Chế biến - chế tạo tiếp tục giữ vai trò trụ cột
Theo ghi nhận, chỉ số sản xuất công nghiệp của tỉnh trong 3 tháng đầu năm tăng khoảng 9,19% so với cùng kỳ. Động lực tăng trưởng chủ yếu vẫn đến từ lĩnh vực chế biến, chế tạo – ngành gắn chặt với lợi thế nông nghiệp và xuất khẩu.
Các nhóm sản phẩm chủ lực như nông sản chế biến, dệt may, vật liệu xây dựng, điện thương phẩm… tiếp tục tăng trưởng ổn định, đáp ứng nhu cầu thị trường trong và ngoài nước.
Song song đó, hoạt động thu hút đầu tư có những tín hiệu khởi sắc khi một số dự án mới được cấp phép tại các cụm công nghiệp, cùng với việc bổ sung thêm dự án vào các khu công nghiệp hiện hữu. Điều này cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đối với môi trường đầu tư của tỉnh vẫn được duy trì.
Hiện các khu công nghiệp trên địa bàn có hàng trăm dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký lớn. Tuy nhiên, tỷ lệ lấp đầy mới đạt trên 50%, cho thấy dư địa phát triển còn lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả.
Hạ tầng, năng lượng – “nút thắt” cần tháo gỡ
Dù tăng trưởng khả quan, công nghiệp của Lâm Đồng đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn mang tính cấu trúc.
Trước hết là tiến độ đầu tư hạ tầng khu, cụm công nghiệp còn chậm, thiếu đồng bộ. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tiếp tục là rào cản lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai dự án.
Đáng chú ý, lĩnh vực năng lượng đang gặp nhiều khó khăn khi các dự án điện, đặc biệt là điện gió và năng lượng tái tạo bị chồng lấn với quy hoạch khoáng sản, nhất là khu vực dự trữ titan quốc gia. Nhiều dự án đã hoàn thành nhưng chưa thể vận hành hoặc chưa khai thác hết công suất, gây lãng phí nguồn lực.
Các dự án năng lượng quy mô lớn như Trung tâm Điện lực Sơn Mỹ hay Kho cảng LNG Sơn Mỹ vẫn đang trong quá trình tháo gỡ vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ, dù có vai trò quan trọng đối với an ninh năng lượng khu vực.
Bên cạnh đó, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công mới đạt khoảng 2% kế hoạch, cho thấy áp lực rất lớn trong việc triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm – yếu tố then chốt để mở rộng không gian công nghiệp.
Điều chỉnh quy hoạch, tạo dư địa phát triển
Toàn tỉnh hiện có 23 cụm công nghiệp đã có nhà đầu tư hạ tầng, với tổng diện tích hơn 819 ha, thu hút 212 dự án thứ cấp. Tuy nhiên, việc rà soát cho thấy cần điều chỉnh để phù hợp với thực tế.
Sở Công thương đề xuất loại bỏ 6 cụm công nghiệp khỏi quy hoạch và chuyển 14 cụm sang định hướng sau năm 2030. Đồng thời, tỉnh dự kiến bổ sung mới 15 cụm công nghiệp giai đoạn 2026 – 2030, tập trung tại các địa bàn có lợi thế về quỹ đất và giao thông.
Theo phương án điều chỉnh, đến năm 2030, toàn tỉnh sẽ có 62 cụm công nghiệp với tổng diện tích hơn 2.340 ha; đến năm 2050 mở rộng lên hơn 4.135 ha.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lê Trọng Yên nhấn mạnh, thời gian tới, ngành chức năng cần tập trung xử lý các vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ đầu tư hạ tầng khu, cụm công nghiệp. Đồng thời, phối hợp với các bộ, ngành Trung ương để tháo gỡ khó khăn cho các dự án năng lượng, đặc biệt là những dự án liên quan đến quy hoạch khoáng sản.
Hướng tới phát triển công nghiệp bền vững
Lãnh đạo UBND tỉnh nhận định, công nghiệp Lâm Đồng vẫn còn nhiều dư địa, nhưng điều kiện tiên quyết là phải tháo gỡ triệt để các “nút thắt” về hạ tầng, năng lượng và thủ tục đầu tư.
Thời gian tới, tỉnh sẽ tập trung: Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng khu – cụm công nghiệp. Phối hợp với các bộ, ngành tháo gỡ vướng mắc cho các dự án năng lượng. Cải thiện môi trường đầu tư, rút ngắn thủ tục hành chính. Thu hút các dự án quy mô lớn, công nghệ cao.
Song song đó, tỉnh định hướng phát triển mạnh các ngành công nghiệp chế biến sâu như bô xít – alumin – nhôm, chế biến titan, cùng với năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời, điện rác) và các lĩnh vực mới như hydrogen xanh, amoniac xanh.
Việc phát triển thương mại điện tử, logistics, hạ tầng thương mại hiện đại cũng được chú trọng nhằm hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Theo ông Biện Tấn Tài - Phó Giám đốc Sở Công thương cho biết: “cụ thể hóa nghị quyết của Đảng bộ tỉnh, toàn ngành tiếp tục đẩy mạnh phát triển, đưa công nghiệp trở thành trụ cột của nền kinh tế, nhất là chế biến bô xít, alumin, chế biến sâu titan. Địa phương sẽ tập trung vào năng lượng tái tạo điện gió, điện mặt trời, điện rác, thủy điện, tiến tới tham gia vào xây dựng thí điểm điện gió, sản xuất hydrogen xanh và amoniac xanh... Ngành cũng tập trung phát triển các sản phẩm của tỉnh gắn liền với hoạt động xuất nhập khẩu, đa dạng hóa thị trường, nhất là thị trường tiềm năng như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ và châu Âu”.
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, việc giải quyết hiệu quả bài toán hạ tầng và năng lượng không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn mang tính quyết định lâu dài.
Nếu các “nút thắt” được tháo gỡ kịp thời, Lâm Đồng có cơ hội chuyển dịch công nghiệp theo chiều sâu, nâng cao giá trị gia tăng, từng bước khẳng định vai trò là trụ cột tăng trưởng kinh tế của địa phương trong giai đoạn tới.
Hoàng Phương
