Báo cáo số liệu tổng hợp trong 6 tháng đầu năm tại tọa đàm phản ánh áp lực lớn từ công tác kiểm soát thị trường thực phẩm bẩn. Các bộ, ngành khối liên minh đã đồng loạt ra quân và ghi nhận nhiều chỉ số tăng trưởng mạnh về số vụ đánh trúng các tụ điểm sai phạm.
Hệ thống chỉ số chuyên ngành của các cơ quan quản lý nhà nước phản ánh quy mô xử lý cụ thể:
Ngành Y tế: Thành lập hơn 5.000 đoàn kiểm tra liên ngành từ trung ương đến địa phương, tiến hành rà soát 118.009 cơ sở và phát hiện 5.695 đơn vị vi phạm quy chuẩn an toàn. Cơ quan chức năng đã xử lý dứt điểm 3.772 cơ sở, tăng hơn 39% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, áp dụng hình thức phạt tiền đối với 3.571 cơ sở, thu nộp ngân sách nhà nước hơn 20,27 tỷ đồng.
Ngành Nông nghiệp và Môi trường: Thực hiện thanh tra 3.898 cơ sở kinh doanh vật tư nông nghiệp và sản phẩm nông lâm thủy sản, ra quyết định xử phạt hành chính đối với 360 cơ sở.
Ngành Công Thương: Lực lượng Quản lý thị trường đã xử lý trực tiếp 1.832 vụ việc, áp dụng tổng mức hình phạt tiền hơn 13 tỷ đồng. Trên mặt trận thương mại điện tử, chỉ tính riêng 5 tháng đầu năm, đơn vị đã phối hợp với các nền tảng số gỡ bỏ vĩnh viễn 14.102 gian hàng ảo và 3.798 danh mục sản phẩm thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả cùng sữa kém chất lượng.
Ngành Công an: Lực lượng Cảnh sát kinh tế đã phát hiện, xử lý 4.688 vụ vi phạm với sự tham gia của 4.795 tổ chức, cá nhân, ghi nhận mức tăng trưởng 102% so với cùng kỳ. Đặc biệt, trên mặt trận chế tài hình sự, cơ quan điều tra đã khởi tố 95 vụ án với 192 bị can, đạt mức tăng bứt phá lần lượt là 265% về số vụ và 237% về số bị can. Hai địa bàn ghi nhận số vụ khởi tố hình sự cao nhất toàn quốc là Thành phố Hồ Chí Minh với 12 vụ và Hải Phòng với 8 vụ.
TS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) nhận định, hoạt động kiểm tra chuyên ngành chính là chốt chặn then chốt trong hệ thống quản lý quốc gia nhằm cô lập, ngăn chặn các lô hàng thực phẩm ô nhiễm ngay từ cửa khẩu hoặc nhà máy trước khi tiếp cận người tiêu dùng. Sự hiện diện ổn định của lực lượng thanh tra tạo ra áp lực răn đe lớn, buộc các doanh nghiệp và hộ kinh doanh phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn vệ sinh và minh bạch hóa nguồn nguyên liệu đầu vào.
Phân tích về thực tiễn đấu tranh, Thượng tá, PGS.TS Phạm Tiến Dũng, Trưởng khoa Cảnh sát kinh tế thuộc Học viện Cảnh sát nhân dân cho biết, an toàn thực phẩm là lĩnh vực đặc biệt "nóng", được Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C05) tập trung triệt phá xuyên suốt từ năm 2025 đến nay. Hiện Bộ Công An cũng đang khẩn trương tiến hành rà soát, đề xuất sửa đổi các quy định pháp luật liên quan để sát cánh cùng thực tiễn.
Trước sự biến tướng của các thủ đoạn vi phạm, các chuyên gia tại tọa đàm thống nhất kiến nghị Trường Cán bộ Thanh tra cần nhanh chóng cải tiến, đổi mới chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý chuyên ngành. Nội dung đào tạo bắt buộc phải cập nhật sâu các quy định mới về hình sự, tố tụng hình sự và trang bị các kỹ thuật hậu kiểm tiên tiến.
Đặc biệt, cán bộ thanh tra giai đoạn mới cần được huấn luyện chuyên sâu về kỹ năng lập biên bản, quy trình thu thập và bảo quản chứng cứ điện tử trên không gian mạng để đấu tranh với tội phạm thương mại điện tử. Lực lượng kiểm tra phải có năng lực phân tích dữ liệu, nhận diện tốt các dấu hiệu tội phạm "ẩn" sau các lỗi vi phạm hành chính thông thường. Việc thiết lập cơ chế chuyển giao thông tin phản ứng nhanh giữa đoàn thanh tra và cơ quan điều tra khi phát hiện dấu hiệu cấu thành tội phạm hình sự sẽ là chìa khóa để bảo vệ tối đa sức khỏe của người tiêu dùng và làm trong sạch môi trường kinh doanh toàn quốc.
Tâm An(t/h)
