Phương án được xây dựng theo lộ trình ba giai đoạn, bám sát điều kiện thực tế của từng khu vực và khả năng triển khai của hệ thống vận tải công cộng, bảo đảm không gây xáo trộn lớn đến nhu cầu đi lại của người dân.
Ở giai đoạn 1, bắt đầu từ ngày 1/7/2026, thành phố giữ nguyên 20 tuyến buýt hiện có, gồm các tuyến 08A, 08B, 09A, 09B, 34, 43, E02, E05, E07, E08, E09, E11, 60A, E07TC, 142, 143, 144, 159, BRT 01 và 13. Đây là các tuyến đã sử dụng phương tiện điện, khí CNG hoặc tuyến buýt nhanh BRT có đặc thù riêng về hạ tầng và tổ chức vận hành, do đó tiếp tục duy trì để bảo đảm ổn định khai thác.
Sang giai đoạn 2, từ ngày 1/1/2028, Hà Nội sẽ triển khai chuyển đổi đối với 22 tuyến buýt còn lại sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch. Trong đó có nhiều tuyến có sản lượng hành khách lớn như 19, 21A, 21B, 47A, 47B, E03, E10, 161, 07, 96… Riêng các tuyến 65 và 122 được ưu tiên chuyển đổi sang xe buýt điện trước thời điểm này. Cùng với đó, thành phố dự kiến điều chỉnh điểm đầu, cuối đối với các tuyến 48, 51 và 84 nhằm nâng cao hiệu quả khai thác, tăng khả năng kết nối với các khu vực dân cư và đầu mối giao thông quan trọng.
Đến giai đoạn 3, từ năm 2030, việc chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh sẽ tiếp tục được hoàn tất đối với các tuyến còn lại, trong đó có tuyến số 95. Đồng thời, Hà Nội dự kiến mở mới 12 tuyến buýt nhằm mở rộng mạng lưới, tăng độ phủ và nâng cao khả năng tiếp cận giao thông công cộng.
Theo đánh giá của Tramoc, sau khi hoàn thành cả ba giai đoạn, tổng số tuyến buýt trên toàn mạng sẽ tăng từ 128 lên 146 tuyến. Năng lực vận chuyển dự kiến đạt khoảng 2,63 triệu lượt khách mỗi ngày, tăng gần 10% so với hiện nay. Riêng khu vực Vành đai 1, năng lực phục vụ sẽ vượt 1,1 triệu lượt khách/ngày, tạo điều kiện để người dân dễ dàng tiếp cận xe buýt trong bối cảnh phương tiện cá nhân từng bước bị hạn chế.
Lộ trình chuyển đổi được thiết kế với các mốc cụ thể: đến ngày 1/7/2026, 100% xe buýt hoạt động trong Vành đai 1 sử dụng nhiên liệu điện hoặc năng lượng xanh; đến ngày 1/1/2028, mục tiêu này được mở rộng ra khu vực Vành đai 2; và từ năm 2030, toàn bộ xe buýt trong phạm vi Vành đai 3 sẽ hoàn tất chuyển đổi.
Việc triển khai đồng bộ phương án này không chỉ góp phần cải thiện chất lượng không khí, giảm phát thải mà còn từng bước nâng cao vai trò của giao thông công cộng trong hệ thống vận tải đô thị. Khi mạng lưới được mở rộng, phương tiện được hiện đại hóa và vận hành ổn định, xe buýt sẽ trở thành lựa chọn thuận tiện hơn đối với người dân, qua đó tạo nền tảng cho quá trình điều tiết và giảm dần phương tiện cá nhân trong khu vực nội đô một cách thực chất và bền vững.
Minh Thắm
