Tại Nghệ An, Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam đi qua địa bàn tỉnh có chiều dài khoảng 85,5 km, ảnh hưởng đến 18 xã, phường gồm: Hoàng Mai, Quỳnh Văn, Quỳnh Sơn, Quỳnh Lưu, Hùng Châu, Đức Châu, Quảng Châu, Minh Châu, Diễn Châu, An Châu, Tân Châu, Đông Thành, Thần Lĩnh, Nghi Lộc, Yên Trung, Hưng Nguyên, Hưng Nguyên Nam và Lam Thành. Tổng diện tích cần giải phóng mặt bằng khoảng 519,2 ha, với kinh phí dự kiến khoảng 6.397 tỷ đồng; số hộ dân bị ảnh hưởng khoảng 2.150 hộ.
Đến nay, toàn bộ 16/16 xã, phường liên quan đã lựa chọn xong địa điểm tái định cư; 15/16 địa phương hoàn thành phê duyệt quy hoạch. Có 24 khu tái định cư đã được lập theo quy trình một bước, trong đó 17 khu đang triển khai lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.
Trong công tác giải phóng mặt bằng phục vụ xây dựng khu tái định cư, 17 khu đã được phê duyệt trích đo; 6 khu đang trình Sở Nông nghiệp và Môi trường thẩm định; 11 khu đang thực hiện ký quy chủ. Tuy nhiên, vẫn còn 7 khu chưa triển khai lựa chọn đơn vị trích đo, ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Về kiểm kê, kiểm đếm và chi trả bồi thường, hiện có 6 khu đã hoàn thành giải phóng mặt bằng; 8 khu hoàn tất kiểm kê, áp giá và công khai phương án bồi thường; 3 khu đang triển khai kiểm kê tại thực địa. Các khu còn lại đang thực hiện trích lục, trích đo nên chưa ban hành thông báo thu hồi đất.
Tỉnh Nghệ An cũng đang kiến nghị các cơ quan Trung ương xem xét điều chỉnh hướng tuyến tại một số vị trí nhằm tránh các công trình tâm linh, di tích lịch sử và khu dân cư đông đúc, qua đó giảm thiểu tác động đến đời sống người dân. Một khó khăn khác là việc cắm mốc giải phóng mặt bằng tại thực địa chưa được hoàn thành, gây khó khăn trong xác định chính xác số hộ và công trình bị ảnh hưởng.
Bên cạnh đó, sau khi mô hình chính quyền hai cấp chính thức vận hành, một số địa phương còn thiếu đồng bộ về quy trình và nhân lực thực hiện trong khi khối lượng giải phóng mặt bằng lớn, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai và giải ngân nguồn vốn được phân bổ.
Lãnh đạo tỉnh Nghệ An khẳng định sẽ tiếp tục tập trung chỉ đạo quyết liệt, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan nhằm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và xây dựng các khu tái định cư, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, tạo điều kiện thuận lợi để dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam triển khai đúng kế hoạch trên địa bàn tỉnh.
Lê Quyết
