Phát triển dược liệu theo hướng tập trung, bền vững, chuỗi giá trị khép kín
Theo Nghị quyết, Lào Cai tập trung lãnh đạo, chỉ đạo chuyển mạnh từ tư duy sản xuất dược liệu tự phát sang sản xuất tập trung, quy mô lớn, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững các chuỗi giá trị cây dược liệu. Việc phát triển ngành dược liệu được đặt trên nền tảng khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế so sánh về điều kiện tự nhiên, khí hậu, hệ sinh thái rừng, tri thức bản địa và giá trị văn hóa – du lịch đặc sắc của địa phương.
Cùng với đó, tỉnh định hướng xây dựng và phát triển thương hiệu dược liệu Lào Cai, xây dựng danh mục và bộ nhận diện dược liệu số đồng bộ về tiêu chuẩn kỹ thuật, dữ liệu số, truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng, quy trình kỹ thuật từ sản xuất, thu hái, chế biến đến phân phối sản phẩm; mở rộng thị trường tiêu thụ bền vững, giữ vững chất lượng để bảo vệ và nâng cao giá trị thương hiệu.
Nghị quyết số 48-NQ/TU đề ra mục tiêu đến năm 2030, phát triển dược liệu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn theo hướng sản xuất tập trung, bền vững, gắn với chế biến sâu, chuỗi giá trị khép kín và thị trường tiêu thụ ổn định; nâng cao giá trị gia tăng, sức cạnh tranh và đóng góp của ngành dược liệu trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp của tỉnh.
Theo đó, Lào Cai phấn đấu hình thành các vùng sản xuất dược liệu tập trung gắn với chế biến và tiêu thụ bền vững, với diện tích trên 8.500 ha, sản lượng khoảng 40.000 tấn; tổng giá trị ngành hàng dược liệu sau chế biến đạt trên 2.000 tỷ đồng, tăng từ 2 – 2,5 lần so với năm 2025. Riêng năm 2026, tỉnh triển khai thành công 2 dự án phát triển dược liệu làm nền tảng mở rộng vùng nguyên liệu và hình thành chuỗi giá trị khép kín có tính lan tỏa, khả năng nhân rộng cao.
Phát triển mạnh ngành hàng quế và chế biến sâu
Ngành hàng quế được xác định là một trong những trụ cột quan trọng. Tỉnh đặt mục tiêu phát triển quế theo chuỗi giá trị khép kín mang thương hiệu sản phẩm quốc gia, từng bước mở rộng thị trường xuất khẩu, trở thành mặt hàng chủ lực có giá trị cao. Đến năm 2030, diện tích quế đạt 150.000 ha, sản lượng 50.000 tấn vỏ khô/năm; giá trị sản xuất sản phẩm quế sau chế biến đạt trên 16.800 tỷ đồng, tăng khoảng 2,5 lần so với năm 2025; duy trì và mở rộng diện tích quế được cấp chứng chỉ rừng bền vững tương đương trên 50.000 ha.
Cùng với đó, tỉnh thu hút đầu tư xây dựng mới ít nhất 6 cơ sở chế biến, trong đó 50% sản lượng dược liệu được chế biến sâu; phấn đấu 70% sản lượng dược liệu được tiêu thụ thông qua các chuỗi liên kết ổn định và kênh phân phối chính ngạch, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng.
Một điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết là xây dựng Bảo tàng dược liệu tỉnh Lào Cai gắn với ứng dụng công nghệ số, nhằm bảo tồn, trưng bày, giới thiệu và phát huy giá trị dược liệu; lưu giữ tri thức y học cổ truyền; tạo không gian trải nghiệm phục vụ giáo dục cộng đồng và phát triển du lịch sinh thái – dược liệu.
Tỉnh cũng đặt mục tiêu xây dựng thành công thương hiệu và bộ nhận diện thương hiệu dược liệu số; phát triển và duy trì hiệu quả ít nhất 100 sản phẩm dược liệu OCOP đạt từ 3 sao trở lên, gắn với chăm sóc sức khỏe và quà tặng du lịch; xây dựng và duy trì bền vững ít nhất 10 chuỗi liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ dược liệu; phát triển thêm 5 sản phẩm dược liệu đạt tiêu chuẩn GACP-WHO, hữu cơ, GMP.
Định hướng đến năm 2050
Định hướng đến năm 2050, Lào Cai xây dựng và phát triển ngành công nghiệp dược liệu hiện đại, đồng bộ và bền vững, hình thành hệ sinh thái dược liệu hoàn chỉnh từ bảo tồn nguồn gen, sản xuất giống đến vùng nguyên liệu tập trung trên 10.000 ha gắn với chế biến sâu. Tỉnh phấn đấu trở thành trung tâm nghiên cứu, bảo tồn và phát triển dược liệu gắn với du lịch của cả nước, đóng góp quan trọng vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông – lâm nghiệp, bảo vệ môi trường sinh thái và phát triển bền vững.
Để triển khai hiệu quả Nghị quyết, tỉnh xác định 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm và 7 nhóm giải pháp đồng bộ, trong đó chú trọng tuyên truyền nâng cao nhận thức; rà soát, bố trí quỹ đất phát triển vùng nguyên liệu; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số; phát triển chế biến, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường; phát triển nguồn nhân lực gắn với tri thức bản địa; ban hành các chính sách đặc thù hỗ trợ đầu tư; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về dược liệu.
Với tầm nhìn dài hạn và giải pháp toàn diện, Nghị quyết số 48-NQ/TU được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá, đưa dược liệu trở thành ngành kinh tế quan trọng, bền vững, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội tỉnh Lào Cai trong giai đoạn mới.
Hải Minh
