Hoạt động ngân hàng 2015: Kỳ vọng vào sức bật mới

Năm 2014, một số kết quả đạt được như ổn định kinh tế vĩ mô, ổn định thị trường tiền tệ và hoạt động ngân hàng… 2015 được dự báo sẽ là một năm đầy ắp công việc và thách thức cho ngành ngân hàng… nhưng không có nghĩa là không thể vượt qua.

Thận trọng với mục tiêu kinh tế vĩ mô

Lạm phát năm 2014 được kiềm chế ở mức thấp - đó là kết quả của việc kiên định và nỗ lực triển khai các giải pháp điều hành theo mục tiêu kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô của Chính phủ. Năm 2014 cũng chứng kiến giá cả hàng hóa cơ bản, đặc biệt mặt hàng có tác động lớn đến thị trường như xăng dầu trên thị trường quốc tế có xu hướng giảm, giúp giảm giá nhiều mặt hàng nhập khẩu thiết yếu là đầu vào sản xuất của Việt Nam; cân đối cung - cầu hàng hóa tiếp tục được bảo đảm và không có đột biến. Từ những kết quả trên, Quốc hội đã thông qua các mục tiêu kinh tế năm 2015, trong đó lạm phát là 5%, tăng trưởng kinh tế là 6,2%.

Thực tế, con số trên là tương đối cao. Bởi trong bối cảnh nền kinh tế thế giới phục hồi chưa bền vững, kinh tế vĩ mô trong nước đã có cải thiện, nhưng hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp còn khó khăn, quá trình tái cơ cấu nền kinh tế vẫn đang tiếp tục. Mặc dù lạm phát thế giới ở mức thấp, thuận lợi cho việc kiểm soát lạm phát trong nước, nhưng việc điều chỉnh giá các mặt hàng Nhà nước quản lý, dự kiến sẽ thực hiện trong năm 2015, cùng với tác động trễ của lượng tiền cung ứng đưa ra mua ngoại tệ trong năm 2014, sẽ tạo áp lực tới lạm phát nếu không có biện pháp kiểm soát tốt.

Đối với mục tiêu tăng trưởng kinh tế 6,2%, muốn đạt được, phải có sự cải thiện về lượng (khối lượng vốn đầu tư) và về chất (hiệu quả đầu tư). Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, khi sức hấp thụ vốn của nền kinh tế đang ở mức thấp thì để đạt được mục tiêu này cũng là một thách thức. Bởi vậy, cần có sự phối hợp, triển khai đồng bộ các giải pháp chính sách giữa các bộ, ngành để tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho sản xuất - kinh doanh, nâng cao sức hấp thụ vốn của doanh nghiệp, khơi thông dòng vốn tín dụng.

Dù mục tiêu lạm phát và tăng trưởng kinh tế là cao, song trong năm 2015, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục kiên định thực hiện chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với các chính sách khác để bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an toàn hoạt động của hệ thống ngân hàng, đồng thời thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và người dân để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, nhưng không chủ quan với những diễn biến của lạm phát.

Bà Nguyễn Thị Hồng, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết, về mục tiêu và các giải pháp lớn điều hành Chính sách tiền tệ năm 2015, Ngân hàng Nhà nước sẽ thực hiện các giải pháp điều hành tín dụng theo hướng mở rộng tín dụng đi đôi với kiểm soát chất lượng tín dụng; tập trung tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng phục vụ phát triển sản xuất, kinh doanh; tiếp tục triển khai các chương trình gắn kết tín dụng ngân hàng với chính sách ngành kinh tế, chuyển dịch cơ cấu tín dụng theo hướng tập trung vốn cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên theo chủ trương của Chính phủ.

Đẩy nhanh tiến độ xử lý nợ xấu

Vấn đề đáng lo ngại hiện nay đó là sự tắc nghẽn của dòng vốn tín dụng. Vì vậy, nhiệm vụ trọng tâm của ngành ngân hàng trong năm 2015 là làm sao khơi thông được dòng vốn tín dụng, bởi hiện nay, nền kinh tế đã có dấu hiệu phục hồi, song số doanh nghiệp yếu kém vẫn rất nhiều kéo theo nợ xấu vẫn cao.

