Theo Quyết định số 22/QĐ-BVHTTDL, tri thức chế biến món ăn từ lươn Nghệ An chính thức được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là hệ thống tri thức dân gian hình thành và phát triển qua nhiều thế hệ, phản ánh sự sáng tạo, khéo léo của cư dân nông nghiệp vùng Bắc Trung Bộ trong quá trình thích ứng với điều kiện tự nhiên.
Từ nguyên liệu lươn đồng quen thuộc, người Nghệ đã sáng tạo nên nhiều món ăn đặc trưng như cháo lươn, súp lươn, miến lươn, lươn xào, lươn om chuối đậu, lươn nướng… Nét đặc sắc của ẩm thực lươn xứ Nghệ nằm ở kỹ thuật sơ chế cầu kỳ, cách sử dụng gia vị đặc trưng như hành tăm, nghệ tươi, ớt, sả cùng bí quyết ninh nước dùng từ xương lươn tạo nên hương vị đậm đà, khó trộn lẫn. Trong đó, cháo lươn và súp lươn được xem là những món ăn tiêu biểu, làm nên dấu ấn riêng của ẩm thực Nghệ An.
Giá trị của di sản ẩm thực này từng được tôn vinh tại Festival Văn hóa Ẩm thực Nghệ An năm 2019, với sự kiện “50 món lươn” được xác lập kỷ lục Việt Nam, quy tụ nhiều nghệ nhân và đầu bếp trình diễn, giới thiệu các món ăn đặc sắc từ lươn.
Trên nền tảng hương vị truyền thống, các sản phẩm từ lươn Nghệ An hiện nay tiếp tục được phát triển theo hướng hiện đại, đa dạng hóa như: Lươn chiên giòn, lươn khô, lươn đóng hộp, miến lươn đóng gói…, góp phần đưa di sản ẩm thực này lan tỏa rộng rãi hơn trong đời sống đương đại. 
Cùng ngày 6/1, theo Quyết định số 23/QĐ-BVHTTDL, Lễ hội Đền Mai Bảng, phường Cửa Lò, cũng được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Lễ hội gắn với tín ngưỡng thờ Chiêu Trưng Đại Vương Lê Khôi, vị danh tướng thời Lê sơ, người có công lớn trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn và trong việc khai phá, bảo vệ vùng đất ven biển Nghệ An.
Lễ hội Đền Mai Bảng được tổ chức hằng năm vào các ngày 12/2 và 3/5 âm lịch, trong đó lễ hội ngày 12/2 mang ý nghĩa đặc biệt, vừa là ngày kỷ niệm lập làng, vừa là lễ cầu ngư của ngư dân Cửa Lò. Phần lễ trang nghiêm với các nghi thức truyền thống; phần hội sôi nổi với nhiều trò chơi dân gian, góp phần bồi đắp tinh thần đoàn kết cộng đồng và gìn giữ các giá trị văn hóa bản địa.
Việc Nghệ An có thêm hai di sản văn hóa phi vật thể quốc gia không chỉ làm giàu thêm kho tàng di sản của địa phương, mà còn mở ra cơ hội bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch và kinh tế văn hóa theo hướng bền vững.
Lê Quyết
