Hàng chục nghìn m2 đất để  hoang, sử dụng sai mục đích trong nhiều năm  tại huyện An Lão – TP Hải Phòng. Câu chuyện  về đất vốn đã làm “nóng” dư luận,  thì đến nay lại càng “nóng” hơn khi mà quá trình xử lý, thu hồi diễn ra còn quá...chậm.


Đất để hoang, sử dụng sai mục đích

Năm 2006, UBND TP Hải Phòng ban hành quyết định thu hồi 20.000 m2 đất tại khu Xuân Áng, thị trấn Trường Sơn (An Lão) giao Cty TNHH thương mại Minh Việt thuê để xây dựng khu dịch vụ nhà ở cho công nhân. Công trình này hoàn thành sẽ giúp chính quyền địa phương giải bài toán nhà ở cho người thu nhập thấp.

Tháng 1-2007, Sở TN&MT TP Hải Phòng bàn giao đất ngoài thực địa, ký hợp đồng thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với tổng diện tích 19.663 m2. Dự án triển khai, chính quyền địa phương và người dân có đất bị thu hồi tạo mọi điều kiện bàn giao mặt bằng sớm cho Cty Minh Việt. Tuy nhiên, đến nay, dự án này vẫn nằm “đắp chiếu”?

Bên cạnh những khu đất để cỏ mọc, trên địa bàn huyện còn nhiều diện tích đất do các đơn vị quản lý không được sử dụng đúng mục đích, gây khó khăn cho việc quản lý của chính quyền địa phương. Cụ thể, tại xã Mỹ Đức, Trường CĐ Cộng đồng cơ sở 2 được UBND TP giao đất đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng  phục vụ việc dạy và học. Tuy nhiên, diện tích đất được giao lớn, đơn vị không sử dụng hết, nên để xảy ra tình trạng người dân lấn chiếm đất xây dựng nhà ở, các công trình phụ trợ và trồng cây, hoa màu.

Theo thống kê của UBND xã Mỹ Đức, có 5.800 m2 đất do Trường CĐ Cộng đồng cơ sở 2 quản lý, nhưng chưa triển khai theo kế hoạch về nhu cầu sử dụng. Trên khu đất này, có 3 hộ dân lấn chiếm xây dựng nhà ở trước năm 2000, với tổng diện tích 697,5 m2; 14 hộ lấn hơn 1.000 m2 đất xây dựng tường bao, nhà lán. Diện tích còn lại các hộ trồng cây ăn quả, trồng rau từ năm 1991 đến nay.

Đặc biệt trên địa bàn huyện còn tồn đọng cả những diện tích đất sử dụng sai mục đích. Cụ thể là Cty CP Thành Tô được UBND thành phố giao đất tại xã Quốc Tuấn (An Lão) sử dụng vào mục đích sản xuất giống lúa và dự phòng thiên tai với tổng diện tích gần 7ha. Tháng 6-2012, tổ công tác của huyện An Lão tiến hành kiểm tra việc quản lý, sử dụng đất đai tại Cty.

Qua kiểm tra trên diện tích đất được giao, Cty đã xây dựng một số công trình gồm: 1 trụ sở làm việc 3 tầng, cổng, đường, sân nội bộ; 1 dãy nhà ở cho công nhân của Cty tự ý xây dựng trước năm 2005 rộng khoảng 2.000 m2; một nhà xưởng sản xuất gạch, bãi tập kết vật liệu xây dựng với diện tích hơn 12.000 m2.

Điều đáng nói là, trên diện tích hơn 12.000 m2 này, Cty CP Thành Tô tự ý san lấp, chuyển nhượng tài sản gắn liền với đất cho Cty TNHH Tiến Đại sử dụng làm bãi tập kết nguyên vật liệu xây dựng và sản xuất gạch bê tông. Được biết, trong quyết định giao đất của UBND thành phố nêu rõ, mục đích sử dụng của khu đất tại xã Quốc Tuấn là sản xuất cây giống, không phải sử dụng để sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng.

Như vậy, việc chuyển nhượng tài sản gắn liền với đất của Cty CP Thành Tô cho Cty Tiến Đại khi chưa được phép của các cấp có thẩm quyền là không đúng thẩm quyền, vi phạm pháp Luật Đất đai và Luật Xây dựng.