Theo các chuyên gia tài chính, để lưu thông dòng vốn tín dụng, phải xử lý nợ xấu toàn ngành xuống 3%. Tuy nhiên, để thực hiện được mục tiêu này, ngoài việc đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế, tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp thì Ngân hàng Nhà nước phải đẩy nhanh tái cơ cấu các tổ chức tín dụng, công khai minh bạch về nợ xấu; thực hiện các giải pháp kiểm soát chất lượng tín dụng, hạn chế nợ xấu gia tăng; tăng cường thanh tra, giám sát về nợ xấu, chất lượng tín dụng và việc thực hiện quy định pháp luật về phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro...

Hiện nay, Ngân hàng Nhà nước đã có Đề án Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011 - 2015. Trong đó, năm 2015, Ngân hàng Nhà nước sẽ tập trung triển khai một số nội dung chính như sau.

Tạo điều kiện thúc đẩy triển khai các phương án sáp nhập, hợp nhất, mua lại các tổ chức tín dụng trên cơ sở tự nguyện và đúng pháp luật. Trong đó, nâng cao vai trò chủ đạo của các ngân hàng thương mại nhà nước; xử lý tiếp một bước cơ bản tình trạng sở hữu chéo để hình thành một số tổ chức tín dụng có quy mô lớn, khả năng cạnh tranh cao theo mục tiêu tại Đề án 254; kiên quyết xử lý pháp nhân theo luật định những tổ chức tín dụng yếu kém không có triển vọng phục hồi và phát triển, kể cả giải thể, phá sản, can thiệp bắt buộc.

Tiếp tục đẩy nhanh tiến độ xử lý nợ xấu gắn với cơ cấu lại các tổ chức tín dụng và lành mạnh hóa tài chính, tăng vốn điều lệ của tổ chức tín dụng; nâng cao năng lực quản trị, điều hành, hệ thống quản trị rủi ro, hệ thống kiểm toán, kiểm soát nội bộ đi đôi với tiếp tục hiện đại hóa công nghệ ngân hàng.

Xây dựng và triển khai Đề án nâng cao năng lực tài chính (với trọng tâm là tăng vốn điều lệ) của các ngân hàng thương mại nhà nước năm 2015; tăng cường thanh tra, kiểm tra và giám sát chặt chẽ việc thực hiện phương án cơ cấu lại của các tổ chức tín dụng đã được phê duyệt; hỗ trợ, xử lý kịp thời các vướng mắc phát sinh để đảm bảo các tổ chức tín dụng cơ cấu lại thành công.

Phối hợp với các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước cơ cấu lại các công ty con là công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính yếu kém gắn với thực hiện thoái vốn đầu tư trong lĩnh vực ngân hàng, nhằm thúc đẩy sáp nhập, hợp nhất và tăng cường quy mô, năng lực tài chính của tổ chức tín dụng.

Ban hành các chuẩn mực mới về quản trị ngân hàng phù hợp với thông lệ, chuẩn mực quốc tế, đồng thời triển khai các bước tiến tới áp dụng Basel II; hoàn thiện các quy định về tổ chức và hoạt động của một số loại hình tổ chức tín dụng.

Đẩy mạnh cơ cấu lại ngân hàng hợp tác xã và quỹ tín dụng nhân dân, kiên quyết xử lý các quỹ tín dụng nhân dân yếu kém, tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng cho rằng, hệ thống ngân hàng đang tích cực triển khai nhiều giải pháp xử lý nợ xấu. Bản thân các tổ chức tín dụng tăng trích lập dự phòng rủi ro để xử lý nợ xấu, lợi nhuận của hệ thống ngân hàng do đó giảm, tuy nhiên, việc đó là cần thiết để góp phần hỗ trợ các doanh nghiệp. Trong quá trình cấp tín dụng mới, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo và các ngân hàng thương mại cũng thận trọng nhằm hạn chế phát sinh nợ xấu mới. Công ty Quản lý tài sản (VAMC) cũng chỉ là một công cụ để xử lý nợ xấu. Trong điều kiện xử lý nợ xấu không dùng ngân sách, với nhiệm vụ xử lý nợ xấu đặt ra, hoạt động của VAMC là phù hợp với bối cảnh hiện nay.

Hy vọng, từ những kết quả thuận lợi đạt được trong năm 2014 và sự quyết liệt trong việc điều hành ổn định thị trường tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước trong năm 2015 - sẽ tiếp tục là những điều kiện thuận lợi nhằm cải thiện mạnh mẽ hệ thống ngân hàng, góp phần ổn định nền kinh tế vĩ mô.

Hoàng Hà