ở lĩnh vực hạ tầng điện, giao thông và công nghệ chiến lược, chương trình tín dụng quy mô 500.000 tỷ đồng có 21 ngân hàng đăng ký tham gia, kéo dài đến hết năm 2030. Tuy nhiên, dư nợ đến cuối tháng 8 mới đạt khoảng 16.910 tỷ đồng. Nguồn vốn chỉ có thể được giải ngân khi dự án đáp ứng điều kiện vay và phát sinh nhu cầu thực tế.
Ngược lại, chương trình tín dụng nông, lâm, thủy sản đã ghi nhận doanh số giải ngân lũy kế gần 238.120 tỷ đồng, vượt quy mô hiện tại 185.000 tỷ đồng, với 88.434 lượt khách hàng được giải ngân. Kết quả này cho thấy nhu cầu vốn tại khu vực sản xuất có thể vượt hạn mức chương trình khi phạm vi hỗ trợ được mở rộng.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết cơ quan điều hành sẽ tiếp tục hỗ trợ nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh, đồng thời kiểm soát tín dụng ở những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.
Trong bối cảnh nhu cầu vốn thường tăng mạnh vào cuối năm, bài toán đặt ra không đơn thuần là bơm thêm tín dụng, mà phải bảo đảm vốn đến đúng đối tượng, đúng tiến độ và tạo ra hiệu quả thực chất. Đây sẽ là yếu tố quan trọng quyết định đóng góp của dòng vốn ngân hàng đối với tăng trưởng kinh tế năm 2026.
Minh Thành (t/h)
