Kiểm soát chặt tàu cá, xử lý dứt điểm vi phạm
Trọng tâm của đợt cao điểm là quản lý chặt đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác và tăng cường truy xuất nguồn gốc thủy sản. Sở Nông nghiệp và Môi trường Ninh Bình được giao tiếp tục lập danh sách, quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, tàu hết hạn giấy phép, đăng kiểm hoặc có nguy cơ cao vi phạm IUU; đồng thời định kỳ cập nhật, thông báo danh sách để các cơ quan, địa phương phối hợp quản lý.
Cùng với đó, công tác kiểm soát tàu cá ra, vào cảng, xuất nhập bến và giám sát sản lượng thủy sản bốc dỡ được tăng cường. Tỉnh Ninh Bình yêu cầu thực hiện đồng bộ giữa lực lượng Biên phòng và cảng cá trên hệ thống eCDT, bảo đảm đầy đủ thông tin về hành trình, sản lượng và nguồn gốc thủy sản. Việc xác nhận, chứng nhận nguồn gốc phải tuân thủ nguyên tắc “Không rõ nguồn gốc - không xác nhận; không đủ dữ liệu - không chứng nhận; có dấu hiệu bất thường - phải kiểm tra, xác minh, xử lý”.
Đặc biệt, Ninh Bình yêu cầu kiểm soát và truy xuất xuyên suốt chuỗi từ tàu cá - hành trình - cảng - sản lượng - nguyên liệu - doanh nghiệp - chế biến - xuất khẩu. Dữ liệu phải được cập nhật đầy đủ, kịp thời, thống nhất và có khả năng đối chiếu, kiểm chứng; đồng thời tăng cường đối chiếu giữa sản lượng khai thác, sản lượng qua cảng, nguyên liệu tại doanh nghiệp và sản phẩm xuất khẩu.
Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Ninh Bình được yêu cầu tăng cường kiểm tra điều kiện tàu xuất, nhập bến, kiểm soát thiết bị giám sát hành trình (VMS), tuần tra tại các khu vực giáp ranh và vùng biển có nguy cơ cao. Mục tiêu là chủ động phát hiện, cảnh báo, ngăn chặn từ sớm, từ xa, giảm tối đa và tiến tới chấm dứt tình trạng tàu cá Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài.
100% tàu cá xuất, nhập bến phải được kiểm soát trên hệ thống eCDT tại các đồn, trạm Biên phòng. Các lực lượng chức năng đồng thời phải rà soát, đối chiếu hằng ngày số liệu tàu xuất, nhập bến với số liệu tàu ra, vào cảng bốc dỡ thủy sản; xử lý nghiêm các trường hợp không cập cảng theo quy định.
Đối với các vụ việc vi phạm IUU từ năm 2024 đến nay, lực lượng chức năng được yêu cầu rà soát toàn bộ hồ sơ, xác minh và xử lý nghiêm theo quy định; hoàn thành xử lý các tàu cá vi phạm trong thời hạn 60 ngày, không để hồ sơ tồn đọng. Trong đợt cao điểm, các hành vi mất kết nối VMS, vượt ranh giới khai thác, vi phạm vùng biển nước ngoài, khai thác sai vùng, sai nghề đều phải được kiểm tra, xử lý.
Công an tỉnh Ninh Bình có trách nhiệm phối hợp điều tra, thu thập hồ sơ, chứng cứ để xử lý dứt điểm các vụ việc vi phạm, nhất là những trường hợp liên quan đến vùng biển nước ngoài. Những hành vi có dấu hiệu tội phạm phải được chuyển cơ quan có thẩm quyền để điều tra, xử lý theo quy định. 
Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm
Một trong những yêu cầu đáng chú ý của UBND tỉnh Ninh Bình là tăng cường trách nhiệm quản lý đội tàu tại cơ sở. UBND các xã có tàu cá phải xác định rõ vị trí, chủ tàu, tình trạng và cơ quan, cá nhân chịu trách nhiệm đối với từng tàu không đủ điều kiện hoạt động; kiên quyết không để những tàu này tham gia khai thác.
Các địa phương phải thường xuyên rà soát tàu mất kết nối VMS, yêu cầu bật thiết bị giám sát hành trình và thực hiện báo cáo vị trí theo quy định; đồng thời phối hợp với lực lượng chức năng xác minh, xử lý các trường hợp vi phạm. Chủ tịch UBND các xã trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả chống khai thác IUU trên địa bàn, bảo đảm quản lý đội tàu xuyên suốt, không để xảy ra tình trạng tàu không đủ điều kiện hoạt động nhưng không xác định được đơn vị, cá nhân chịu trách nhiệm.
Tỉnh Ninh Bình cũng yêu cầu Tổ công tác liên ngành chống khai thác IUU và Tổ công tác xác minh, xử lý vi phạm VMS tập trung kiểm soát mọi trường hợp tàu mất kết nối trong bờ, ngoài khơi, vượt ranh giới hoặc có hành trình bất thường. Mỗi cảnh báo phải được phát hiện, xác minh, kết luận, xử lý và cập nhật đầy đủ, không để xảy ra tình trạng có cảnh báo nhưng không xử lý hoặc hồ sơ kéo dài nhưng không xác định được nguyên nhân, trách nhiệm.
UBND tỉnh Ninh Bình đồng thời yêu cầu việc phân công nhiệm vụ phải bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời hạn, rõ sản phẩm và rõ kết quả. Kết quả chống khai thác IUU phải gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và người đứng đầu; không làm đẹp số liệu, hợp thức hóa hồ sơ, che giấu tồn tại hoặc báo cáo hoàn thành khi thực tế chưa hoàn thành.
Các sở, ngành và UBND các xã có tàu cá phải xây dựng kế hoạch triển khai đợt cao điểm đến ngày 15/9/2026 và báo cáo kết quả về UBND tỉnh Ninh Bình qua Sở Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 16/9/2026.
Với việc phân công cụ thể trách nhiệm, tăng cường kiểm tra, kiểm soát và đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu trong quản lý đội tàu, đợt cao điểm chống khai thác IUU của Ninh Bình được kỳ vọng tạo chuyển biến thực chất trong quản lý nghề cá, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc thủy sản và chủ động ngăn chặn các hành vi vi phạm, góp phần thực hiện nghiêm các yêu cầu về chống khai thác IUU.
Nguyễn Kiên
