Nợ đọng thuế tăng cao…
Theo phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Trần Văn Phú, ngay từ đầu năm 2014, toàn ngành thuế đã tích cực triển khai thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý nợ, từ việc giao chỉ tiêu thu nợ cụ thể cho từng đơn vị, rà soát, phân loại nợ kịp thời để đôn đốc, nhắc nhở người nộp thuế cho đến việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế nợ thuế. Kết quả, trong sáu tháng đầu năm 2014, đã thu được 17.500 tỷ đồng (tương ứng 29%) số nợ thuế tại thời điểm 31 -12-2013 chuyển sang. Mặc dù vậy, tình hình nợ đọng thuế vẫn tăng cao. Đơn cử, tổng số nợ thuế của toàn ngành tính đến hết ngày 31-5-2014 tăng 12,5% so thời điểm cuối năm 2013; trong đó, nhóm nợ khó thu chiếm tỷ trọng 16,8% so tổng nợ, tăng so thời điểm 31-12-2013 là 4,2% so cùng kỳ năm 2013 tăng 28,3%... Tổng cục Thuế chỉ ra tiến độ đôn đốc thu hồi nợ thuế ở nhiều địa phương đạt thấp như: Hậu Giang đạt 8%; Lâm Đồng 14%, Nam Định 16%...
Đặc biệt, theo Phó Cục trưởng Cục thuế tỉnh Quảng Nam Lương Đình Đường, hiện trên địa bàn tỉnh, tổng nợ thuế của các tổ chức và cá nhân là 768 tỷ đồng. Riêng tập đoàn Besra Inc Việt Nam, đơn vị đang quản lý hai mỏ vàng Bồng Miêu và Phước Sơn, nợ 297 tỷ đồng, chiếm 38% tổng số nợ thuế của địa phương.
Riêng khối DN, theo thống kê của Tổng cục Thuế, đến hết ngày 31-5-2014, tổng số nợ của các DN là 68.500 tỷ đồng, tăng 12,5% so cuối năm 2013. Con số này đến ngày 31-12-2013 là 60.919 tỷ đồng, tăng 10,64% so thời điểm 31-12-2012. Tuy chưa có số liệu tách các khoản nợ thuế giữa các thành phần DN nhưng xét về tính chất của nợ thì nợ khó thu chiếm tới 16,8% nợ đến 90 ngày chiếm 22,9%, nợ hơn 90 ngày chiếm 54,9% và nợ chờ xử lý chiếm 5,4%.
Trong năm tháng đầu năm nay, có tới 50.263 trường hợp DN ngừng kinh doanh, 18.271 trường hợp giải thể. Thực tế này khiến tình trạng nợ đọng thuế từ năm 2011 (khoảng 63%) đên nay ngày càng gia tăng. Cụ thể, tỷ trọng nợ thuế trên tổng số thuế thực thu năm 2012 tăng lên 8,1%; còn năm 2013, chỉ tính riêng tiền phạt chậm nộp thuế phát sinh nửa đầu năm đã lên tới 15% tổng số nợ thuế ( tương đương 9.746 tỷ đồng). Trong đó, số tiền phạt chậm nộp từ nợ khó thu là 1.134 tỷ đồng, nợ dưới 90 ngày là 1.770 tỷ đồng, nợ hơn 90 ngày là 6.537 tỷ đồng ( chiếm 67% tổng số nợ phạt chậm nộp)…
Xóa nợ liệu có ổn?
Những nguyên nhân dẫn tới tình trạng nợ thuế tăng đã được chỉ ra là: Do khó khăn chung của nền kinh tế dẫn tới nhiều DN phải ngừng kinh doanh, giải thể; các DN khó tiếp cận với vốn vay, phải chiếm đụng tiền thuế để lấy vốn sản xuất, kinh doanh; hàng tồn kho lớn cũng là nguyên nhân dẫn tới nợ thuế; một số DN có kết quả thanh tra, kiểm tra quyết toán thuế của nhiều năm trước, có số thuế truy thu lớn nhưng chưa nộp ngân sách nhà nước (NSNN).Hơn nữa, có không ít DN cố tình chây ỳ, không chịu nộp thuế. Việc thực hiện cưỡng chế bằng biện pháp trích tài khoản ngân hàng gặp nhiều khó khăn do các tổ chức tín dụng chưa cung cấp thông tin kịp thời, chủ yếu cơ quan thuế chỉ nắm được những số tài khoản không có số dư hoặc số dư nhỏ không đủ để thực hiện cưỡng chế. Bên cạnh đó, việc áp dụng biện pháp kê biên tài sản hiệu quả thu nợ thường không cao vì phải chờ thẩm định giá tài sản kê biên hoặc chi phí thẩm định giá cao…
Một lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết, hiện nay có những trường hợp tiền phạt chậm nộp còn lớn hơn tiền thuế phải nộp. Do đó, nếu không có giải pháp và cơ chế xử lý phù hợp thì số tiền thuế nợ và tiền phạt chậm nộp không thu được ngày càng tăng lên, gây áp lực cho người nộp thuế và cả cơ quan thuế. Trong dự thảo tờ trình đã lấy ý kiến của một số hiệp hội, ngành hàng, Bộ sẽ đề xuất Chính phủ phương án xóa các khoản nợ đọng thuế quá lâu, khôn g còn khả năng thu hồi; khoanh lại, cho nộp dần, hoặc xóa nợ đối với các khoản phạt thuế chậm nộp.
