Tại các phiên chợ tổ chức định kỳ trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường Lang Biang - Đà Lạt không gian mua bán được bố trí giản dị nhưng đa dạng sản phẩm. Các mặt hàng rau, củ, quả đạt chứng nhận VietGAP, hữu cơ, OCOP… được trưng bày rõ nguồn gốc, đảm bảo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Đây cũng là nơi giới thiệu nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp mới, cách làm sáng tạo trong phát triển kinh tế địa phương.
Là vùng sản xuất rau lớn của cả nước, Lâm Đồng có nguồn cung dồi dào. Tuy nhiên, phiên chợ nông sản hữu cơ vẫn tạo dựng được nhóm khách hàng riêng. Mỗi kỳ họp chợ, lượng người mua không quá đông nhưng ổn định. Họ dành thời gian tìm hiểu kỹ quy trình canh tác, cách chăm sóc trước khi lựa chọn sản phẩm. Điều giữ chân khách hàng không nằm ở giá rẻ mà ở sự minh bạch và cảm giác an tâm khi biết rõ nguồn gốc.
Điểm đặc biệt của phiên chợ là người bán đồng thời cũng là người trực tiếp sản xuất. Hoạt động mua bán vì thế không chỉ dừng lại ở trao đổi hàng hóa mà còn mở ra những cuộc trò chuyện về phương thức canh tác, thời điểm thu hoạch, định hướng sản xuất. Sự gần gũi này góp phần tạo nên nét riêng cho nông sản hữu cơ Đà Lạt.
Theo chia sẻ của chị Nguyễn Tường Vy (phường Xuân Hương - Đà Lạt), sau khi được giới thiệu, chị đã trở thành khách quen của phiên chợ. “Tôi cảm thấy yên tâm khi tìm được nguồn nông sản thuần tự nhiên, không hóa chất. Dù giá cao hơn nhưng hoàn toàn xứng đáng”, chị cho biết.
Thực tế cho thấy, người tiêu dùng tại đây chấp nhận mức giá cao hơn so với thị trường đại trà. Điều này phản ánh sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng: ưu tiên chất lượng, sức khỏe và tính minh bạch thay vì chỉ quan tâm đến giá cả.
Song song đó, tinh thần “mùa nào thức nấy” cũng được thể hiện rõ trong cách sản xuất và tiêu dùng nông sản hữu cơ. Từng mùa vụ mang đến những sản vật đặc trưng của cao nguyên: từ măng tây, đậu Hà Lan mùa xuân; bơ, dâu tây, cà chua mùa hạ; đến hồng giòn, cà rốt mùa thu và cải bắp, bí đỏ mùa đông. Việc lựa chọn thực phẩm theo mùa không chỉ đảm bảo độ tươi ngon mà còn thể hiện sự tôn trọng quy luật tự nhiên.
Tuy nhiên, để tạo ra sản phẩm hữu cơ, người nông dân phải đối mặt với nhiều thách thức. Chi phí sản xuất cao, công chăm sóc lớn, sản lượng không ổn định khiến giá thành khó cạnh tranh với sản phẩm thông thường. Bên cạnh đó, thị trường tiêu thụ vẫn còn hạn chế, nhận thức của một bộ phận người tiêu dùng về sản phẩm hữu cơ chưa đầy đủ.
Theo đại diện Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng, đây là một trong những điểm nghẽn lớn của ngành nông nghiệp hữu cơ hiện nay. Việc chuyển đổi sang sản xuất hữu cơ cũng đòi hỏi thời gian dài để cải tạo đất, nguồn nước và hệ sinh thái.
Dù vậy, từ những gian hàng nhỏ ban đầu, phiên chợ đã dần trở thành điểm hẹn quen thuộc của những người quan tâm đến thực phẩm sạch. Sự phát triển của mô hình này cho thấy tiềm năng lớn nếu tiếp tục duy trì được niềm tin giữa người sản xuất và người tiêu dùng.
Hiện toàn tỉnh Lâm Đồng có 66 tổ chức, cá nhân được chứng nhận sản xuất hữu cơ với tổng diện tích hơn 2.080ha; 171 vùng đủ điều kiện sản xuất hữu cơ và 17 quy trình sản xuất cho nhiều nhóm sản phẩm chủ lực như rau, chè, cà phê, trái cây, dược liệu và chăn nuôi.
Có thể thấy, phiên chợ nông sản hữu cơ không chỉ góp phần giải bài toán đầu ra cho sản phẩm mà còn tạo thêm điểm đến trải nghiệm cho du khách khi đến với Đà Lạt. Từ những giá trị chân thật và bền vững, mô hình này đang từng bước mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp địa phương.
Hoàng Phương
