Gene bẩm sinh có thể quyết định nguy cơ phát triển ung thư
Theo nghiên cứu mới được đăng tải trên tạp chí Nature, những khác biệt nhỏ trong bộ gene được thừa hưởng từ khi sinh ra có thể đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển ung thư.
Các nhà khoa học cho rằng, phát hiện này có thể giúp giải thích vì sao không phải tất cả những người hút thuốc đều mắc ung thư phổi hoặc những người thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời đều bị ung thư da. Dù cùng chịu tác động của các yếu tố nguy cơ tương tự, mỗi người vẫn có mức độ nhạy cảm khác nhau đối với bệnh ung thư.
Nghiên cứu chỉ ra rằng nền tảng di truyền bẩm sinh có thể ảnh hưởng đến việc loại đột biến nào có khả năng tồn tại trong tế bào, số lượng đột biến cần tích lũy để hình thành khối u cũng như con đường tiến triển của bệnh.
Dẫn lời Tiến sĩ Avishay Spitzer, bác sĩ chuyên khoa ung thư tại Trung tâm Y tế Tel Aviv Sourasky (Israel), cho biết các mô khỏe mạnh trong cơ thể con người liên tục tích lũy các đột biến trong suốt cuộc đời. Tuy nhiên, phần lớn những đột biến này không dẫn đến ung thư.
Theo ông Spitzer, chính nền tảng di truyền được thừa hưởng từ khi sinh ra có thể quyết định số phận của các tế bào mang đột biến, liệu chúng sẽ bị cơ thể loại bỏ, tồn tại trong trạng thái tiềm ẩn hay phát triển thành khối u ác tính.
Để kiểm chứng giả thuyết, nhóm nghiên cứu đã tiến hành thí nghiệm trên 215 con chuột được chia thành 4 nhóm có nền tảng di truyền khác nhau.
Tất cả các nhóm chuột đều được nuôi dưỡng trong điều kiện hoàn toàn giống nhau và tiếp xúc với cùng một loại chất gây ung thư. Điều này giúp các nhà khoa học loại bỏ ảnh hưởng của các yếu tố môi trường để tập trung đánh giá vai trò của yếu tố di truyền.
Kết quả cho thấy sự khác biệt đáng kể về thời gian hình thành khối u giữa các nhóm. Ở nhóm có mức độ nhạy cảm cao nhất, khối u xuất hiện sau khoảng 25 tuần. Trong khi đó, nhóm có khả năng chống chịu tốt nhất phải mất tới 78 tuần mới xuất hiện khối u.
Phát hiện này cho thấy yếu tố di truyền bẩm sinh có thể tác động mạnh mẽ đến tốc độ phát triển của ung thư, ngay cả khi các cá thể cùng tiếp xúc với một yếu tố gây bệnh giống nhau.
Mở ra triển vọng điều trị ung thư cá thể hóa
Một kết quả đáng chú ý khác của nghiên cứu là nguy cơ ung thư không chỉ phụ thuộc vào số lượng đột biến xuất hiện trong tế bào mà còn liên quan đến loại đột biến và bối cảnh di truyền riêng của từng cá thể.
Các nhà khoa học nhận thấy mặc dù 95% số khối u được nghiên cứu đều kích hoạt cùng một con đường sinh học thúc đẩy sự tăng trưởng của tế bào ung thư, nhưng mỗi nhóm chuột lại đạt được điều đó thông qua những đột biến gene khác nhau.
Theo các chuyên gia, nếu những kết quả này được xác nhận trên người, việc kết hợp phân tích bộ gene di truyền bẩm sinh với bộ gene của khối u có thể tạo ra bước tiến lớn trong y học chính xác.
Cách tiếp cận này có thể giúp xác định sớm những người có nguy cơ mắc ung thư cao, tăng khả năng phát hiện bệnh ở giai đoạn đầu và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp với đặc điểm sinh học của từng bệnh nhân.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng những phát hiện hiện nay mới chủ yếu dựa trên mô hình động vật. Để có thể ứng dụng rộng rãi trong thực hành lâm sàng, cần thêm nhiều nghiên cứu quy mô lớn trên người nhằm xác định mức độ ảnh hưởng thực sự của các yếu tố di truyền bẩm sinh đối với nguy cơ mắc ung thư và hiệu quả điều trị.
Dù vậy, kết quả nghiên cứu được đánh giá là một bước tiến quan trọng trong việc hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa di truyền và ung thư, đồng thời mở ra triển vọng phát triển các chiến lược phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị bệnh hiệu quả hơn trong tương lai.
Thiên Trường
