Trong kỳ họp thứ 8 vừa diễn ra, Quốc hội (QH) đã thông qua nhiều luật quan trọng về những lĩnh vực “ nóng” của nền kinh tế. Một trong số đó là Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước.

Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước

Đại biểu (ĐB) Lê Bộ Lĩnh (AN Giang) đánh giá, đây là lần đầu chúng ta có một luật riêng về quản lý sử dụng vốn nhà nước (QLSDVNN) đầu tư vào DN, là cơ sở pháp lý quan trọng để tăng cường trách nhiệm trong việc QLSDVNN. Việc thông qua luật trong kỳ họp này là bước quan trọng để đưa ra khuôn khổ pháp lý chặt chẽ, từ xác định lĩnh vực đầu tư cho đến xác định các trách nhiệm quản lý nguồn vốn này. Những quy định mới sẽ có ảnh hưởng lớn. Các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) sẽ được đặt trong môi trường kinh doanh cạnh tranh, bình đẳng, hạn chế những yếu  tố phi thị trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Chính cơ chế cạnh tranh sẽ giúp nâng cao hiệu quả QLSDVNN.

Cùng quan điểm này và đánh giá cao những điểm mới của luật, ĐBQH Trần Hoàng Ngân (TP Hồ Chí Minh) cho rằng luật này mang lại tính pháp lý rất cao trong việc QLSDVNN tại DN. Luật có hiệu lực sẽ giúp việc QLSDVNN tại DN hiệu quả hơn, có tính pháp lý rõ ràng, có sự minh bạch về người đại diện vốn chủ sở hữu tại DN, Chủ tịch hội đồng thành viên tại DN. Các trách nhiệm, quyền lợi, được làm rõ trong luật, kết hợp với Luật Doanh nghiệp ( sửa đổi), cũng đã được thông qua. Trong luật này, việc trích nộp lợi nhuận về ngân sách nhà nước cũng được luật hóa, giúp việc QLSDVNN hiệu quả hơn. Một vấn đề mới nữa là luật có những điều khoản ghi rõ trách nhiệm của QH trong giám sát và yêu cầu Chính phủ báo cáo định kỳ hoặc đột xuất về tình hình QLSDVNN tại DN.

Đối với việc luật còn để mở về mô hình QLSDVNN tại DN, ĐBQH Bùi Đức Thụ cho biết, trươc kia chúng ta có phân công đầu mối cho bộ, ngành theo lĩnh vực, hoặc theo địa phương. Những năm gần đây, chúng ta đã xóa bỏ cơ chế bộ chủ quản, quản lý theo chức năng của từng bộ, ngành. Tuy nhiên, mỗi mô hình, phương án đều có thuận lợi và bất cập. Qua thảo luận cũng cho thấy nhiều ý kiến khác nhau.Vì chưa thống nhất cao nên sẽ cho phép Chính phủ thí điểm từng bước rồi tổng kết, hoàn thiện mô hình, từ đó xác định mô hình chuẩn, phù hợp tình hình thực tiễn thì lúc đó mới luật hóa.

Xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu.

Tại kỳ họp này, QH cũng đã thông qua Nghị quyết về tái cơ cấu (TCC) nền kinh tế trong lĩnh vực đầu tư công, DNNN và hệ thống ngân hàng. Nghị quyết của QH yêu cầu Chính phủ tập trung thực hiện một loạt các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu để tiếp tục nâng cao hiệu quả TCC nền kinh tế từ nay đến hết năm 2015, chủ yếu là TCC các DNNN. Theo đó, Chính phủ tập trung thực hiện các mục tiêu, giải pháp để đến cuối năm 2015 cơ bản hoàn thành cơ cấu lại nền kinh tế. Đồng thời, bổ sung, hoàn thiện Đề án TCC, nêu rõ mục tiêu, lộ trình, phương thức phân bổ lại nguồn lực, huy động sự tham gia của xã hội.

Hoàn thành phê duyệt các đề án TCC ngành, lĩnh vực và từng địa phương chậm nhất là cuối quý II-2015. Xây dựng, triển khai các đề án cụ thể và hệ thống chính sách khuyến khích thu hút đầu tư ngoài nhà nước, thay dần một phần quan trọng cho đầu tư công.

Về TCC các DNNN, Chính phủ hoàn thành theo tiến độ kế hoạch sắp xếp, đổi mới DNNN, quan tâm giải quyết tốt vấn đề lao động dôi dư; nâng cao hiệu quả của cơ chế đại diện chủ sở hữu nhà nước theo hướng tách chức năng chủ sở hữu, đại diện chủ sở hữu và QLSDVNN. Tăng cường giám sát tài chính, giám sát hoạt động và đổi mới đội ngũ lãnh đạo quản lý DN góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của DNNN. Thực hiện kế hoạch và lộ trình CPH đối với loại hình DN hoạt động trong lĩnh vực công ích,  tạo điều kiện thuận lợi cho DN xã hội phát triển. Nghiên cứu đề xuất kế hoạch sử dụng nguồn vốn thu được từ quá trình CPH và thoái vốn nhà nước tại DNNN để đầu tư cho một số dự án, công trình cấp bách, giảm gánh nặng nợ công, báo cáo QH.

Đối với TCC ngân hàng, QH yêu cầu sắp xếp,cơ cấu lại các tổ chức tín dụng (TCTD) yếu kém, tiếp tục thực hiện các giải pháp giảm nợ xấu để đến cuối năm 2015 còn dưới 3% trong tổng dư nợ. Khẩn trương bổ sung, hoàn chỉnh các quy định pháp luật để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong xử lý tài sản, bảo đảm, phát triển thị trường mua bán nợ. Tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật đối với TCTD, giám sát chặt chẽ vấn đề sở hữu chéo, đầu tư chéo, xử lý kịp thời các vi phạm và ngăn chặn rủi ro phát sinh. Cuối năm 2015 cở bản kiểm soát sở hữu chéo, đầu tư chéo theo quy định của pháp luật.

Về trách nhiệm cá nhân, Nghị quyết yêu cầu xác định rõ trách nhiệm để xử lý nghiêm người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương, DNNN trong việc chậm thực hiện không đúng các đề án TCC đã phê duyệt. Nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình TCC nền kinh tế. Cải cách mạnh mẽ hành chính công và tài chính công theo hướng làm rõ nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của từng ngành, từng cấp; nâng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật của người đứng đầu bộ, ngành và chính quyền địa phương; nâng cao kỷ luật, kỷ cương, hiệu lực, hiệu quả trong QLSDVNN.

Trên cơ sở đánh giá tình hình thực hiện TCC nền kinh tế 5 năm 2011-2015, Chính phủ xây dựng kế hoạch TCC nền kinh tế giai đoạn 2016-2020 và báo cáo QH tại kỳ họp thứ 10 ( tháng 10-2015).

Theo Thời Nay