Chủ tịch Hiệp hội DN nhỏ và vừa Cao Sỹ Kiêm cho rằng, đề xuất này của Bộ Tài chính khá sát với tình hình khó khăn của các DN. Lần này, ngoài đề xuất miễn, giảm, gia hạn tiền thuế, còn có chính sách đối với các khoản nợ đọng và có ưu đãi đối với các dự án (DA), công trình có tính chất dài hơi, bền vững và gắn với vấn đề thủ tục, hướng vào đối tượng khó khăn nhất là các DN nhỏ và vừa, tạo ra một lối thoát cho họ.
Theo TS Phạm Thế Anh, Trường đại học kinh tế Quốc dân Hà Nội, số tiền thuế mà Bộ Tài chính đề xuất xóa hiện nay, khoảng 6.537 tỷ đồng, là thuộc các khoản nợ thuế hơn 90 ngày của các DN đã phá sản, giải thể, ngừng sản xuất hoặc đang rất khó khăn. Do vậy, dù Bộ Tài chính có chủ động đề xuất xóa nợ thuế hay không thì khoản nợ trên cũng hầu như không thể thu hồi.
Cần một giải pháp tháo gỡ tổng thể
Mục tiêu đặt ra đối với toàn ngành thuế là tổng số tiền thuế nợ tại thời điểm 31-12-2014 không vượt quá 5% so tổng thu năm 2014; trong đó không bao gồm các khoản như:Nợ phát sinh từ các khoản thu không giao trong dự toán, tiền thuế đã nộp vào NSNN đang chờ điều chỉnh, tiền thuế nợ của các DN đóng tàu, vận tải biển, các đơn vị thuộc Tập đoàn Vinashin, Vinaline và tiền thuế nợ của người nộp thuế hoạt động kinh doanh bất động sản mà trong năm 2014 cơ quan thuế đã thực hiện các biện pháp đôn đốc và áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định nhưng vẫn chưa thu hồi được nợ… phấn đấu thu hồi tối thiểu 80% các khoản tiền nợ thuế đến 90 ngày và tiền nợ thuế hơn 90 ngày thời điểm 31-12-2013 chuyển sang…
Để hoàn thành nhiệm vụ này, theo Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng, ngành thuế phải tăng cường theo dõi tình hình nợ thuế của từng người nộp thuế để xác định chính xác tiền phạt chậm nộp của từng khoản nợ của người nộp thuế. Đẩy nhanh việc đôn đốc thu hồi nợ thuế, cũng như tăng cường các biện pháp quản lý nợ đọng thuế. Tập chung bám sát các DN nợ thuế lớn, phân tích kịp thời tình hình nợ tiền thuế để xây dựng biện pháp xử lý nợ đọng và đôn đốc nộp kịp thời. Phối hợp với kho bạc để khắc phục tình trạng tiền thuế đã nộp vào NSNN nhưng đang chờ điều chỉnh.
Mặt khác, Bộ Tài chính vừa trình chính phủ một số giải pháp về thuế nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy mạnh sự phát triển của DN, trong đó có tám giải pháp thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ 15 giải pháp thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Tại tờ trình này, Bộ Tài chính đề xuất gia hạn thời hạn nộp thuế không quá 60 ngày đối với số tiền thuế GTGT của máy móc, thiết bị nhập khẩu để tạo tài sản cố định của DA đầu tư mà tổng giá trị nhập khẩu từ 100 tỷ đồng trở lên. Cơ quan thuế thực hiện hoàn thuế trước kiểm tra sau chậm nhất là năm ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ đề nghị hoàn thuế của DN.Đồng thời, gia hạn thời hạn nộp thuế tối đa không quá hai năm đối với DN thực hiện DA đầu tư bằng nguồn NSNN mà NSNN chậm thanh toán. Số thuế được gia hạn không vượt quá số tiền NSNN còn nợ và thời gian gia hạn không vượt quá thời gian NSNN còn nợ. Cùng với đó, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung ưu đãi thuế thu nhập DN đối với DN thực hiện đầu tư trong các khu công nghiệp thuộc các thành phố, quận mới được thành lập từ các huyện. Bổ sung quy định DN được trừ vào chi phí tính thuế thu nhập DN đối với khoản chi phúc lợi cho người lao động nếu có hóa đơn, chứng từ hợp lệ…
Cùng với các giải pháp nêu trên, Bộ Tài chính cũng đề xuất Chính phủ giao Bộ trưởng Tài chính thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, báo cáo QH tại kỳ họp thứ 8 QH khóa XIII ( tháng 10-2014) xem xét đưa vào Nghị quyết của QH 15 giải pháp về thuế hỗ trợ DN. Các giải pháp này bao gồm sáu nội dung về thuế thu nhập DN, ba nội dụng về thuế thu nhập cá nhân, hai nội dung về thuế GTGT, một nội dung về thuế tài nguyên, một nội dung quy đổi tỷ giá tính thuế và nộp NS, mội nội dung thu NS với cổ tức được chia năm 2015 cho phần vốn nhà nước tại DN và một nội dung xóa tiền phạt chậm nộp thuế phát sinh trước ngày 1-7-2013 của DN gặp khó khăn khách quan và đã nộp thuế trong năm 2014…
Theo Thời nay