Biết sai nhưng chậm thu hồi

Bà Bùi Thị Mây, Trưởng phòng TN& MT huyện An Lão cho biết: “Đối với những diện tích đất bỏ hoang, sử dụng sai mục đích, lấn chiếm… huyện đã nhiều lần kiểm tra phát hiện sai phạm và lên kế hoạch để giải quyết dứt điểm những vi phạm. Tuy nhiên, quá trình giải quyết thủ tục còn chậm, qua nhiều khâu. Hiện tại, chúng tôi đang làm báo cáo trình UBND TP, Sở TNTN& MT về việc thu hồi và phương án đấu giá quyền sử dụng đất”.

Cụ thể, đối với diện tích 5.800 m2 đất tại xã Mỹ Đức, Trường cao đẳng Cộng đồng cơ sở 2 quản lý nhưng không có nhu cầu sử dụng, nhà trường đồng ý bàn giao lại cho địa phương quản lý và xử lý những vi phạm liên quan. Còn với gần 20.000 m2 đất giao cho Cty Minh Việt, ở thị trấn Trường Sơn, Tổng cục quản lý đất đai – Bộ Tài nguyên và Môi trường tiến hành thanh tra có kết luận: “Việc triển khai dự án chậm, chưa xây dựng công trình trên đất được thuê vi phạm Luật Đất đai năm 2003, đề nghị UBND thành phố Hải Phòng thu hồi diện tích này”.

Hay như, việc Cty CP Thành Tô chuyển nhượng trái phép 12.262 m2 đất cho Công ty TNHH Tiến Đại . Sở Tài Nguyên và Môi trường thành phố thẩm định, có văn bản trình thành phố thu hồi giao xã Quốc Tuấn quản lý. Tuy nhiên, tiến trình thực hiện việc thu hồi còn chậm.

Ông Nguyễn Văn Thông – Chủ tịch UBND huyện An Lão cho rằng: trong thời điểm kinh tế khó khăn hiện nay, địa phương mong muốn thành phố sớm thu hồi gần 4 ha đất giao UBND huyện quản lý, đưa vào đấu giá quyền sử dụng đất, hoặc cho cá nhân, tổ chức, DN có nhu cầu thuê đất sản xuất kinh doanh nhằm tăng thu ngân sách trên địa bàn.

Đối với những trường hợp lấn chiếm đất xây dựng nhà, tường bao và các công trình phụ trợ (gần 2.000 m2 ở xã Mỹ Đức và 2.001 m2 đất do công nhân Công ty CP Thành Tô tự ý xây dựng nhà ở tại xã Quốc Tuấn), huyện sẽ xem xét đề xuất cấp quyền sử dụng đất có thu tiền cho các hộ có nhu cầu.

Việc tồn tại hàng chục nghìn m2  đất để hoang, sử dụng sai mục đích tại huyện An Lão – TP Hải Phòng, phần nào đã phản ánh rõ công tác quản lý đất đai trên địa bàn chưa thực sự đạt hiệu quả (?). Vụ việc này được phát hiện từ lâu, thậm chí còn đưa vào Nghị quyết của UBND huyện An Lão.

Nhưng đến nay sau thời gian dài, việc thu hồi những diện tích đất để hoang, sử dụng sai mục đích vẫn dậm chân tại chỗ. Hiện nay, các quy định pháp luật về đất đai hiện chỉ quy định những hành vi vi phạm bị xử lý thu hồi đất. Nhưng quy trình thu hồi đất đai vi phạm lại thiếu các quy định, hướng dẫn cụ thể.

Từ lúc xác định được đất sử dụng không hiệu quả, không đúng mục đích đến khi thu hồi được là một quá trình khá dài, liên quan đến rất nhiều sở, ngành, địa phương. Nếu không có quy trình, thủ tục thu hồi đất một cách cụ thể, sự phân công trách nhiệm rõ ràng của từng đơn vị thì việc thu hồi đất sẽ gặp nhiều khó khăn.

Thực tế này đặt ra vấn đề các cơ quan quản lý cần có những giải pháp chủ động hơn trong việc thu hồi đất dự án chậm đưa vào sử dụng. Sở TN&MT  chủ động tham mưu UBND TP Hải Phòng có biện pháp chế tài và xử lý các DN, cá nhân vi phạm, chấm dứt tình trạng đất bỏ hoang, sử dụng sai mục đích như hiện nay./.

Thanh Vân