Áp lực vốn dài hạn vẫn chi phối thị trường
Diễn biến trên thị trường tiền gửi trong tháng 7 cho thấy các ngân hàng tiếp tục ưu tiên thu hút nguồn vốn có kỳ hạn dài nhằm đáp ứng nhu cầu tín dụng và bảo đảm các tỷ lệ an toàn hoạt động.
Theo Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, lãi suất tiền gửi bình quân trong tháng 6 đã tăng khoảng 0,2 điểm phần trăm so với tháng trước tại hầu hết các kỳ hạn từ 12 tháng trở lên. Nếu so với đầu năm, mức tăng đạt khoảng 1 điểm phần trăm ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên.
Xu hướng này phản ánh thực tế tăng trưởng tín dụng đang vượt tốc độ huy động vốn, buộc nhiều ngân hàng phải duy trì mức lãi suất đủ hấp dẫn để giữ chân và thu hút dòng tiền gửi.
Khảo sát cuối tháng 7 cũng cho thấy lãi suất giữa các ngân hàng tiếp tục phân hóa. Nhiều ngân hàng thương mại niêm yết lãi suất trên 7%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 đến 24 tháng ở các sản phẩm gửi trực tuyến.
Bên cạnh đó, một số mức lãi suất từ 9-10%/năm vẫn xuất hiện trên thị trường, nhưng chỉ áp dụng đối với các khoản tiền gửi có giá trị đặc biệt lớn, lên tới hàng trăm hoặc hàng nghìn tỷ đồng.
Trong khi đó, nhóm ngân hàng thương mại nhà nước vẫn duy trì mặt bằng lãi suất ổn định hơn, với mức chênh lệch đáng kể giữa hình thức gửi trực tuyến và gửi tại quầy.
Chính sách mới giúp giảm áp lực nhưng chưa đủ kéo lãi suất đi xuống
Một yếu tố được thị trường quan tâm là Quyết định số 1743/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước, có hiệu lực từ ngày 1/8/2026.
Theo quy định mới, tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính vào tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) được nâng từ 20% lên 50%.
Theo đánh giá của nhiều tổ chức phân tích, quy định này sẽ tạo thêm dư địa tín dụng cho các ngân hàng đang nắm giữ lượng lớn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước như BIDV, Vietcombank, VietinBank, Agribank và MB.
Việc giảm áp lực về tỷ lệ LDR cũng đồng nghĩa các ngân hàng này sẽ không cần đẩy mạnh cạnh tranh huy động vốn như trước, qua đó góp phần ổn định mặt bằng lãi suất trên thị trường.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, tác động của chính sách chủ yếu nằm ở việc cải thiện khả năng phân bổ nguồn vốn hơn là tạo thêm thanh khoản mới cho toàn hệ thống.
Bởi vậy, áp lực huy động vốn trung và dài hạn vẫn chưa biến mất khi nhu cầu tín dụng tiếp tục tăng cao.
Kỳ vọng ổn định hơn trong nửa cuối năm
Theo Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS), xu hướng tăng lãi suất từ đầu năm chủ yếu diễn ra ở các kỳ hạn trung và dài hạn. Trong khi nhóm ngân hàng quốc doanh điều chỉnh khá rõ ở kỳ hạn từ 12 đến 24 tháng, các ngân hàng tư nhân có mức tăng không đồng đều.
Trong khi đó, Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) nhận định môi trường lãi suất tại Việt Nam vẫn chịu áp lực do khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn chưa được thu hẹp.
Dù vậy, thanh khoản hệ thống được kỳ vọng sẽ cải thiện dần trong những tháng cuối năm nhờ lượng tiền gửi của Kho bạc Nhà nước và nguồn vốn vay nước ngoài bổ sung vào hệ thống ngân hàng.
Theo các chuyên gia, nếu các nguồn vốn này được giải ngân đúng tiến độ, áp lực huy động sẽ giảm bớt, tạo điều kiện để mặt bằng lãi suất huy động và lãi suất cho vay ổn định hơn trong nửa cuối năm 2026.
Tuy nhiên, trong ngắn hạn, khả năng lãi suất huy động giảm mạnh vẫn được đánh giá là không cao, nhất là ở các kỳ hạn dài - nơi các ngân hàng vẫn cần duy trì sức hấp dẫn để bảo đảm nguồn vốn phục vụ tăng trưởng tín dụng.
Minh Thành (t/h)
