Những năm qua, trong bối cảnh là tỉnh miền núi có địa hình chia cắt và điều kiện sản xuất còn nhiều khó khăn, Lào Cai đã xác định kinh tế trang trại là hình thức tổ chức sản xuất phù hợp, giúp khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, lao động và lợi thế tự nhiên tại địa phương.
Theo thống kê, toàn tỉnh Lào Cai hiện có 125 trang trại, trong đó 119 trang trại chăn nuôi, 1 trang trại trồng trọt, 3 trang trại nuôi trồng thủy sản và 2 trang trại tổng hợp. Các trang trại chủ yếu do hộ gia đình và cá nhân làm chủ, chưa có sự tham gia của hợp tác xã hoặc doanh nghiệp. Cơ cấu này cho thấy lĩnh vực chăn nuôi vẫn là hướng phát triển chủ lực của kinh tế trang trại trên địa bàn tỉnh.
Các mô hình trang trại đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Tổng vốn đầu tư và vốn sản xuất kinh doanh bình quân đạt khoảng 2,6 tỷ đồng/trang trại; tổng số lao động thường xuyên là 569 người, góp phần giải quyết việc làm tại chỗ. Giá trị sản xuất bình quân đạt khoảng 5,36 tỷ đồng/trang trại, đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của ngành nông nghiệp.
Không chỉ tạo ra giá trị kinh tế, mô hình trang trại còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân, từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún sang sản xuất hàng hóa tập trung, từng bước hình thành đội ngũ nông dân sản xuất giỏi, làm giàu trên chính quê hương, đồng thời hạn chế tình trạng lao động nông thôn di cư.
Đặc biệt, trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện nhiều mô hình trang trại tiêu biểu với quy mô lớn và hiệu quả cao. Điển hình như trang trại chăn nuôi gà quy mô hơn 60.000 con tại xã Xuân Quang, đạt giá trị sản xuất khoảng 8 tỷ đồng mỗi năm; mô hình nuôi cá hồi, cá tầm tại xã Dền Sáng đạt khoảng 6,5 tỷ đồng/năm; đặc biệt, mô hình chăn nuôi thỏ thương phẩm tại xã Thượng Bằng La đạt giá trị sản xuất khoảng 150 tỷ đồng/năm. Các mô hình này không chỉ mang lại thu nhập cao cho chủ trang trại mà còn tạo việc làm ổn định và lan tỏa kinh nghiệm sản xuất cho người dân địa phương.
Để thúc đẩy phát triển kinh tế trang trại, tỉnh Lào Cai đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ về giống, vật tư, vốn vay và hạ tầng sản xuất, lồng ghép trong các chương trình phát triển nông, lâm nghiệp. Tuy nhiên, việc tiếp cận chính sách vẫn còn hạn chế. Đến nay, chưa có trang trại nào được hỗ trợ theo Nghị quyết số 26/2020/NQ-HĐND do vướng mắc về điều kiện, thủ tục và thiếu hướng dẫn cụ thể.
Bên cạnh những kết quả đạt được, kinh tế trang trại của tỉnh Lào Cai vẫn đối mặt với không ít khó khăn như quy mô sản xuất còn nhỏ, mức độ cơ giới hóa và ứng dụng công nghệ cao chưa đồng bộ, năng lực quản trị và liên kết chuỗi giá trị còn hạn chế, đầu ra sản phẩm chưa ổn định. Việc ứng dụng chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu nông sản còn ở mức thấp.
Trong thời gian tới, tỉnh Lào Cai xác định tiếp tục phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững, gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới. Trọng tâm là hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn; khuyến khích tích tụ đất đai; thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia đầu tư phát triển trang trại.
Đồng thời, tỉnh Lào Cai cũng sẽ đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, tăng cường liên kết sản xuất – chế biến – tiêu thụ theo chuỗi giá trị; nâng cao năng lực quản trị cho chủ trang trại và tiếp tục kiến nghị Trung ương hoàn thiện hành lang pháp lý về phát triển kinh tế trang trại, tạo điều kiện để mô hình này phát huy hiệu quả, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế nông thôn trong giai đoạn tới.
Đức Diện
