Theo số liệu từ Hiệp hội Rau quả Việt Nam, trong quý I/2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Liên minh châu Âu (EU) đạt khoảng 121 triệu USD, tăng 33% so với cùng kỳ năm 2025. Diễn biến này cho thấy nhu cầu nhập khẩu từ thị trường EU đang phục hồi và mở rộng rõ rệt.
Đáng chú ý, chanh leo trở thành mặt hàng dẫn đầu với giá trị xuất khẩu gần 30,5 triệu USD, tăng tới 73% so với cùng kỳ năm trước và chiếm hơn 25% tổng kim ngạch. Đây là mức tăng trưởng vượt trội, khẳng định vị thế ngày càng quan trọng của loại trái cây này tại thị trường khó tính bậc nhất thế giới.
Xếp thứ hai là hạt dẻ cười, đạt 26,5 triệu USD, tăng mạnh 137%, nâng tỷ trọng lên gần 22%. Bên cạnh đó, một số mặt hàng dù quy mô còn nhỏ nhưng ghi nhận mức tăng trưởng đột biến. Dâu tây đạt 2,21 triệu USD, tăng tới 736 lần, trong khi mắc ca đạt 2,25 triệu USD, tăng hơn 7 lần so với cùng kỳ.
Trái ngược với xu hướng trên, sầu riêng – sản phẩm từng được kỳ vọng lại có kim ngạch xuất khẩu sang EU khá khiêm tốn, chỉ đạt khoảng 404.000 USD trong quý I. Dù tăng 50% so với cùng kỳ năm trước, tỷ trọng của mặt hàng này vẫn chỉ chiếm khoảng 0,33%.
Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, đặc thù khoảng cách địa lý xa khiến phần lớn rau quả xuất khẩu sang EU là hàng chế biến, chiếm khoảng 2/3 tổng lượng. Trong khi đó, các sản phẩm tươi chủ yếu được vận chuyển bằng đường hàng không, kéo theo chi phí cao.
Lý giải về sức hút của chanh leo, ông Nguyên cho biết, loại quả này phù hợp với xu hướng tiêu dùng tại châu Âu, đặc biệt trong ngành công nghiệp chế biến thực phẩm. Chanh leo được sử dụng rộng rãi trong sản xuất nước giải khát, cocktail và các sản phẩm bánh kẹo.
Trong khi đó, dâu tây được xem là “ngôi sao mới nổi” nhờ tốc độ tăng trưởng vượt bậc, đến từ việc đầu tư bài bản tại Lâm Đồng và các tỉnh miền núi phía Bắc. Tuy nhiên, do chủ yếu xuất khẩu dưới dạng tươi và phụ thuộc vào vận chuyển hàng không, chi phí cao vẫn là rào cản lớn đối với việc mở rộng quy mô.
Đối với sầu riêng, thị trường EU hiện vẫn mang tính “ngách”, chủ yếu phục vụ cộng đồng người châu Á sinh sống tại đây.
Các chuyên gia nhận định, để gia tăng thị phần tại EU, doanh nghiệp Việt cần tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn như GlobalGAP, đồng thời đầu tư vào mô hình sản xuất công nghệ cao, nhà kính và hệ thống logistics. Việc tổ chức sản xuất theo đơn đặt hàng cụ thể từ đối tác cũng là yếu tố then chốt giúp đáp ứng yêu cầu khắt khe từ thị trường này.
Hoàng Phương (t/h)
